| YouTube Channel

आलम्भः (AlambhaH)

 
Apte
English
आलम्भः [ālambhḥ] म्भनम् [mbhanam], म्भनम् [आ-लभ् घञ् ल्युट् मुम्]
Taking hold of, seizing, touching
स्त्र्यालोकालम्भविगमः
Y.*
 3.157
Ms.*
 2.179.
Tearing off, uprooting (of plants)
Ms.*
 11.144.
Killing (especially an animal at a sacrifice)
अश्वालम्भं गवालम्भम् Ādipurāṇa
आलम्भयज्ञाः क्षत्राश्च हविर्यज्ञा विशः स्मृताः । परिचारयज्ञाः शूद्रास्तु तपोयज्ञा द्विजातयः ॥
Mb.
 * 12.232.31.
Apte Hindi
Hindi
आलम्भः
पुं*
 - "आ+लभ्+घञ्, मुम् च पक्षे ल्युट्"
"पकड़ना, कब्जा करना, स्पर्श करना"
आलम्भः
पुं*
 - "आ+लभ्+घञ्, मुम् च पक्षे ल्युट्"
फाड़ना
आलम्भः
पुं*
 - "आ+लभ्+घञ्, मुम् च पक्षे ल्युट्"
"मार डालना, अश्वालम्भ, ग्वालम्भ"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) आलम्भनम् । आ+डुलभष्(प्राप्नौ)+घञ्+नुम् । ‘भावे’ ३.३.१८, ‘उपसर्गान् खल्‌घञोः’ ७.१.६७। १.स्पर्शः, आलिङ्गनम् । ‘स्त्रीणां च प्रेक्षणालम्भमुपघातं परस्य च वर्जयेत्’ मनुः१.१७९। २.हिंसनम्, मारणम्, वधः। ‘आलम्भपिञ्जविशरघातोन्माथवधा अपि’ अमरः। ‘आलम्भसमये तस्मिन् गृहीतेषु पशुष्वथ । महर्षयो महाभाग बथूवुः कृपयान्विताः’ भा०। ३.छेदनम्, कर्त्तनम् । ‘कृष्टजानामोवधीनां जातानां च स्वयं वने वृथालम्भेऽनुगच्छेत् गां दिनमेकं पयोव्रतः’ मनुः११.१४४।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 वधः, हत्या, हननम्, घातः, मारणम्, नाशः, निषूदनम्, हिंसा, हिंसनम्, आलम्भः, विशसनम्, व्यापादनम्, प्रमापणम्, निबर्हणम्, निकारणम्, विशारणम्, प्रवासनम्, परासनम्, संज्ञपनम्, निर्ग्रन्थनम्, निस्तर्हणम्, क्षणनम्, परिवर्जनम्, निर्वापणम्, प्रमथनम्, क्रथनम्, उज्जासनम्, पिञ्जः, विशरः, उन्माथः
noun
संहरणम् यस्मिन् प्राणैः वियुज्यते।
"दुष्टानां वधं कर्तुं ईश्वरः अवतरति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आलम्भः,
पुं,
 (आङ् + लभि + घञ् ।) मारणं ।वधः । इत्यमरः ॥
(यथा स्मृतिः, “अश्वालम्भंगजालम्भं” । मेधदूते पूर्व्वमेघे । ४६ ।“व्यालम्बेथाः सुरभितनयालम्भजां मानयिष्यन्” ।छेदनम् । कर्त्तनम् । मनुः ११ । १४४ ।“कृष्टजानामोषधीनां जातानां च स्वयं वने ।वृथालम्भेऽनुगच्छेत् गां दिनमेकं पयोव्रतः” ॥
स्पर्शः । आलिङ्गनम् । यथा मनुः २ । १७९ ।“द्यूतञ्च जनवादञ्च परिवादं तथाऽनृतं ।स्त्रीणां च प्रेक्षणालम्भमुपघातं परस्य च” ॥
)