| YouTube Channel

आर्घ्य (Arghya)

 
शब्दसागरः
English
आर्घ्य
n.
(-र्घ्यं) Wild honey.
E.
आर्घा and यत्
aff.
Yates
English
आर्घ्य (र्घ्यं) 1.
n.
Wild honey.
Spoken Sanskrit
English
आर्घ्य - Arghya -
adj.
- relating to or coming from the above bee
आर्घ्य - Arghya -
n.
- its honey
Wilson
English
आर्घ्य
n.
(-र्घ्यं) Wild honey.
E.
आर्घा and यत्
aff.
Apte
English
आर्घ्य [ārghya],
a.
Relating to this bee. -र्घ्यम् Wild honey.
Apte 1890
English
आर्घ्य a. Relating to this bee.
र्घ्यं Wild honey.
Monier Williams Cologne
English
आर्घ्य
mfn.
relating to or coming from the above bee,
Suśr.
आर्घ्य
n.
its honey,
L.
Monier Williams 1872
English
आर्घ्य, अस्, आ, अम्, relating to this bee
(अम्),
n. its honey.
Apte Hindi
Hindi
आर्घ्यम्
नपुं*
- आर्घा+यत्
जंगली शहद
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आर्घ्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಜೇನುಹುಳುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜೇನುತುಪ್ಪ
आर्घ्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜರತ್ಕಾರು ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮದ ಹಿಪ್ಪೆ ಮರದಿಂದ ಹೊರಟ ರಸ
प्रयोगाः - > "मधूकवृक्षा निर्यासं जरत्कार्वाश्रमोद्भवाः स्रवन्त्यार्घ्यं तदाख्यातं श्वेतकं मालवे पुनः तीक्ष्णतुण्डास्तु याः पीताः मक्षिकाः षट्पदोपमाः आर्घास्ताः तत्कृतं यत् स्यात् आर्घ्यमित्यपरे जगुः ॥"
L R Vaidya
English
ArGya {% n. %} Wild honey.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आर्घ्यं,
क्ली,
पीतवर्णदीर्घतुण्डषट्पदसन्निभमाक्षि-कोत्पन्नमधु अस्य गुणाः अतिशयचक्षुर्हित-कारित्वं कफपित्तरक्तदोषनाशित्वञ्च
इति राज-निर्घण्टः
यथा, भावप्रकाशः
“मधूकवृक्षा निर्यासं जरत्कार्य्व्याश्रमोद्भवाः ।स्रवन्त्यार्ध्यं तदा ख्यातं श्वेतकं मालवे पुनः
तीक्ष्णतुण्डास्तु याःपीता मक्षिकाः षट्पदोपमाः ।आर्घ्यास्तास्तत्कृतं यत्तदार्घ्यमित्यपरे जगुः”
(“आर्घ्यं मध्वतिचक्षुष्यं कफपित्तहरं परं ।कषायं कटुपाके बल्यं तिक्तमवातकृत्”
इति सुश्रुतः
)
आर्घ्यं,
क्ली,
(आर्घया मक्षिकया विहितम् आर्घा+ यत् ।) आर्घानाममक्षिकोत्पन्नमधु तस्यगुणाः अतिशयचक्षुर्हितकारित्वं कफपित्तास्र-दोषनाशित्वञ्च इति राजनिर्घण्टः
(यदुक्तं, --“मधूकवृक्षानिर्यासं जरत्कार्व्वाश्रमोद्भवाः ।स्रवन्त्यार्घ्यं तदाख्यातं श्वेतकं मालवे पुनः
तीक्ष्णतुण्डास्तु याः पीता मक्षिकाः षट्पदोपमाः ।आर्घास्तास्तत्कृतं यत् तदार्घ्यमित्यपरे जगुः”
यथा सुश्रुते, --“आर्घ्यं मध्वतिचक्षुष्यं कफपित्तहरं परं ।कषायं कटु पाके बल्यं तिक्तमवातकृत्”
इदं हि अष्टविधमधुजातिमध्ये परिगणितम् ।“पौत्तिकं भ्रामरं क्षौद्रं माक्षिकं छात्रमेव ।आर्घ्यमौद्दालिकं दालमित्यष्टौ मधुजातयः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आर्घ्य
न०
आर्घया निर्वृत्तं यत् आर्घाख्यमक्षिका-निष्पादिते जरत्कार्य्याश्रममधूकवृक्षनिर्य्यासरूपे म-धुनि तद्विवृतिः भाव० प्र० “मधूकवृक्षानिर्य्यासं जरत्-कार्य्याश्रमोद्भवाः स्रवन्त्यार्घ्यं तदाख्यातं श्वेतकं मालवेपुनः तीक्ष्णतुण्डास्तुयाः पीता मक्षिकाः षट्पदोपमाः ।आर्घास्तास्तत्कृतं यत् स्यादांर्घ्यमित्यपरे जगुः आर्घ्यंमध्वतिचाक्षुष्यं कफपित्तहरं परम् कषायकटुकं पाकेतिक्तञ्च बलपुष्टिदम्”