आरग्वध (Aragvadha)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
Englishआरग्वध - Aragvadha - - golden shower tree [ Cathartocarpus Fistula - Bot. ]
आरग्वध - Aragvadha - - its fruit
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishआरग्वधः [āragvadhḥ], The tree Cassia Fistula (Mar. बाहवा) largely used in medicinal recipes. -धम् Its fruit.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishShabdartha Kaustubha
Kannadaआरग्वध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಕ್ಕೆ ಗಿಡ
विस्तारः - > "आरग्वधे राजवृक्षशम्याकचतुरङ्गुलाः" - अम० ।
आरग्वध
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಕ್ಕೆ ಕಾಯಿ
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritआरग्वधः कृतमाले वृषो वासाटरूषके ।
आरग्वध (पुं), कृतमाल (पुं), वृष (पुं), वासा (स्त्री), आटरूष (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritआरग्वध
आरग्वध, कृतमाल, स्वर्णपुष्पी
आरग्वधः कृतमालः स्वर्णपुष्पी च कथ्यते ॥ १९८ ॥
verse 2.1.1.198
page 0025
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritआरग्वधः, (आ + रगे शङ्कायां क्विप । आरगरोगशङ्कामपि हन्ति अच् बधादेशश्च ।) वृक्ष-विशेषः । सोनालु सोँदालि इति ख्यातः । तत्-पर्य्यायः । राजवृक्षः २ सम्पाकः ३ चतुरङ्गुलः ४आरेवतः ५ व्याधिघातः ६ कृतमालः ७ सुव-र्णकः ८ । इत्यमरः ॥
मन्थानः ९ रोचनः १० दीर्घ-फलः ११ नृपद्रुमः १२ हिमपुष्पः १३ राजतरुः १४कण्डुघ्नः १५ ज्वरान्तकः १६ अरुजः १७ स्वर्ण-पुष्पः १८ स्वर्णद्रुः १९ कुष्ठसूदनः २० कर्णा-भरणकः २१ महाराजद्रुमः २२ कर्णिकारः २३स्वर्णाङ्गः २४ । इति राजनिर्घण्टः ॥
प्रग्रहः २५ ।इति रत्नमाला ॥
अस्य गुणाः । अतिमधुरत्वं ।शीतलत्वं । शूलज्वरकण्डुकुष्ठमेहकफविष्टम्भना-शित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च । ज्वर-हृद्रोगवातरक्तोदावर्त्तरोगे अतिशयपथ्यत्वं । मृदु-त्वञ्च । अस्य फलगुणाः । मधुरत्वं । शुक्रकारित्वं ।वातपित्तहारित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
आमल-तास इति हिन्दीभाषा ।“आरग्वधो राजकृक्षः सम्पाकश्चतुरङ्गुलः ।आरेवतव्याधिघातकृतमालसुवर्णकाः ॥
कर्णिकारो दीर्घफलः स्वर्णाङ्गः स्वर्णभूषणः ।आरग्वधो गुरुः स्वादुः शीतलः स्रंसनोत्तमः ॥
ज्वरहृद्रोगपित्तास्रवातोदावर्त्तशूलनुत् ।तत्फलं स्रंसनं रुच्यं कुष्ठपित्तकफापहं ॥
ज्वरे तु सततं पथ्यं कोष्ठशुद्धिकरं परं” ।इति भावप्रकाशः ॥
(व्यवहारो यथा, --“बाले वृद्धे क्षते क्षीणे सुकुमारे च मानवे ।योज्योमृद्वलपायित्वाद्विशेषाच्चतुरङ्गुलः” । * ॥
ग्रहणप्रणाली यथा ॥
* ॥
“फलकाले फलन्तस्य ग्राह्यं परिणतञ्च यत् ।तेषां गुणवतां भारं सिकतासु निधापयेत् ॥
सप्तरात्रात् ससुद्धृत्य शोषयेदातपे मिषक् ।ततो मज्जानमुद्धृत्य शुचौ भाण्डे निधापयेत्” । * ॥
संयोगविशेषे गुणा यथा ॥
* ॥
“द्राक्षारसयुतो देयो दाहोदावर्त्तपीडिते ।चतुर्व्वर्षसुखं बाले यावद्द्वादशवार्षिके । * ॥
चतुरङ्गुलमज्ज्ञस्तु प्रसृतं वाथवाञ्जलिं ।सुरामण्डेन संयुक्तमथवा कोलसीधुना ॥
दधिमण्डेन वा युक्तंरसेनामलकस्य वा ।कृत्वा शीतकषायं तं पिबेत् सौवीरकेण वा” ॥
इति चरकः ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.