आरुह् (Aruh)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Spoken Sanskrit

English

 
   आरुह्  Aruh  adj.
   ascending  
   आरुह्  Aruh  f.
   excrescence   
   आरुह्  Aruh  f.
   shoot (of a plant)  
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  venture upon   
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  rise up  
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  undertake     
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  arise  
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  attain   
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  come off  
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  gain   
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  result  
   आरोहति  { आरुह् }  Arohati  { Aruh } verb  bestride   
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  place  
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  effect     
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  raise  
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  deposit   
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  attribute  
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  string (a bow)   
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  fasten    
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  cause to grow   
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  produce  
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  plant   
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  cause  
   आरोहयति  { आरुह् }  Arohayati  { Aruh } verb caus.  cause to mount or ascend   
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  fasten    
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  cause to grow   
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  produce  
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  plant   
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  cause  
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  cause to mount or ascend   
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  place  
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  effect     
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  raise  
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  deposit   
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  attribute  
   आरोपयति  { आरुह् }  Aropayati  { Aruh } verb caus.  string (a bow)     
            

 
   आरुह्  Aruh f.
   excrescence   
   गडु  gaDu m.
   excrescence    
   प्ररोह  praroha m.
   excrescence   
   चर्मकील  carmakIla n.
   skin-excrescence    
   पिशितप्ररोह  pizitapraroha m.
   fleshy excrescence   
   उपदेह  upadeha m.
   kind of excrescence    
   ग्लौ  glau m.
   wen-like excrescence   
   गडु  gaDu m.
   excrescence on the neck   
   मेदोगण्ड  medogaNDa m.
   kind of fatty excrescence   
   मणिल  maNila adj.
   having fleshy excrescences   
   उपदेहवत्  upadehavat adj.
   having the above excrescence   
   वर्त्मशर्करा  vartmazarkarA f.
   hard excrescences on the eyelids   
   गडुशिरस्  gaDuziras adj.
   having an excrescence on the head  
   मांसप्ररोह  mAMsapraroha m.
   fleshy excrescence or protuberance   
   योन्यर्शस्  yonyarzas n.
   fleshy excrescence in the female organ  
   उष्णीष  uSNISa m.
 n.
   kind of excrescence on the head of buddha   
   गण्ड  gaNDa m.
   goitre or any other excrescence of the neck  
   मणि  maNi m.
   dependent fleshy excrescences on a goat's neck   
   चर्मकील  carmakIla m.
   excrescences considered as a kind of hemorrhoids     
            

Apte

English

आरुह् [āruh],  1 P.
 

To ascend,  mount,  bestride,  get upon (with acc.
 ,  sometimes loc.
 )
 सिंहासनमारुरोह K.*
  111
 आरुरुह् रथादिषु Bk.*
  14.8
 आरूढकुलालचक्रमिव Mu.*
  5.5
 mounted on a potter's wheel
 7.12.

To ride upon,  get ascendancy over,  domineer over (fig. )
 वृषल भृत्यमिव मामारोढुमिच्छसि Mu.*
  3
 Pt.*
  1.36.

To venture upon,  undertake,  enter upon,  make
 प्रतिज्ञामारोढुं पुनरपि चलत्येष चरणः Mu.*
  3.3, 27
 so यौवनारूढ,  योगारूढ.

To attain,  gain,  get to,  reach
 सौन्दर्यस्य पारमारूढा न वा Dk.*
  88
 Ki.*
  2.13
 तुलां यदारोहति दन्तवाससा Ku.*
  5.34
 आरुरोह कुमदाकरोपमाम् R.*
  19, 34. The senses of this root are modified according to the noun with which it is joined
 आरूढरुषा Ku.*
  7.67 excited to anger
 तदागमारूढगुरुप्रहर्षः R.*
  5.61
 मन्त्रिपदमारूढः Mu.*
  6
 तर्कारूढा 6.19 engaged in guessing
 Ś.*
  5.9
 शीघ्रं बुद्धिमारोहति Ś. B. strikes the mind
 यौवनपदवीमारूढः attained his majority
 अवस्थान्तर- मारूढा M.*
  3
 संशयं पुनरारुह्य H.*
  1.7 running a risk
 संशयमारुरोह शैलः Ki.*
  13.16. Caus.
   (रोह-प-यति)

To cause to go up or ascend,  raise up,  elevate
 अमात्यो$- स्मान्पुरातनीमवस्थामारोपयिष्यति Mu.*
  2 will raise or elevate
 शूलानारोपयेत् Y.*
  2.273
 आरोपिता मनोविषयमात्मनः Ku.*
  6.17.

To cause to mount or sit (on oneself) (Ātm. )
 करेणुरारोहयते निषादिनम् Śi.*
  12.5.

To cause to grow,  plant (lit).

To establish,  instal,  seat (fig. )
 राज्ये चारोपिता वयम् Mu.*
  7.18
 इत्यारोपितपुत्रास्ते R.*
  15.91.

To cause,  produce,  bring out
 उष्माणम् K.*
  15
 प्रणयम् 134, 142
 आरोपितप्रीतिरभूत् 173, 212
 प्रतापमारोपयितुम् 11,  119 show or exhibit.

To place,  fix,  direct
 अङ्कमा- रोप्य placing in the lap
 R.*
  3.26, 14.27
 Ku.*
  1.37
 चक्षुः˚ cast a look at
 Pt.*
  1.243
 आशीर्वादमारोपयन्तः Ki.*
  18.46 conferring or pronouncing
 आभरणभारमङ्गेषु नारोपयन्ति K.*
  23 put or wear
 पत्रे आरोपितं कुरु Ś.*
  6. commit to paper
 आरोप्यते शिला शैले H.*
  2.46.

To entrust to,  appoint to,  charge with
 मन्त्रिणि राज्यभार- मारोप्य K.*
  57
 अमात्यपदे आरोपितः Pt.*
  1.

To cause to go to or attain a particular state
 करतलं कर्णपूरता- मारोपितम् K.*
  6
 आरोपय गरीयस्त्वम् 27 raise to greatness 315
 Dk.*
  118.

To ascribe,  attribute,  impute
 आत्मन्या- रोपिताभिमानाः K.*
  18, 185
 छाया हि भूमेः शशिनो मलत्वेनारो- पिता शुद्धिमतः प्रजाभिः R.*
  14.4.

To string (as a bow)
 धनुरारोपयन् U.*
  4
 तं देशमारोपितपुष्पचापे Ku.*
  3.35
 Bk.*
  14.8.

आरुह् [āruh],  a.
  Ved.
  Ascending
 Rv.*
  1.124.7. f.
 

Excrescence.

A shoot (of a plant)
 यास्ते रुहः प्ररुहो यास्त आरुहः Av.*
  13.1.9.

Apte 1890

English

 आरुह् {c1c} P. 1 To ascend,  mount,  bestride,  get upon (with acc.,  sometimes loc.)
 सिंहासनमारुरोह K. 111
 आरुरुहू रथादिषु Bk. 14. 8
 आरूढकुलालचक्रमिव Mu. 5. 5 mounted on a potter's wheel
 7. 12. 
2 To ride upon,  get ascendancy over,  domineer over (fig.)
 वृषल भृत्यमिव मामारोढुमिच्छसि Mu. 3
 Pt. 1. 36. 
3 To venture upon,  undertake,  enter upon,  make
 प्रतिज्ञामारोढुं पुनरपि चलत्येष चरणः Mu. 3. 30,  27
 so यौवनारूढ,  योगारूढ. 
4 To attain,  gain,  get to,  reach
 सौंदर्यस्य पारमारूढा न वा Dk. 88
 Ki. 2. 13
 तुलां यदारोहतिदंतवाससा Ku. 5. 34
 आरुरोह कुमुदाकरोपमां R. 19. 34. The senses of this root are modified according to the noun with which it is joined
 आरूढरुषा Ku. 7. 67 excited to anger
 तदागमारूढगुरुप्रहर्षः R. 5. 61
 मंत्रिपदमारूढः Mu. 6
 तर्कारूढा 6. 19 engaged in guessing
 Ś. 5. 9
 शीघ्रं बुद्धिमारोहति Ś. B. strikes the mind
 यौवनपदवीमारूढः attained his majority
 अवस्थांतरमारूढा M. 3
 संशयं पुनरारुह्य H. 1. 7 running a risk
 संशयमारुरोह शैलः Ki. 13. 16. 
Caus. (रोह-प-यति) 1 To cause to go up or ascend,  raise up,  elevate
 अमात्योऽस्मान्पुरातनीमवस्थामारोपयिष्यति Mu. 2 will raise or elevate
 शूलानारोपयेत् Y. 2. 273
 आरोपितामनोविषयमात्मनः Ku. 6. 17. 
2 To cause to mount or sit (on oneself) (Atm.)
 करेणुरारोहयते निषादिनं Śi. 12. 5. 
3 To cause to grow,  plant (lit.). 
4 To establish,  instal,  seat (fig.)
 राज्ये चारोपिता वयं Mu. 7. 18
 इत्यारोपितपुत्रास्ते R. 15. 91. 
5 To cause,  produce,  bring out
 उष्माणं K. 105
 प्रणयं 134,  142
 आरोपितप्रीतिरभूत् 173,  212
 प्रतापमारोपयितुं 110,  119 show or exhibit. 
6 To place,  fix,  direct
 अंकमारोप्य placing in the lap
 R. 3. 26,  14. 27
 Ku. 1. 37
 चक्षुः° cast a look at
 Pt. 1. 243
 आशीर्वादमारोपयंतः Ki. 18. 46 conferring or pronouncing
 आभरणभारमंगेषु नारोपयंति K. 203 put or wear
 पत्रे आरोपितं कुरु Ś. 6 commit to paper
 आरोप्यते शिला शैले H. 2. 47. 
7 To entrust to,  appoint to,  charge with
 मंत्रिणि राज्यभारमारोप्य K. 57
 अमात्यपदे आरोपितः Pt. 1. 
8 To cause to go to or attain a particular state
 करतलं कर्णपूरतामारोपितं K. 60
 आरोपय गरीयस्त्वं 207 raise to greatness
 315
 Dk. 118. 
9 To ascribe,  attribute,  impute
 आत्मन्यारोपिताभिमानाः K. 108,  185
 छाया हि भूमेः शशिनो मलत्वेनारोपिता शुद्धिमतः प्रजाभिः R. 14. 40. 
10 To string (as a bow)
 धनुरारोपयन् U. 4
 तं देशमारोपितपुष्पचापे Ku. 3. 35
 Bk. 14. 8. 

 आरुह् a. Ved. Ascending. 
f. 1 Excrescence. 
2 A shoot (of a plant). 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams Cologne

English

 1. आ-√ रुह् P.
  -रोहति (aor.  -रुक्षत् and Ved.
   -रुहत् [Pāṇ.  iii,  1,  59]
 Inf.
   -रु॑हम्,  RV.
   x,  44,  6) Ā. (2. sg. आ॑-रोहसे,  RV.
   i,  51,  12)
to ascend,  mount,  bestride,  rise up,  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.
  
 MBh.
  
 R.
 
 Hariv.
 
 Śak.
 
 Kathās.
  &c.
  
to arise,  come off,  result,  Kathās.
 
 Kum.
   &c.
  
to venture upon,  undertake
to attain,  gain,  RV.
  
 MBh.
  
 Kathās.
 
 Ragh.
  &c.
  :
Caus.
  -रोहयति & -रोपयति,  to cause to mount or ascend
to raise,  RV.
  
 KātyŚr.
  
 R.
 
 BhP.
  
 Pañcat.
  &c.
  
to string (a bow),  MBh.
  
 Hariv.
 
 Kum.
  
 Śak.
  &c.
  
to cause to grow
to plant,  Kathās.
  &c.
  
to place,  deposit,  fasten,  MBh.
  
 R.
 
 BhP.
  
 Yājñ.
 
to produce,  cause,  effect,  Kathās.
 
 Prab.
 
 MārkP.
  
to attribute,  BhP.
  
 Vedāntas.
 
 Sāh.
  &c.
  :
Desid.
  P.
  -रुरुक्षति,  to wish to ascend or mount,  RV.
  
 BhP.
  
 MBh.
  

 2. आ-रु॑ह् mfn.
   ifc.  ascending,  RV.
   i,  124,  7

 आ-रु॑ह् (क्),  f.
  excrescence,  shoot (of a plant),  AV.
   xiii,  1,  9.

Monier Williams 1872

English

 आरुह् 1. आ-रुह्,  cl. 1. P. -रोहति,  -रोढुम्, 
to ascend,  mount,  bestride
 to venture upon,  under-
take
 to attain,  gain: Caus. -रोहयति or -रोपयति, 
-यितुम्,  to cause to mount or ascend,  raise
 to cause
to grow
 to plant
 to place,  fasten
 to attribute.

 2. आ-रुह्,  क्,  क्,  क्,  Ved. ascending
 (क्),  f. excrescence, 
shoot (of a plant).

Hindi

चढ़ाई करने के लिए

Apte Hindi

Hindi

आरुह्
भ्वा* पर* आ-रुह् -
"चढ़ना,  सवार होना,  पकड़ लेना,  सवारी करना "

आरुह्
भ्वा* पर* आ-रुह् -
"उन्नत होना,  उठाना"

आरुह्
भ्वा* पर* आ-रुह् -
"रखना,  जमाना,  निदेशित करना"

आरुह्
भ्वा* पर* आ-रुह् -
"मढ़ना,  थोपना,  आरोपित "

आरुह्
भ्वा* पर* आ-रुह् -
(धनुष पर) प्रत्यंचा चढ़ाना

आरुह्
भ्वा* पर* आ-रुह् -
"नियुक्त करना,  कार्य भार सौंपना"

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  आरुह्
verb
 
आरोहणानुकूलव्यापारः।
 "पितामहः वेगेन सोपानम् आरोहति।"

Synonyms:
  आक्रम्,  अध्याक्रम्,  प्रक्रम्,  विक्रम्,  व्यतिव्रज्,  आरुह्,  अध्यारुह्
verb
 
दीर्घपादन्यासयुक्तः एकस्मात् स्थानात् अन्यस्थानसंयोगानुकूलः व्यापारः।
 "बन्दिः कारागृहस्य भित्तिम् आक्रामत्।"

Synonyms:
  रुह्,  आरुह्,  उद्गम्,  अधिरुह्,  समधिरुह्,  उत्सृप्,  समुत्था,  समुद्या
verb
 
जलाशयानां जलस्तरवर्धनानुकूलः व्यापारः।
 "वर्षाकाले नदीनां जलाशयानां च जलं रोहति।"

Synonyms:
  आरुह्
verb
 
वाहनादिषु आसनानुकूलः व्यापारः।
 "राजा अश्वम् आरोहत्।"

Stchoupak

French

 आ-रुह्-
 monter,  se poser sur 
 s'élever 
 gagner,  atteindre (tel état)
 
 se produire 
 caus. lever,  dresser 
 mettre la corde (à l'arc) 
 planter 
placer (à un poste élevé),  mettre 
 créer 
 attribuer 
 °रूढ-
monté 
 atteint 
 qui est monté,  est arrivé à,  etc.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.