| YouTube Channel

आरात् (ArAt)

 
शब्दसागरः
English
आरात् ind.
1. Near.
2. Distant, far from.
E.
 आङ् before रा to get, आत्
aff.
Capeller Eng
English
आरा॑त् (abl.
adv.
 ) far, from afar, far from (abl. )
immediately, at once.
Yates
English
आ-रात्
ind. Near.
Wilson
English
आरात् ind.
1 Near.
2 Distant, far from.
E.
 आङ् before रा to get, आत्
aff.
Apte
English
आरात् [ārāt],
ind.
 [आ-रा-बा˚ आति Tv.
abl.
 of आर q. v. ]
Near, in the vicinity of
(with
abl.
 or by itself)
तमर्च्यमारादभिवर्तमानम्
R.*
 2.1
5.3.
Far from
with
acc.
 also in both these senses
Śi.*
 3.31, 8.29, कथंचिदारा- दपथेन निन्यिरे 12.28
to a distant place, distant.
Far, from a distance
मेघमालेव यश्यायमारादिव विभाव्यते
U.*
 2.24.
Directly, immediately.
Comp.
 -उपकारक (fem. उपकारिका), (An अङ्ग) that subserves the purpose of the principal act only indirectly
द्विविधान्यङ्गानि आरादु- पकारकाणि सामवायिकानि च । आरादुपकारकेभ्यः सामवायिकानि गरी- यांसि । ŚB. on MS.* 1.4.38
Also ŚB. on MS.* 1.1.23.-उपकारिणी See आरादुपकारक. आरादुपकारिणी तु सा । ŚB. on MS.* 8.1.32.
Apte 1890
English
आरात् ind. [आ-रा-बा° आति Tv.
abl. of आर q. v.] 1 Near, in the vicinity of
(with abl. or by itself)
तमर्च्यमारादभिवर्तमानं R. 2. 10
5. {3}
2 Far from
with acc. also in both these senses
Śi. 3. 31, 8. 29, 12. 28
to a distant place, distant.
3 Far, from a distance
U. 2. 24.
4 Directly, immediately.
Monier Williams Cologne
English
आरा॑त् a See
s.v.
आरा॑त् b
ind.
 (abl. of an ideal base आर
fr.
 आ-√ ऋ
cf.
 आरे॑) from a distant place
distant
to a distant place
far from (with
abl.
 ),
RV.
AV.
Āp.
MBh.
Kathās.
near,
Gaut.
Ragh.
directly, immediately,
Prab.
Kathās.
Śak.
 131 a
आरा॑त् (त्),
m.
N.
 of a village,
L.
Monier Williams 1872
English
आरात् आरात्, ind. (see 2. आर), from a dis-
tant place
distant
to a distant place
far from (with
abl.)
near
directly, immediately.
Macdonell
English
आरात् ārā́t, (ab.) ad. far, from afar
far from 🞄(ab.)
near (ab.)
at once, forthwith.
Benfey
English
आरात् (abl. sing. of ved. आर) adv.
1. From afar, MBh. 1, 6447.
2. In-
stantly.
Apte Hindi
Hindi
आरात्
अव्य* - आ+रा बा* आति - तारा* 'आर' का अपा* ए* व*
"निकट, के पास"
आरात्
अव्य* - आ+रा बा* आति - तारा* 'आर' का अपा* ए* व*
"से दूर, दूर, दूरस्थ"
आरात्
अव्य* - आ+रा बा* आति - तारा* 'आर' का अपा* ए* व*
"फासले पर, दूरी से"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आरात्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ದೂರದಲ್ಲಿ
निष्पत्तिः - > आ + रा (दाने) - "आतिः" बाहु० ।
आरात्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ
प्रयोगाः - > "किं तावत्सरति सरोजमेतदारात्"
उल्लेखाः - > माघ० ८-२९
विस्तारः - > "आराद्दूरसमीपयोः" - अम० ।
L R Vaidya
English
ArAt {% ind. %} 1. From or to a distant place, remote, आरात्तिष्ठत मा मह्यं समीपपमुपसर्पत Bh.
2. near (आराद्दूरसमीपयोः), R.ii.10. (This word is generally used with abl. in these senses, e.g. आराद्वनात् ‘near the forest or away from it.’)
E Bharati Sampat
Sanskrit
(अ) आ+रा(दाने)+आतिः। बाहु०। १.दूरे । २.समीपे । ‘आराद्दूरसमीपयोः’ अमरः। ‘किं तावत्सरसि सरोजमेतदारात्’ माघः८.१९। ‘मरुत्प्रयुक्ताश्च मरुत्सखाभं तमर्च्यमारादभिवर्तमानम्’ रघुः२.१०।
Bopp
Latin
आरात् Adv.
1) procul.
2) prope. AM.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 साक्षात्, आरात्, आशु, क्षिप्रम्, क्षिप्रात्, संनिपत्य, तरसा, मक्षू, मङ्क्षु, शश्वत्
adverb
विरामेन विना।
"त्वम् इतः साक्षात् गृहं गच्छ।"
Synonyms:
 दूरम्, दूरे, दूरतः, अनिकटम्, असन्निकृष्टम्, विदूरतः, दूरपर्यन्तम्, आरात्, आके, पराके, पराचैः, आरे, परावतः
adverb
दीर्घे अन्तरे।
"मम गृहम् अस्मात् स्थानात् अतीव दूरम् अस्ति।"
Synonyms:
 सत्वरम्, शीघ्रम्, आशु, सपदि, झटिति, सहसा, द्राक्, अकालहीनम्, अकालिकम्, अनुष्ठु, आरात्, अनुष्ठुष्ठुया, आः, मनाक्, सकृत्, सद्यः, आपाततः
adverb
त्वरया सह।
"अयि, सत्वरं गृहं गच्छ नो चेत् वर्षा प्रारप्स्यते।"
Synonyms:
 समीपम्, समीपतः, सन्निधौ, निकटे, अन्तिकम्, उपान्ते, अभितः, आरात्, आसन्ने, सन्निकृष्टम्, निकषा, अदूरे, दूरात्, अदूरतः
adverb
स्वल्पे अन्तरे।
"श्यामस्य गृहस्य समीपम् एव एकः विद्यालयः अस्ति।"
Synonyms:
 आरात्
noun
एकः ग्रामः ।
"आरातः उल्लेखः कोषे अस्ति"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rgyang nas
आरात्
rgyang ring ba
१) आरात् २) उपवर्त ३) दूरस्थत्व ४) विप्रकृष्ट
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
समीप
समीप, सनीड, समर्याद, आरात्, सदेश, सवेश, ससीमन्, उपकण्ठ, अभ्यर्ण, अभ्यग्र, अभ्याश, सन्निधान, अन्तिक, सन्निकृष्ट, आसन्न, सविध, पार्श्व, उपान्त, अपदान्तर
समीपं सनीडं समर्यादमारात्,
सदेशं सवेशं ससीमोपकण्ठम् ।
तथाभ्यर्णमभ्यग्रमभ्याशमाहु-
र्बुधाः सन्निधानान्तिके सन्निकृष्टम् ॥ ६९२ ॥
आसन्नं सविधं पार्श्वमुपान्तमपदान्तरम् ।
विप्रकृष्टं परं दूरमाराद् व्यवहितं स्मृतम् ॥ ६९३ ॥
verse 4.1.1.692
page 0080
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आरात्,
व्य,
 (आ राति । रा दाने बाहुलकादाति-प्रत्ययः ।) दूरं । निकटः । इत्यमरः ॥
(यथा, उत्तरचरिते ।“मेघमालेव यश्चायमारादपि विभाव्यते” । इति“तमर्च्यमारादभिवर्त्तमानम्” । इति रघौ २ । १० ।
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आरात्
अव्य०
 आ + रा षा० आति । १ दूरे, २ समीपे च । आ-दातुं दयितसिवावगाढमारात्” माघः । “तमर्च्यमाराद-भिवर्त्तमानम्” रघुः “विचित्रमुच्चैः प्लवमानमारात्” भट्टिः
Capeller
German
आरा॑त् (Abl. adv.) fern, von fern, fern von
(Abl.)
alsbald, sogleich.
Burnouf
French
आरात् आरात् adv. (ऋ) loin, de loin, au loin
près
de, presque
m à
m.
 en allant vers [dans un sens ou dans l'autre].
Stchoupak
French
आरात्
adv. de loin
loin de (abl. acc.)
dans le voisinage
immédiatement.