आरभ्य (Arabhya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 आरभ्य ind. Having begun,  beginning from. 
 E.
  आङ् before रभि to com-
mence,  ल्यप् aff.
  

Capeller Eng

English

 आरभ्य ger.
   beginning with,  i.e.
  from,  since (acc. ,  abl.
 
or —°).

Spoken Sanskrit

English

आरभ्य 	-	 Arabhya 	-	 indecl.
  	-	 since
कदा आरभ्य अन्वयः? 	-	 kadAArabhyaanvayaH? 	-	 sent.
  	-	 Whendoesitcomeintoeffect?
प्रातः आरभ्य एवमेव वृष्टिः 	-	 prAtaHArabhyaevamevavRSTiH 	-	 sent.
  	-	 Ithasbeenraininglikethissincemorning.
ज्वरपीडितः वा? कदा आरभ्य? 	-	 jvarapIDitaHvA?kadAArabhya? 	-	 sent.
  	-	 Fever?Sincewhen?
प्रातः आरभ्य लघु शिरोवेदना 	-	 prAtaHArabhyalaghuzirovedanA 	-	 sent.
  	-	 Slighthead-achesincemorning.
अद्य प्रातः आरभ्य बहु कार्याणि 	-	 adyaprAtaHArabhyabahukAryANi 	-	 sent.
  	-	 I'vehadalotofworksincemorning.
श्वः आरभ्य सहाध्ययनं कुर्मः 	-	 zvaHArabhyasahAdhyayanaMkurmaH 	-	 sent.
  	-	 Letusdocombinedstudyfromtomorrow.
आरभ्य 	-	 Arabhya 	-	 adj.
  	-	  beginning with
आरभ्य 	-	 Arabhya 	-	 ind.
  	-	  having begun

आरभ्य 	-	 Arabhya 	-	 indecl.
  	-	 since
यतः 	-	 yataH 	-	 indecl.
  	-	 since
निष्कपट 	-	 niSkapaTa 	-	 adj.
  	-	 sincere
हृध 	-	 hRdha 	-	 adj.
  	-	 sincere
अस्माकं मिलनानन्तरं बहु कालः अतीतः 	-	 asmAkaMmilanAnantaraMbahukAlaHatItaH 	-	 sent.
  	-	 Itisalongtimesincewemet.
प्रातः आरभ्य लघु शिरोवेदना 	-	 prAtaHArabhyalaghuzirovedanA 	-	 sent.
  	-	 Slighthead-achesincemorning.
अद्य प्रातः आरभ्य बहु कार्याणि 	-	 adyaprAtaHArabhyabahukAryANi 	-	 sent.
  	-	 I'vehadalotofworksincemorning.
प्रातः आरभ्य एवमेव वृष्टिः 	-	 prAtaHArabhyaevamevavRSTiH 	-	 sent.
  	-	 Ithasbeenraininglikethissincemorning.
यात् 	-	  yAt 	-	 adverb 	-	 since
यतस् 	-	  yatas 	-	 adverb 	-	 since
प्रभृति 	-	  prabhRti 	-	 ind.
  	-	 since
यदर्थम् 	-	  yadartham 	-	 ind.
  	-	 since
यदर्थे 	-	  yadarthe 	-	 ind.
  	-	 since
यर्हि 	-	  yarhi 	-	 ind.
  	-	 since
यस्मात् 	-	  yasmAt 	-	 ind.
  	-	 since
यथा 	-	  yathA 	-	 ind.
  	-	 since
यत्कारणम् 	-	  yatkAraNam 	-	 ind.
  	-	 since
येन 	-	  yena 	-	 ind.
  	-	 since
निशथ 	-	  nizatha 	-	 adj.
  	-	 sincere
सुजात 	-	  sujAta 	-	 adj.
  	-	 sincere  [ with piety ]

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 आरभ्य ind. Having begun,  beginning from. 
E.
  आङ् before रभि to commence,  ल्यप् aff.
  

Apte

English

आरभ्य [ārabhya],  ind.
  Having begun,  beginning with,  ever since,  since,  with a prepositional force (with abl.
 )
 मालत्याः प्रथमावलोकदिवसादारभ्य Māl.
 6.3
 Ś.*
  3
 K.*
  12, 134,  196
 sometimes with acc.
  also
 प्रतिपद्दिनमारभ्य Bhāg.

Apte 1890

English

 आरभ्य ind. Having begun,  beginning with,  ever since,  since,  with a prepositional force (with abl.)
 मालत्याः प्रथमावलोकदिवसादारभ्य Māl. 6. 3
 Ś. 3
 K. 102,  134,  196
 sometimes with acc. also
 प्रतिपद्दिनमारभ्य Bhāg. 

Monier Williams Cologne

English

 1. आ-रभ्य mfn.
   ifc.  =
  आ-रब्धव्य,  q.v.

 2. आ-रभ्य ind.
 p.
  having begun

 beginning with.

Monier Williams 1872

English

 आ-रभ्य,  ind. having begun,  beginning from.

Macdonell

English

 आरभ्य ā-rabh-ya,  gd. beginning with (ab. 🞄or —°).

Shabdartha Kaustubha

Kannada

आरभ्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ
निष्पत्तिः - > आ + रभ (राभत्स्ये) - "ण्यत्" (३-१-१२४)
आरभ्य
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಉಪಕ್ರಮಿಸಿ
निष्पत्तिः - > आ + रभ (राभत्स्ये) - "ल्यप्" (७-१-३७)
आरभ्य
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಮೊದಲುಗೊಂಡು
प्रयोगाः - > "मालत्याः प्रथमावलोकनदितादारभ्य"
उल्लेखाः - > मालती० ६-३

E Bharati Sampat

Sanskrit

(अ) आ+रभ(राभस्ये)+ल्यप् । ‘समासोनञ् पूर्वे क्तो ल्यप्’ ७.१.३७। ‘मालत्याः प्रथमावलीकनादिनादारभ्य’ मालती०६.३।

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 ārabhya,  ger.,  postpos. with acc. (= Pali ārabbha),  referring to,  having to do with: SP 〔21.1〕 (taṃ varaprabhaṃ bodhisattvam) ārabhya … dharmaparyāyaṃ saṃprakāśayām āsa (practically = revealed to the bodhisattva V.)
 〔71.9〕 samyaksaṃbodhim ārabhya … bodhisattvayānam eva samādāpayati
 〔109.10〕
 LV 〔400.13〕 (prose) sattvān ārabhya mahākaruṇām avakrāmayati sma (= 〔180.6〕 sattveṣu ca mahākaruṇām avakrāmati sma)
 Mv 〔i.319.3—4〕 … śrotuṃ imam eva mārakaraṇḍaṃ nigamam ārabhya (about)
 〔iii.212.5〕 … pṛccheyaṃ dṛṣtadhārmikaṃ artham ārabhya utāho sāṃparāyikaṃ
 〔7〕 pañca kāmaguṇān ārabhya
 〔318.13〕 (aniyataṃ) rāśim ārabhya
 〔412.14〕 yaśodaṃ śreṣṭhiputraṃ ārabhya imam udānam udānaye
 Divy 〔98.8〕
 〔348.17〕 sthaviropaguptam ārabhya
 〔619.8〕 bhikṣuṇyāḥ [Page103-a] pūrvanivāsam ārabhya bhikṣūn āmantrayate sma (repetitions below)
 Jm 〔172.17〕 (vs) … tad brūhi kam ārabhyeti bhāṣase
 Bbh 〔37.1—2〕 yathāvadbhāvikatāṃ dharmāṇām ārabhya yā bhūtatā
 〔49.15—16〕 Saṃthakātyāyanam ārabhya
 〔223.2〕 hīnayāna-niḥsṛtiṃ cārabhya mahāyāna-niḥsṛtiṃ vā
 etc.

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 आरभ्य अव्य०
  आ + रभ--ल्यप् । १ उपक्रम्येत्यर्थे “आरभ्यतस्यां दशमीञ्च यावत् प्रपूजयेत् पर्व्वतराजपुत्रीम्”दुर्गो० त० पु०
  अनारभ्याधीतत्वात्” मीमांसा । कर्मणिक्यप् । २ आरम्भणार्हे आरम्भणीये त्रि०
  ।

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“रभ राभस्ये”@} 2 राभस्यम् = कार्योपक्रमः। 
 अयं प्रायेण आङ्पूर्वक एव प्रयुज्यते। 
 3 4 आरम्भकः-म्भिका,  5 रम्भकः-म्भिका,  6 रिप्सकः-प्सिका,  रारभकः-भिका
   7 आरब्धा-ब्ध्री,  रम्भयिता-त्री,  रिप्सिता-त्री,  रारभिता-त्री
   -- रम्भयन् न्ती,  रम्भयिष्यन्-न्ती-ती
   -- 8 आरभमाणः,  9 आरभमाणः,  रम्भयमाणः,  रिप्समानः,  रारभ्यमाणः,  रप्स्यमानः,  रम्भयिष्यमाणः,  रिप्सिष्यमाणः,  रारभिष्यमाणः
   सुरप्-सुरभ्-सुरभौ-सुरभः
   -- -- आरब्धम्-ब्धः,  रम्भितम्-तः,  रिप्सितम्,  रारभितम्-तः-तवान्
   10 11 रम्भः-रम्भा,  12 साध्वारम्भी,  रम्भः,  रिप्सुः,  13 रारम्भः
   आरब्धव्यम्,  आरम्भयितव्यम्,  रिप्सितव्यम्,  रारभितव्यम्
   आरम्भणीयम्,  आरम्भणीयम्,  रिप्सनीयम्,  रारभणीयम्
   14 आरभ्यम्,  आरम्भ्यम्,  रिप्स्यम्,  रारभ्यम्
   ईषद्रम्भः-दूरम्भः-सुरम्भः
   -- -- -- आरभ्यमाणः,  आरम्भ्यमाणः,  रिप्स्यमानः,  रारभ्यमाणः
   आरम्भः,  आरम्भः,  रिप्सः,  रारभः
   आरब्धुम्,  आरम्भयितुम्,  रिप्सितुम्,  रारभितुम्
   रब्धिः,  आरम्भणा,  रिप्सा,  रारभा
   आरम्भणम्,  आरम्भणम्,  रिप्सनम्,  रारभणम्
   रब्ध्वा,  रम्भयित्वा,  रिप्सित्वा,  रारभित्वा
   आरभ्य,  आरम्भ्य,  आरिप्स्य,  आरारभ्य
   रम्भम् २,  रब्ध्वा २,  रम्भम् २,  रम्भयित्वा २,  रिप्सम् २,  रिप्सित्वा २,  रारभम् २
   रारभित्वा २
   15 इत्यसच्प्रत्यये रूपम्। 
 बाहुलकात्,  ‘राभस्ये’ इति निर्देशाद्वा नुम् न।]] रभसः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१३७८)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-९७४। अक। अनि। आत्म।)
 03 =>
  [पृष्ठम्११०२+ २८]
 04 =>
  [[१। ‘रभेरशब्लिटोः’ (७-१-६३) इति,  अजादिषु प्रत्ययेषु शब्लिड्वर्जं नुमागमः। एवमेव घञादिष्वपि ज्ञेयम्। “काशकृत्स्नधातुपाठीयकन्नडटीकायां रभकः रभः,  रभमाणः,  रभणीयम् इत्यादिप्रयोगेषु नुमोऽदर्शनात् वस्तुतः सानुषङ्गाः आरम्भः,  आरम्भणम्… इत्येवमादयः प्रयोगाः न रभधातोः,  किं तर्हि? सानुषङ्गस्य रम्भधातोः…” इत्यादिकं क्षीरतरङ्गिणीटिप्पणे (पुटे १५१) सुदूरं विचारितम्। तत्र पाणिनीयधातुपाठकोशेषु कुत्रापि सानुषङ्गस्य रम्भधातोरुल्लेखाभावात् प्रमाणं मृग्यमिति बोध्यम्। ‘रेभृ शब्दे’ इति भौवा- दिकस्य धातोः दुर्गसम्मतं ‘रभि शब्दे’ इति पाठमाश्रित्य निर्वाहं केचित् कुर्वन्ति। तदपि दुर्गान्यैस्तत्पाठानादरात् न प्रमाणमिति बोध्यम्।]]
 05 =>
  [[२। ण्यन्ते ण्वुलि,  ‘अत उपधायाः’ (७-२-११६) इति प्राप्तां परामपि वृद्धिं बाधित्वा,  ‘रभेरशब्लिटोः’ (७-१-६३) इति नुम् नित्यत्वाद्भवति।]]
 06 =>
  [[३। सन्नन्ते,  ‘सनि मीमाघुरभ--’ (७-४-५४) इत्यादिना इस्। ‘अत्र लोपोऽ- भ्यासस्य’ (७-४-५८) इत्यभ्यासलोपः। ‘स्कोः--’ (८-२-२९) इति सलोपः। भकारस्य चर्त्वेन पकारः।]]
 07 =>
  [[४। तृजादिषु ‘झषस्तथोः--’ (८-२-४०) इति धत्वे,  जश्त्वे च रूपमिति ज्ञेयम्।]]
 08 =>
  [[५। शानचि,  ‘रभेरशब्लिटोः’ (७-१-६३) इत्युक्तत्वात् नुमागमो न। यस्तु परि- भाषेन्दुशेखरे ‘गौणमुख्ययोर्मुख्ये कार्यसम्प्रत्ययः’ (परिभाषा १६) इत्यत्र,  “…संज्ञाभूतानां प्रतिषेधम् आरभता वार्तिककृता…” इति वाक्ये,  आत्मनेपदस्यास्य धातोः शत्रन्तप्रयोगः प्रयुक्तः,  स तु सम्पातायात इति न तावता धातोरस्योभयपदित्वं कल्प्यम्। न च ‘अनुदात्तेत्त्वलक्षणमात्मनेपदम् अनित्यम्’ (परि। ९७) इति वचनात् आत्मनेवदस्यानित्यत्वात् ‘आरभता’ इति प्रयोगः सूपपन्न इति वाच्यम्। तस्याः परिभाषायाः भाष्याद्यनादृतत्वेनाप्रामाण्यस्य नागेशभट्टैरेव समर्थितत्वादित्यन्यत्र विस्तरः। ‘भोक्तुम् आरभमाणः’ इत्यत्र,  ‘शकधृषज्ञाग्लाघटरभ--’ (३-४-६५) इत्यादिना धातुमात्रात् तुमुन्।]]
 09 =>
  [भोक्तुम्]
 10 =>
  [पृष्ठम्११०३+ २६]
 11 =>
  [[१। पचाद्यचि नुमि रम्भः। स्त्रियां टापि रम्भा = अप्सरोविशेषः,  कदली च।]]
 12 =>
  [[२। ‘साधुकारिण्युपसंख्यानम्’ (वा। ३-२-७८) इति णिनिः।]]
 13 =>
  [[३। यङन्तात् पचाद्यचि,  यङो लुकि नुमागमे च रूपमेवम्।]]
 14 =>
  [[४। ‘पोरदुपधात्’ (३-१-९८) इति यत्प्रत्ययः। हलन्तलक्षणण्यतोऽपवादः।]]
 15 =>
  [[५। ‘अत्यविचमितमिरभि--’ [द। उ। ९-४४]

Capeller

German

 आरभ्य von — an (Abl. o. —°) s. रभ्.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.