| YouTube Channel

आर्तवम् (Artavam)

 
Apte Hindi
Hindi
आर्तवम्
नपुं*
 - ऋतुरस्य प्राप्तः-अण्
मासिक स्राव
आर्तवम्
नपुं*
 - ऋतुरस्य प्राप्तः-अण्
मासिक स्राव के पश्चात् गर्भाधान के लिए उपयुक्त दिन
आर्तवम्
नपुं*
 - ऋतुरस्य प्राप्तः-अण्
फूल
आर्तवम्
नपुं*
 - ऋतुरस्य प्राप्त इति अण्
मासिक ऋतुसाव
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) ऋतुरे । ऋतु+अण् । ‘प्रज्ञादिभ्यश्च’ ५.४.३८। १.स्त्रीरजः। ‘स्त्रीरजः पुष्पमार्तवम्’ अमरः। ‘नोपगच्छेत्प्रमत्तोऽपि स्त्रियामार्तवदर्शने’ मनुः४.४०। (वि) ऋतुरस्य प्राप्तः, ऋतुसम्बद्धम् । ऋतु+अण् । ‘ऋतोरण्’ ५.१.१०५। २.ऋतुद्भवः, ऋतुभवः पुष्पादिः। ‘अर्तवान्युपभुञ्जाना पुष्पाणि च फलानि च’ रामा०। (स्त्री) आर्तवी । ‘अभिभूय विभूतिमार्तवीं मधुगन्धातिशयेन वीरूधाम् ।’ ३.‘वडवा, वाजिनी, घोटकी’ इति राजनिर्घण्टः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 स्त्रीधर्मः, स्त्रीरजः, रजः, ऋत्वम्, कन्याव्रतम्, ऋतुः, आर्तवम्, पुष्पम्
noun
स्त्रीषु नियतकालपर्यन्तं प्रतिमासे गर्भाशयात् स्रवन् रक्तस्रावः।
"स्त्रीधर्मस्य समये स्त्रिभिः विशेषतया अवधातव्यम्।"
अमरकोशः
Sanskrit
Word: आर्तवम्
Root: आर्तव
Gender: नपुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ flower
⇒ menses
⇒ menstrual
⇒ seasonable
⇒ menstruation
⇒ menstrual discharge
⇒ relating to or produced by this discharge
⇒ belonging or conforming to the seasons or periods of time
⇒ ten days after the menstrual discharge fit for generation
⇒ fluid discharged by the female of an animal at the time of rut
Shloka(s):
2|6|21|1 ► ऋतुमत्यप्युदक्यापि स्याद्रजः पुष्पमार्तवम्। (मनुष्यवर्गः)
3|3|61|2 ► मूर्धाभिषिक्तो भूपेऽपि ऋतुः स्त्री कुसुमेऽपि च॥ (नानार्थवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|6|21|1 ⇢ रजः (रजस्) (नपुं) ⇒ tin, dirt, mist, dust, sperm, menses, pollen, powder, vapour, fields, emotion, dimness, passion, darkness, safflower, atmosphere, arable land, menstruation, kind of plant, region of clouds, darkening quality, coloured or dim space, sphere of vapour or mist, cultivated or ploughed land, space between heaven and earth, light or day or world or water
➠ 2|6|21|1 ⇢ पुष्पम् (पुष्प) (नपुं) ⇒ flower, blossom, blooming, gallantry, expanding, politeness, menstrual flux, kind of perfume, vehicle of kubera, declaration of love, spot on the nails and teeth, particular disease of the eye, albugo [fungus that causes white rust in plants]
➠ 2|6|21|1 ⇢ आर्तवम् (आर्तव) (नपुं) ⇒ flower, menses, menstrual, seasonable, menstruation, menstrual discharge, relating to or produced by this discharge, belonging or conforming to the seasons or periods of time, ten days after the menstrual discharge fit for generation, fluid discharged by the female of an animal at the time of rut
➠ 3|3|61|2 ⇢ ऋतुः (ऋतु) (पुं) ⇒ rule, light, epoch, order, period, season, menses, splendour, fixed time, fixed order, menstruation, right or fit time, particular mineral, menstrual discharge, time after the courses, any settled point of time, time appointed for any action, sexual union at the above time, symbolical expression for the number six
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ स्त्री
जातिः ➡ अवस्था