आरोप (Aropa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English आरोप Aropa ascribing
आरोप Aropa placing in or on
आरोप Aropa assigning or attributing to
आरोप Aropa rhetorical figure super-imposition
आरोप Aropa burdening with
आरोप Aropa superimposition
आरोप Aropa charging with
आरोप Aropa imposing
Wilson
EnglishApte
Englishआरोपः [ārōpḥ], 1 Attributing the nature or properties of one thing to another
वस्तुन्यवस्त्वारोपो$ध्यारोपः Vedānta S.
attributing or assigning to, imputation
दोषारोपो गुणेष्वपि Ak.
Considering as equal
identification (as in सारोपा लक्षणा).
Superimposition.
Imposing (as a burden), burdening or charging with.
Placing in or upon.
Relating to.
Superior position.
Apte 1890
Englishआरोपः 1 Attributing the nature or properties of one thing to another
वस्तुन्यवस्त्वारोपोऽध्यारोपः Vedānta S.
attributing or assigning to, imputation
दोषारोपो गुणेष्वपि Ak.
2 Considering as equal
identification (as in सारोपा लक्षणा).
3 Superimposition.
4 Imposing (as a burden), burdening or charging with.
5 Placing in or upon.
6 Relating to.
7 Superior position.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
EnglishApte Hindi
Hindiआरोपः
- "आ+रुह्+णिच्+घञ्, पुकागमः"
"एक वस्तु के गुणों को दूसरी वस्तु में आरोपित करना, गले मढ़ना"
आरोपः
- "आ+रुह्+णिच्+घञ्, पुकागमः"
मान लेना
आरोपः
- "आ+रुह्+णिच्+घञ्, पुकागमः"
अध्यारोपण
आरोपः
- "आ+रुह्+णिच्+घञ्, पुकागमः"
"बोझा लादना, दोषारोपण करना, इलजाम लगाना"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaआरोप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹತ್ತಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > आ + रुह (बीजजन्मादौ) + णिच् - "घञ्" (३-३-१८)
आरोप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದರ ಜ್ಞಾನ
आरोप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಣದಲ್ಲಿ ದೋಷವನ್ನು ಹೇಳುವುದು
आरोप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಿಡ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸುವುದು
आरोप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಲೆ ಇಡುವುದು
आरोप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಪ್ಪು ಹೊರಿಸುವುದು
L R Vaidya
EnglishSanskrit Tibetan
Tibetansgro btags pa
१) आरोप २) आरोपित ३) आरोप्यते ४) समारोप ५) समारोपित ६) समारोप्यमाण
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritआरोपः, (आङ् + रुह् + णिच् + घञ् ।) मिथ्या-ज्ञानं । यथा । “असर्पभूते रज्जौ सर्पारोपवत्वस्तुन्यवस्त्वारोपः अध्यारोपः” । इति वेदान्त-सारः ॥
मिथ्याविष्करणं । यथा । “असूया तुदोषारोपो गुणेष्वपि” । इत्यमरः ॥
(यथा साहित्यदर्पणे । १० म परिच्छेदे ।“आरोपाध्यवसानाभ्यां प्रत्येकं ता अपि द्विधा” ।“रूपितं रोपितारोपो विषये निरपह्ववे” ॥
“यत्र कस्यचिदारोपः परारोपणकारणं” ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskritआरोप आ + रुह--णिच् करणे ल्युट् । अन्यपदार्थेअन्यधर्म्मस्यावभासरूपे मिथ्याज्ञाने । यस्मिन् यो धर्मोनास्तितादृशधर्मस्य तत्र बुद्ध्या अर्पणाद्बुद्धेस्तथात्वम् । यथा शुक्तौरजतत्वं तत्तादात्म्यं वा नास्ति बुद्ध्या च तत्र तयोरवगा-हनेन तद्धर्म्मस्यारोपणं क्रियते इति तस्या आरोपत्वम् ।तथा च अतद्वति तत्प्रकारकज्ञानमारोपः इति नैयायिकाःसचाध्यास इति वेदान्तिनः अध्यासे कारणमेव तत्र कार-णम् तच्च अध्यासशब्दे १४० पृष्ठे विवृतम् स च द्विविधःआहार्यः अनाहार्य्यश्च यत्र बाधनिश्चयसत्त्वेऽपि इच्छयातथाज्ञानम् स आहार्य्यः । स च इच्छाप्रयोज्य एव इतरबु-द्धेर्बाधनिश्चयप्रतिबध्यत्वात् । स च प्रत्यक्षैव शाब्दोऽपि यथामुखं चन्द्रं इति रूपकयुक्तवाक्यजबोधः तत्र हि मुखे चन्द्र-त्वाभावनिश्चयेऽपि चन्द्राभेदेन मुखस्य बोधनादाहार्य्यत्वम् ।“परोक्षज्ञानमनाहार्य्यं निश्चयश्चेति सिद्धान्त” इतिप्रवादस्तु शाब्दबोधातिरिक्तपरः । एतदभिप्रायेणैव “रूपकंरूपितारोपादित्यादिकं रूपकलक्षणम्” सारोपात्मकलक्षणा-भेदकथनञ्च सा० दर्पणोक्तं वेदितव्यम् यथा । “विषयस्या-निगीर्णस्यान्यतादात्म्यप्रतीतिकृत् सारोपा स्यात्” इतिसा० द० । “विषयस्यारोप्यस्य अनिगीर्ण्णस्य स्फुटतयाप्रतिभासमानस्यान्यतादात्म्यस्याभेदस्य प्रतीतिजनकत्वेनलक्षणायाः सारोपात्वम् । “आरोपे सति निमित्तानुसरणंन तु निमित्तमस्तीत्यारोपः इति” चिन्ता० । “एवं वस्तुन्य-वस्त्वारोपः इति” वेदान्तसारः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.