| YouTube Channel

आर्ति (Arti)

 
शब्दसागरः
English
आर्त्ति
f.
(-र्त्तिः)
1. Pain.
2. Sickness.
3. The end of a bow.
E.
आङ् be-
fore ऋत to move, क्तिन् affix
also अत्ति.
Capeller Eng
English
आ॑र्ति
f.
mishap, disaster, sorrow, pain, woe
p.
°मन्त्†.
Yates
English
आर्त्ति (र्त्तिः) 2.
f.
Pain
end of a bow.
Spoken Sanskrit
English
आर्ति Arti
f.
sickness
आर्ति Arti
f.
injury
आर्ति Arti
f.
mischief
आर्ति Arti
f.
pain
आर्ति Arti
f.
painful occurrence
आर्ति Arti
f.
grief
Wilson
English
आर्त्ति
f.
(-र्त्तिः)
1 Pain.
2 Sickness.
3 The end of a bow.
E.
आङ् before ऋत to move, क्तिन् affix
also अर्त्ति.
Apte
English
आर्तिः [ārtiḥ],
f.
[आ-ऋ-क्तिन्]
Distress, affliction, suffering, pain, injury (bodily or mental)
आर्तिं पश्यसि पुरूरव- सस्तदर्थे
V.*
2.16
आपन्नार्तिप्रशमनफलाः संपदो ह्युत्तमानाम्
Me.*
55.
Mental agony, anguish
उत्कण्ठार्ति
Amaru.*
44. v. l.
Evil, mischief.
Sickness, disease.
The end of a bow.
Ruin, destruction
दुःखार्तिप्रभवं सुखम्
Mb.
* 12.25.22.
Apte 1890
English
आर्तिः f. [आ-ऋ-क्तिन्] 1 Distress, affliction, suffering, pain, injury (bodily or mental)
आर्तिं पश्यसि पुरूरवसस्तदर्थे V. 2. 16
आपन्नार्तिप्रशमनफलाः संपदो ह्युत्तमानां Me. 53.
2 Mental agony, anguish
उत्कंठार्ति Amaru. 39.
3 Evil, mischief.
4 Sickness, disease.
5 The end of a bow.
6 Ruin, destruction.
Monier Williams Cologne
English
1. आ॑र्ति
f.
painful occurrence, pain, injury, mischief
sickness,
AV.
VS.
KātyŚr.
R.
Megh.
&c.
(for 2. आर्ति see
s.v.
)
Monier Williams 1872
English
आर्ति, इस्, f. painful occurrence, pain, injury, mischief,
evil
sickness
the end of a bow [cf. अर्ति and
आर्त्नी].
—आर्ति-मत्, आन्, अती, अत्, having or suffering
pain
(आन्), m., N. of a serpent.
—आर्ति-हन्, आ, आ, अ,
or आर्ति-हर, अस्, आ, अम्, destroying pain.
—आर्त्य्-
अपहरण, अम्, n. the relieving of distress, pain, &c.
Macdonell
English
आर्ति ā́‿ṛti,
f.
trouble, misfortune, pain.
Benfey
English
आर्त्ति (आर्ति) आर्त्ति, i. e. आ-अर्द् + ति
(cf. आर्त्त),
f.
Pain, Daśak. in Chr.
197, 17.
--
Comp.
कृत्रिम-,
adj.
feigning
sorrow, Daśak. in Chr. 192, 3.
Apte Hindi
Hindi
आर्तिः
स्त्री*
- आ+ऋ+क्तिन्
"दुःख, कष्ट, व्यथा, पिड़ा, क्षति"
आर्तिः
स्त्री*
- आ+ऋ+क्तिन्
"मानसिक वेदना, दारुण दुःख"
आर्तिः
स्त्री*
- आ+ऋ+क्तिन्
"बीमारी, रोग"
आर्तिः
स्त्री*
- आ+ऋ+क्तिन्
धनुष की नोक
आर्तिः
स्त्री*
- आ+ऋ+क्तिन्
"विनाश, विध्वंस"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೊಂದರೆ /ಪೀಡೆ
आर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೋವು /ದುಃಖ
आर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧನುಸ್ಸಿನ ಅಗ್ರಭಾಗ
आर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿನಾಶ /ಅಳಿವು
निष्पत्तिः - > + (गतौ) - "क्तिन्" (३-३-९४)
प्रयोगाः - > "आपन्नार्तिप्रशमनफलाः सम्पदो ह्युत्तमानाम्"
उल्लेखाः - > मेघ० १-५३
आर्ति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೋಗ /ವ್ಯಾಧಿ
L R Vaidya
English
Arti {% f. %} 1. Pain, injury, आपन्नार्तिप्रशमनफलाः सम्पदो ह्युत्तमानाम् Megh.i.53
2. mental agony, Am.S.39
3. sickness, disease
4. the end of a bow.
Bopp
Latin
आर्ति aut आर्त्ति f. (r. अर्द् q. v. praef. s. ति) dolor,
moestitia, tristitia, angor. SU. 1. 16. 3. 1. BR. 1. 3.
Lanman
English
ā́rti, f. a visitation (of evil), i. e. trouble,
misfortune, see 93^15N. [√ṛ + ā: for mg,
cf. ārta and āpad.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
वेदना, वेदनम्, व्यथा, दुःखम्, पीडा, आर्ति, तापः, यातना, कृच्छ्र, व्याधिः
noun
शरीरस्य क्षतादिभ्यः जातानि कष्टानि।
"अम्ब अत्र तीव्रा वेदना अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyen
आर्ति / परिक्ष्हाम
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मनसः कर्म संकल्पः स्यादथो शर्म निर्वृतिः
सातं सौख्यं सुखं दुःखं त्वसुखं वेदना व्यथा १३७०
पीडा बाधार्तिराभीलं कृच्छ्रं कष्टं प्रसूतिजम्
आमनस्यं प्रगाढं स्यादाधिः स्यान्मानसी व्यथा १३७१
-wordlist-
सङ्कल्प (पुं), शर्मन् (क्ली), निर्वृति (स्त्री), सात (क्ली), सौख्य (क्ली), सुख (क्ली), दुःख (क्ली), असुख (क्ली), वेदना (स्त्री), व्यथा (स्त्री), पीडा (स्त्री), बाधा (स्त्री), आर्ति (स्त्री), आभील (क्ली), कृच्छ्र (क्ली), कष्ट (क्ली), प्रसूतिज (क्ली), आमनस्य (क्ली), प्रगाढ (क्ली), आधि (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आर्त्तिः,
स्त्री,
(आङ् + + क्तिन् ।) पीडा धनु-ष्कोटिः इत्यमरटीकायां भरतः
रोगः इतिराजनिर्घण्टः
(यथा मेघटूते, पूर्व्वमेघे ५४ ।“आपन्नार्त्तिप्रशमनफलाः सम्पदो ह्युत्तमानाम्” ।सुश्रुते, --“दाहातिसारपित्तासृङ्मूर्च्छामद्यविषार्त्तिषु” ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आर्त्ति स्त्री + ऋ--क्तिन् पीडायाम् मनोव्यथायाञ्च ।“आर्त्तिं पश्यसि पुरूरवसस्तदर्थाम्” विक्रमो० ।“पार्श्विकद्यूतचौर्य्यार्त्ति प्रतिरूपकसाहसैः” नारदः “यदिदीक्षितमार्त्तिर्विन्देत्” शत० ब्रा० “न विद्यमानेष्वर्थेषु नार्त्त्या-मपि यतस्ततः” “नचार्त्तिमृच्छति क्षिप्रम्” इति मनुः“दाहातिसारपित्तासृङ्मूर्च्छामद्यविषार्त्तिषु” सुश्रु० विनाशे
Capeller
German
आ॑र्ति
f.
Unfall, Leid, Kummer.
Burnouf
French
आर्त्ति आर्त्ति
f.
tourment, affliction.
आर्त्ति
f.
Vd. la double pointe du milieu de l'arc.
Le bout de
l'arc
cf. अर्त्ति।
Stchoupak
French
आर्ति-
f.
peine, souffrance (physique et morale)
-मन्त्-
m.
n.
d'une
formule.