आरम्भ (Arambha)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 आरम्भ m.
  (-म्भः)
	 1. A beginning,  a thing begun. 
	 2. Haste,  speed.
	 3. Effort, 
exertion. 
	 4. Pride.
	 5. Killing,  slaughter.
	 6. An introduction,  a
prologue,  &c.
 E.
  आङ् before रभि to commence,  घञ् aff.
  

Capeller Eng

English

 आरम्भ॑ m.
  undertaking,  beginning,  abstr.
   °ता† f.
 

Yates

English

 आ-रम्भ (म्भः) 1.
m.
  A beginning
effort
 haste
 pride
 killing.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	 commencement
प्रस्ताव 	-	 prastAva 	-	 m.
  	-	 commencement
प्रारम्भ 	-	 prArambha 	-	 m.
  	-	 commencement
प्रवृत्ति 	-	  pravRtti 	-	 f.
  	-	 commencement
प्रतिपद् 	-	  pratipad 	-	 f.
  	-	 commencement
प्रारभ्कारब्धि 	-	  prArabhkArabdhi 	-	 f.
  	-	 commencement
आरब्धि 	-	  Arabdhi 	-	 f.
  	-	 commencement
प्रभृति 	-	  prabhRti 	-	 f.
  	-	 commencement
प्रारब्धि 	-	  prArabdhi 	-	 f.
  	-	 commencement
प्रस्तावना 	-	  prastAvanA 	-	 f.
  	-	 commencement
उपोद्घात 	-	  upodghAta 	-	 m.
  	-	 commencement
अभ्यारम्भ 	-	  abhyArambha 	-	 m.
  	-	 commencement
उपक्रम 	-	  upakrama 	-	 m.
  	-	 commencement
अनुबन्ध 	-	  anubandha 	-	 m.
  	-	 commencement
आदि 	-	  Adi 	-	 m.
  	-	 commencement
उद्घात 	-	  udghAta 	-	 m.
  	-	 commencement
प्रक्रम 	-	  prakrama 	-	 m.
  	-	 commencement
प्रयोग 	-	  prayoga 	-	 m.
  	-	 commencement
मूर्धन् 	-	  mUrdhan 	-	 m.
  	-	 commencement
समारम्भ 	-	  samArambha 	-	 m.
  	-	 commencement

आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	 beginning  [ of a task ]
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	 commencement
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  undertaking
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  effort
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  pride
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  action
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  exertion
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  slaughter
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  undertaking
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  haste
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  speed
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  begin,  start
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  killing
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  thing begun
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  commencement of the action which awakens an interest in the progress of the principal plot
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  origin
आरम्भ 	-	 Arambha 	-	 m.
  	-	  start

Wilson

English

 आरम्भ
m.
  (-म्भः)
1 A beginning,  a thing begun. 
2 Haste,  speed.
3 Effort,  exertion. 
4 Pride.
5 Killing,  slaughter.
6 An introduction,  a prologue,  &c.
E.
  आङ,  रभि to commence,  घञ् aff.
  

Apte

English

आरम्भः [ārambhḥ],  [आ-रभ्-घञ् मुम्]

Beginning,  commencement
 ˚उपायः plan of commencement
 नृत्तारम्भे हर पशुपते- रार्द्रनागाजिनेच्छाम् Me.*
  38.

An introduction. 

(a) An act,  undertaking,  deed,  work
 आगमैः सदृशारम्भः R.*
  1.15
 Ku.*
  7.71
 V.*
  3
 Bh.*
  2.69
 R.*
  7.31
 Bg.*
  12.16. cf.
   also आरम्भस्य शब्दपूर्वत्वात् । MS.*  11.1.1 (शबर writes आरम्भो व्यापारः क्रियेत्यनर्थान्तरम् ।). (b) Preparation
 U.*
  4. (c) A thing begun
 U.*
  4.

Haste,  speed,  velocity
 चण्डारम्भः समीरः Ve.*
  2.19.

Effort,  exertion
 Bg.*
  14.12.

Scene,  action
 चित्रार्पितारम्भ इवावतस्थे R.*
  2.31.

Pride.

Killing,  slaughter.

The first act that is done.

The first movement or activity on the part of man
 आरम्भो हि प्रथमः पदार्थः स्यात् । प्रथमं वा पुरुषस्य प्रवर्तनम् । (=  प्रथमप्रवर्तन- मारम्भः औदासीन्याद् व्यावृत्तिः पुरुषस्य व्यापृतता) ŚB. on MS.*  1.14. Comp.
   -भाव्यत्वम् The fact of being produced through activity
 कर्मणि आरम्भभाव्यत्वात् कृषिवत् प्रत्यारम्भं फलानि स्युः । MS.*  11.1.2. -रुचि a.
  Enjoying new undertakings. आरम्भरुचिता$धैर्यमसत्कार्यपरिग्रहः । Ms.*
  12.32.

Apte 1890

English

 आरंभः [आ रभ्-घञ् मुम्] 1 Beginning,  commencement
 °उपायः plan of commencement
 नृत्यारंभे हर पशुपतेरार्द्रनागाजिनेच्छां Me. 99. 
2 An introduction. 
3 (a) An act,  undertaking,  deed,  work
 आगमैः सदृशारंभः R. 1. 15
 Ku. 7. 71
 V. 3
 Bh. 2. 69
 R. 7. 31
 Bg. 12. 16. (b) Preparation
 U. 4. (c) A thing begun
 U. 4. 
4 Haste,  speed,  velocity
 चंडारंभः समीरः Ve. 2. 18. 
5 Effort,  exertion
 Bg. 14. 12. 
6 Scene,  action
 चित्रार्पितारंभ इवावतस्थे R. 2. 31. 
7 Pride. 
8 Killing,  slaughter. 

Monier Williams Cologne

English

 आ-रम्भ॑ m.
  undertaking,  beginning,  Mn.
  
 Pañcat.
 
 Megh.
  &c.
  

 a thing begun

 beginning,  origin,  commencement,  ŚBr.
  
 KātyŚr.
  
 Megh.
  &c.

 (in dram. ) the commencement of the action which awakens an interest in the progress of the principal plot,  Sāh.
  324 and 325

 haste,  speed

 effort,  exertion

 pride

 killing,  slaughter (erroneous for आलम्भ See Zachariae,  Beiträge,  p.
  20,  l. 9),  L.
 

Monier Williams 1872

English

 आ-रम्भ,  अस्,  m. undertaking,  beginning
 a
thing begun
 commencement
 haste,  speed
 effort, 
exertion
 pride
 killing,  slaughter
 an introduction, 
a prologue,  &c.
—आरम्भ-ता,  f. beginning.

Macdonell

English

 आरम्भ ā-rambhá,  m.
  setting about
 undertaking
 🞄beginning
 -ṇa,  n.
  taking hold
 🞄handle
 support
 make-ṣift
 -ṇīya,  fp. to be 🞄begun with: ā,  f.
  N. of certain verses
 -tā,  f.
  🞄beginning
 -ruci,  a.
  enterprising: -tā,  f.
  delight 🞄in undertakings.

Benfey

English

 आरम्भ आरम्भ,  i. e. आ-रभ् + अ,  m.
 
 1. A beginning,  Megh. 37.
 2. Exer-
tion,  effort,  Daśak. in Chr. 198,  22.
 3.
An enterprise,  Rām.  4,  30,  14.
 -- Comp.
 
चित्र-,  adj.
  painted,  Vikr. d. 4. चि-
त्रार्पित-,  i. e. चित्र-अर्पित- (vb. ऋ), 
adj.
  painted,  Ragh. 2,  81.
निस्-,  adj.
 
devoid of exertion,  inactive,  MBh. 5, 
1027.

Hindi

शुरुआत

Apte Hindi

Hindi

आरम्भः
पुं*
  - आ+रभ्+घञ् मुम् च
"आरम्भ,  शुरू,  प्रारंभिक योजना"

आरम्भः
पुं*
  - आ+रभ्+घञ् मुम् च
प्रस्तावना

आरम्भः
पुं*
  - आ+रभ्+घञ् मुम् च
"कार्य,  व्यवसाय,  कृत्य,  काम"

आरम्भः
पुं*
  - आ+रभ्+घञ् मुम् च
"त्वरा,  वेग"

आरम्भः
पुं*
  - आ+रभ्+घञ् मुम् च
"प्रयास,  प्रयत्न"

आरम्भः
पुं*
  - आ+रभ्+घञ् मुम् च
"दृश्य,  कर्म"

आरम्भः
पुं*
  - आ+रभ्+घञ् मुम् च
"मार डालना,  हत्या करना"

आरम्भः
पुं*
  - "आ+ रभ्+घञ्,  मुम्"
शुरू

आरम्भः
पुं*
  - "आ+ रभ्+घञ्,  मुम्"
पहला अङ्क

Shabdartha Kaustubha

Kannada

आरम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾರಂಭ
निष्पत्तिः - > आ + रभ (राभत्स्ये) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "चण्डारम्भः समीरो वहति परिदिशं भीरु किं सम्भ्रमेण"
उल्लेखाः - > वेणी० २-१९
आरम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯತ್ನ
प्रयोगाः - > "सक्ताङ्गुलिः सायकपुङ्ख एव चित्रार्पितारम्भ इवावतस्थे"
उल्लेखाः - > रघु० २-३१
आरम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೇಗ /ತ್ವರೆ
आरम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೆಲಸ /ವ್ಯಾಪಾರ
प्रयोगाः - > "आगमैः सदृशारम्भः प्रारम्भसदृशोदयः"
उल्लेखाः - > रघु० १-१५
आरम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ
आरम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಹಂಕಾರ /ದರ್ಪ
आरम्भ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಧೆ /ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆ
विस्तारः - > "आरम्भस्तु स्यादुद्यमे वधदर्पयोः" - मेदि० ।
आरम्भ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟ

L R Vaidya

English

 AramBa {% m. %} 1. Work,  undertaking,  आगमैः सदृशारम्भः R.i.15,  Bg.xii.16
beginning,  commencement,  नृत्यारम्भे हरपशुपतेरार्द्रनागाजिनेच्छाम् Megh.ii.36
haste
effort,  exertion,  Bg.xiv.12
action,  posture,  चित्रार्पितारम्भ इवावतस्थे R.ii.31
slaughter
introduction.

Bopp

Latin

 आरम्भ m. (r. रभ् praef. आ incipere,  inserto म्,  s. अ) in-
ceptio. BH. 3. 4. 12. 16.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 ārambha (Skt. Lex.,  see pw 〔5 App.〕,  which follows Zachariae in calling this an error for ālambha,  but Pali and BHS support it
 = Pali id.,  in mahārambha,  = our word,  SN 〔i.76.21〕
 not recorded in PTSD,  except in nir-ā°,  or Childers),  (sacrificial) slaughter (of animals),  substantially = yajña: Bbh 〔118.2〕 (kṣudrayajñeṣu ca) manārambheṣu ca yeṣu bahavaḥ prāṇinaḥ … jīvitād vyaparopyante. Cf. also anārabdha.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 आरम्भ 5. *Tötung
 richtig आलम्भ,  Zach. Beitr. — °कृत् Adj. der zuerst anfängt,  Bṛhasp. in Vivādar. 374.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

kun tu brlag pa
आरम्भ

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उपज्ञा
उपज्ञा,  उपक्रम,  आरम्भ
उपज्ञोपक्रमारम्भौ पश्चाच्च चरमं भवेत् ॥ ७०७ ॥
verse 4.1.1.707
page 0082

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  आरम्भः
Root:  आरम्भ
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ start
⇒ pride
⇒ speed
⇒ haste
⇒ origin
⇒ action
⇒ effort
⇒ killing
⇒ exertion
⇒ slaughter
⇒ undertaking
⇒ thing begun
⇒ begin,  start
⇒ commencement
⇒ beginning [of a task]
⇒ commencement of the action which awakens an interest in the progress of the principal plot
Shloka(s): 
3|2|26|1 ► प्रत्युत्क्रमः प्रयोगार्थः प्रक्रमः स्यादुपक्रमः। (सङ्कीर्णवर्गः)
3|2|26|2 ► स्यादभ्यादानमुद्धात आरम्भः सम्भ्रमस्त्वरा॥ (सङ्कीर्णवर्गः)
3|3|157|2 ► उपायः कर्म चेष्टा च चिकित्सा च नवक्रियाः॥ (नानार्थवर्गः)
3|3|248|1 ► मङ्गलानन्तरारम्भप्रश्नकार्त्स्न्येष्वथो अथ। (नानार्थवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 3|2|26|1 ⇢ प्रक्रमः (प्रक्रम) (पुं) ⇒ pace, step, order, method, degree, stride, course, leisure, measure, stepping, relation, procedure, beginning, proceeding, proportion, regularity, opportunity, commencement, case in question, reading of the krama, discussing any point in question
➠ 3|2|26|1 ⇢ उपक्रमः (उपक्रम) (पुं) ⇒ plan, begin, start, means, remedy, effort, exploit, heroism, courage, arrival, medicine, planning, approach, expedient, stratagem, endeavour, initiative, enterprise, undertaking, commencement, setting about, rim of a wheel, treatment [med.], script [computer], original conception, practice of medicine, application of medicine, initialization [computer], attendance [on a patient], act of going or coming near, physicking [act of healing], anything leading to a result, beginning [home page of a web site], practice or application of medicine, trying the fidelity of a counsellor or friend, particular ceremony preparatory to reading the Vedas
➠ 3|2|26|2 ⇢ अभ्यादानम् (अभ्यादान) (नपुं)
➠ 3|2|26|2 ⇢ उद्धातः (उद्धात) (पुं)
➠ 3|2|26|2 ⇢ आरम्भः (आरम्भ) (पुं) ⇒ start, pride, speed, haste, origin, action, effort, killing, exertion, slaughter, undertaking, thing begun, begin,  start, commencement, beginning [of a task], commencement of the action which awakens an interest in the progress of the principal plot
➠ 3|3|157|2 ⇢ क्रिया (क्रिया) (स्त्री) ⇒ cure, work, rite, study, doing, means, labour, action, worship, activity, business, ceremony, sacrifice, operation, expedient, atonement, performing, occupation, performance, undertaking, composition, act [action], disquisition, last ceremony, literary work, bodily action, noun of action, occupation with, sacrificial act, religious action, applying a remedy, exercise of the limbs, judicial investigation, religious rite or ceremony, medical treatment or practice, verb [active or intransitive verbs - Ling.]
➠ 3|3|248|1 ⇢ अथौः (अथो) (अव्य)
➠ 3|3|248|1 ⇢  (अथ) (अव्य)
Related word(s): 
जातिः ➡ क्रिया
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 आरम्भः,  पुं,
   (आङ् + रभि + घञ् ।) प्रथमकृतिः ।तत्पर्य्यायः । प्रक्रमः १ उपक्रमः २ अभ्यादानं ३उदॄतः ४ आरम्भः ५ । इत्यमरः ॥
 अभ्यादानादि-त्रयमारम्भमात्रे । प्रक्रमादिपञ्च आरम्भमात्रेइत्येके ॥
 केचित्तु प्रक्रमादिद्वयं प्रथमारम्भे ॥
अभ्यादानादित्रयं आरम्भमात्रे । इति बहुभिरुक्त-मपि न साधु यतः प्रथमकृतिरेव आरम्भः तत्पूर्व्व-द्वयं आरम्भे शेषत्रयं आरब्धे इत्याहुः । इतिमरतः ॥
 त्वरा । उद्यमः । बधः । दर्पः । इति मेदिनी ॥
प्रन्तावना । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
 आद्यकृतिः ।यथा,  --“मीनादिस्थो रविर्येषामारम्भप्रथमक्षणे ।भबेत्तेऽब्दे चान्द्रमासाश्चैत्राद्या द्वादश स्मृताः” ॥
आरम्भप्रथमक्षणे आद्यकृत्याद्यसमये । इति मल-सामतत्त्वम् ॥
 पारिभाषिकारम्भो यथा,  --“आरम्भो वरणं यज्ञे सङ्कल्पो व्रतजापयोः ।नान्दीश्राद्धं विवाहादौ श्राद्धे पाकपरिष्क्रिया” ॥
इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
 (यथा मेघदूते । ३७ । --“मृत्यारम्भे हर पशुपतेरार्द्रनागाजिनेच्छाम्” ।साहित्यदर्पणे । प्रमथपरिच्छेदे ।“ग्रन्थारम्भे निर्विघ्नेन प्रारिप्सितपरिसमाप्ति-कामः” । रघुवंशे । १ । १५ ।“आगमैः सदृशारम्भ आरम्भसदृशोदयः” ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 आरम्भ पु०
  आ + रभ घञ् मुम् । १ उद्यमे २ त्वरायां स्वार्थं परार्थंवा ३ गृहादिसम्पादनव्यापारे ४ उपक्रमे प्रथमकृतौ ५ प्र-स्तावने ६ बधे ७ दर्पे च । “अनारम्भेऽपि प्ररगृहसुखीसर्पवत्” सा० सू० “आरम्भे कर्मणां विप्र! पुण्डरीकंस्मरेद्धरिम्” स्मृतिः “न कर्मणामनारम्भात् नैष्कर्म्यं पुरु-षोऽश्नुते” गीता “मीनादिस्थोरविर्येषामारम्भः प्रथमक्षणे ।इति म० त० व्यासः “अयथाबलमारम्भः” माघः ।“आगमैः सदृशारम्भा आरम्भसदृशोदयः” इतिरघुः क्रियाकूटात्मकपाकादिक्रियाणां प्राथमिक-व्यापारोपक्रमआरम्भः । श्रौतस्मार्त्तकर्म्मविशेषे अङ्ग-विशेषारम्भेऽपि प्रकृतकर्म्मारम्भस्तेन आरब्धत्वान्न सूत-कादेः प्रतिबन्धकत्वम् । यथा “आरम्भोवरणं यज्ञेसंकल्पोव्रतजप्ययोः । नान्दीश्राद्धं विवाहादौ श्राद्धे पाक-परिष्क्रिया । तथा निमन्त्रणं श्राद्धे आरम्भः स्यादितिश्रुतिः आरब्धे सूतकं नस्यादिति” ति० त० विष्णुः । द्रव्याणांद्रव्यान्तरेण गुणानां गुणान्तरेणोत्पादते वैशेषिकोक्ते८ व्यापारे “द्रव्यारम्भश्चतुर्षु स्यात्” भाषा० कर्मणि घञ् ।९ आरभ्यमाणे “फलानुमेयाः प्रारम्भाः संस्काराः प्राक्तनाइव” रघुः । “चित्रार्पितारम्भैवावतस्थे” कुमा० ।

Capeller

German

 आरम्भ॑ m.
  das Anfassen
 Anfang,  Unternehmung.

Burnouf

French

 आरम्भ आरम्भ m.
  (रभ्) commencement
 entreprise
tentative.
		 Effort
 diligence.
		 Qqf.  tentative de meurtre.
Introduction,  prologue.

Stchoupak

French

 आ-रम्भ-
 m.
  entreprise ou fait d'entreprendre 
 commencement,  origine
 
 hâte 
 effort 
 acte,  fonction 
 -ता- f.
  fait de commencer.
°रुचिता- f.
  fait de trouver du plaisir à entreprendre.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.