| YouTube Channel

आर्त्त (Artta)

 
शब्दसागरः
English
आर्त्त
mfn.
(-र्त्तः-र्त्ता-र्त्तं)
1. Pained, afflicted.
2. Disturbed, confounded.
E.
ऋत to hate, to move, participial affix क्त.
Yates
English
आर्त्त (र्त्तः-र्त्ता-र्त्तं)
a. Pained.
Wilson
English
आर्त्त
mfn.
(-र्त्तः-र्त्ता-र्त्तं)
1 Pained, afflicted.
2 Disturbed, confounded.
E.
ऋत to hate, to move, participial affix क्त.
Benfey
English
आर्त्त आर्त्त, written आर्त अर्त,
(an anomalous ptcple. of the pf. pass.
of आ-अर्द्)
adj.
,
f.
ता।
1. Injured Man.
4, 236
hurt, Yājñ. 3, 248.
2. Dis-
tressed, Man. 6, 16.
3. Afflicted, Da-
śak. in Chr. 179, 19.
--
Comp.
भय-,
adj.
, distressed with fear.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dkol pa
आर्त्त
dkos thag
१) आर्त्त २) उच्चाटन
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आर्त्त
त्रि०
+ ऋ--क्त पीडिते, दुःखिते, असुस्थे ।अप्राप्तलिङ्गसंज्ञकस्यैव धातोर्वृद्धिं वदन् दुर्गादासः अर्त्तप-दसिद्धिं कर्त्तुमशक्नुवन् प्रत्याख्येयः आर्त्तरवः आर्तनादःइत्यादि “द्वेष्योऽपि सम्मतः शिष्टस्तस्यार्त्तस्य यथौषधम्”“तुमुलेनार्त्तरवेण वेजिताः” “बलमार्त्तभयोपशान्तये”“तदीयमाक्रन्दितमार्त्तसाधोः” “राजापि यद्वियोगार्त्तः”“अभिपेदे निदाघार्त्ता” इति रघुः “न दुर्वहश्रोणिपयोध-रार्त्ता” कुमा० “विदितवात्तावार्त्तौ” दश० अत्र विदितवार्त्तौ आर्त्तौ इत्येव च्छेदः साधुः तद्व्याख्यानेऽस्माभिर्य-दन्यथाच्छेदमभिप्रेत्य व्याख्यातं तत् साधु “नार्त्तोऽप्य-पवदेद्विप्रान्” मनुः “सुस्थेनार्त्तेन वा दत्तं श्रावितं धर्म-कारणात्” शु० त० स्मृतिः “आर्त्तार्त्तेमुदिता हृष्टे प्रवासेमलिना कृशाः” शु० त० स्क०
पु०
“आर्त्तिर्नाशोऽ-स्त्यस्य अच्” विनाशिनि “अतोन्यदार्त्तम्” वृह० उ० ।“अतएतस्माद् ब्रह्मणोऽशनायाद्यतीतात्मस्वरूपान्नित्यतृ-प्ताद्यदन्यदविद्याविषयमेषणालक्षणं वस्त्वन्तरम् तद् आर्त्तंविनाशि, आर्तिपरिगृहीतम्” शाङ्क० भा०