| YouTube Channel

आरः (AraH)

 
Apte
English
आरः [ārḥ] रम् [ram], रम् [आ-ऋ-घञ्]
Brass
ताम्रारकोष्ठां परिखादुरा- सदाम्
Bhāg.*
 1.41.2.
Oxide of iron.
An angle, corner.
N.
 of a tree (मधुराम्रफल).
रः The planet Mars.
The planet Saturn.
Going.
Distance.
nearness, as in आरात् q. v.
Extremity (प्रान्तभाग).-रा (आ-ऋ-अच्)
A shoemaker's awl. ˚मुखम् An arrow-head shaped like an awl
आरामुखेन चर्मच्छेदनम् । Dhanur.66.
A knife, probe, instrument of iron.
A spoke
cf.
 अर.
A goad, or whip
उद्यम्याराम- ग्रकायोत्थितस्य
Śi.*
 18.7.
Comp.
 अग्र the point of an awl
आराग्रमात्रो ह्यवरो$पि दृष्टः Śvet.5.8.
the iron thong at the end of a whip. -आवलिः
N.
 of a chain of mountains, a part of the Vindhya. -कूटः, -टम् brass
उत्तप्तस्फुरदारकूटकपिलज्योतिर्ज्वलद्दीप्तिभिः
U.*
 5.14. किमारकूटाभरणेन श्रियः
N.
Apte 1890
English
आरः,
रं [आ-ऋ-घञ्] 1 Brass.
2 Oxide of iron.
3 An angle, corner.
4 N. of a tree (मधुराम्रफल).
रः 1 The planet Mars.
2 The planet Saturn.
3 Going.
4 Distance.
5 Nearness, as in आरात् q. v.
6 Extremity (प्रांतभाग).
रा (आ-ऋ-अच्) 1 A shoemaker's awl.
2 A knife, probe, instrument of iron.
3 A spoke
cf. अर.
4 A goad, or whip
उद्यम्यारामग्रकायोत्थितस्य Śi. 18. 7.
Comp.
अग्र {1} the point of an awl. {2} the iron thong at the end of a whip.
आवलिः N. of a chain of mountains, a part of the Vindhya.
कूटः,
टं brass
U. 5. 14.
Apte Hindi
Hindi
आरः
पुं*
 - आ+ऋ+घञ्
पीतल
आरः
पुं*
 - आ+ऋ+घञ्
अशोधित लोहा
आरः
पुं*
 - आ+ऋ+घञ्
"कोण, किनारा"
आरः
पुं*
 - आ+ऋ+घञ्
मंगल ग्रह
आरः
पुं*
 - आ+ऋ+घञ्
शनि-ग्रह
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) आ ऋच्चति । आ+ऋ(गतौ)+घञ्(कर्तरि)। आ+ऋ(गतौ)+अच् । ‘नन्दिग्रहि०’ ३.२.१३४। १.मङ्गलग्रहः। २.शनिग्रहः। ३.मधुराम्लफलः। ४.वृक्षभेदः। ५.प्रान्तभागः। (पुंन) ६.पित्तलम् । ७.मुण्डलोहः, मुण्डायसम् । ९.कोणः। आ+ऋ(गतौ)+घञ्(कर्मणि)। १०.दूरम् । (स्त्री) आ+ऋ(गतौ, गतिप्रापणयोः)+अच्/अङ्+टाप् । ‘नन्दिग्रहि०’ ३.१.१३४, ‘षिद्‌भिदादिभ्योऽङ्’ ३.३.१०४। अरा । चर्मप्रभेदोका, चर्मभेदकास्त्रम् । ‘आरा चर्मप्रभेदिन्यां पुंसि भौमशनैश्चरे’ मेदिनी०। ‘संक्रीडन्ती तेजिताश्वस्य रागादुद्यम्ारामग्रकायोत्थितस्य’ माघः१८.७।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पित्तलम्, आरकूटः, रीतिः, पतिकावेरम्, द्रव्यदारु, रीती, मिश्रम्, आरः, राजरीतिः, ब्रह्मरीतिः, कपिला, पिङ्गला, क्षिद्रसुवर्णः, सिंहलम्, पिङ्गलकम्, पीतलकम्, लोहितकम्, पिङ्गललोहम्, पीतकम्
noun
धातुविशेषः, पीतवर्णीयः रीतिकायुगुलगुणयुक्तधातुः।
"पाण्डुरोगी तु योत्यर्थं पित्तलानि निषेवते तस्य पित्तमसृङ्मांसं दग्ध्वा रोगाय कल्पते।"
Synonyms:
 आरः, आरम्
noun
कस्यापि वृक्षस्य अधःस्तात् जलार्थे कृतः लघुगर्तः।
"सः वृक्षस्य अधः आरं निर्माति।"
Synonyms:
 आरः
noun
एकम् सरः ।
"आरस्य वर्णनम् कौषीतकि-उपनिषदि वर्तते"
Synonyms:
 आरः
noun
वृक्षविशेषः ।
"आरस्य वर्णनम् कोशे वर्तते"
Synonyms:
 आरः
noun
एकः तडागः ।
"आरस्य उल्लेखः कौषीतकि-उपनिषदि अस्ति"
Synonyms:
 आरः
noun
एकः वृक्षः ।
"आरस्य उल्लेखः कोषे अस्ति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आरः,
पुं,
 (आङ् + ऋ + कर्त्तरि संज्ञायां घञ् ।)मङ्गलग्रहः । शनिः । पित्तलं । इति हेमचन्द्रः ॥
वृक्षभेदः । तत्पर्य्यायः । मधुराम्लफलः २ । इतिरत्नमाला ॥
रेफल इति ख्यातः ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ऋ गतिप्रापणयोः”@} 2 ‘तत्रेयर्त्यृच्छतीत्यर्तेः, शिन गतौ स्याद् ऋणाति तु।’ 3 इति देवः।
4 आरकः-रिका, 5 अर्पकः-र्पिका, 6 अरिरिषकः-षिका, 7 अरारकः-रिका
अर्ता-र्त्री, अर्पयिता-त्री, अरिरिषिता-त्री, अरारिता-त्री
8 ऋच्छन्-न्ती, अर्पयन्-न्ती, अरिरिषन्-न्ती
-- 9 अरिष्यन्-न्ती-ती, अर्पयिष्यन्-न्ती-ती, अरिरिषिष्यन्-न्ती-ती
10 समृच्छमानः, अर्पयमाणः, 11 समरिरिषमाणः, अरार्यमाणः
समरिष्यमाणः, अर्पयिष्यमाणः, समरिरिषिष्यमाणः, अरारिष्यमाणः
12 समृत्-समृतौ-समृतः
-- -- -- 13 ऋतम्- 14 ऋतः-ऋतवान्, 15 सुखार्तः, 16 ऋणम्, 17 प्रार्णम्-वत्सतरार्णम्- कम्बलार्णम्-वसनार्णम्-दशार्णः 18-दशार्णा 19-ऋणार्णम्, 20 उत्तमर्णः- 21 अधमर्णः, अर्पितम्-तः, अरिरिषितं-तः, अरारितः-तवान्
अरः, 22 आरिवान्, 23 अर्वा, 24 अरित्रम्, अर्पः, अरिरिषुः, अर्पिपयिषुः
अरारः
अर्तव्यम्, अर्पयितव्यम्, अरिरिषितव्यम्, अरारितव्यम्
अरणीयम्, अर्पणीयम्, अरिरिषणीयम्, अरारणीयम्
25 26 अर्यः-अर्यी-अर्या-अर्याणी, 27 आर्यः-आर्या, अर्प्यम्, अरिरिष्यम्, अरार्यम्
ईषदरः-दुररः-स्वरः
-- -- -- 28 अर्यमाणः, अर्प्यमाणः, अरिरिष्यमाणः, अरार्यमाणः
29 आरः, अर्पः, अरिरिषः, अरारः
अर्तुम्, अर्पयितुम्, अरिरिषितुम्, अरारितुम्
ऋतिः, 30 आर्तिः, 31 आरा, अर्पणा, अरिरिषा, अर्पिपयिषा, अरारा
अरणम्, अर्पणम्, अरिरिषणम्, अरारणम्
ऋत्वा, अर्पयित्वा, अरिरिषित्वा, अरारित्वा
समृत्य, समर्प्य, अमरिरिष्य, समरार्य
आरम् २ ऋत्वा २ अर्पम् २ अर्पयित्वा २ अरिरिषम् २ अरिरिषित्वा २ अरारम् २
अरारित्वा २
32 अरुः, 33 अरणिः, 34 अरुणः, 35 अरण्यम्, 36 अर्थः, 37 अर्भकः, 38 इरिणम्, 39 ऋतुः।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (११७)
02
=>
 (१-भ्वादिः-९३६। सक। अनि। पर।)
03
=>
 (श्लो-३०)
04
=>
 [[१। ‘अचो ञ्णिति’ (७-२-११५) इति वृद्धौ, ‘उरण् रपरः’ (१-१-५१) इति रपरत्वे रूपम्।]]
05
=>
 [[२। ‘अर्तिह्रीव्ली--’ (७-३-३६) इति णौ पुगागमः। ‘पुगन्तलघूपधस्य च’ (७-१-८६) इति गुणे रूपम्। एवं सर्वत्र ण्यन्ते बोध्यम्।]]
06
=>
 [[३। ‘स्मिपूङ्रज्ज्वशां सनि’ (७-२-७४) इति सन इडागमः। गुणः। ‘अजादे- र्द्वितीयस्य’ (६-१-२) इति ‘रिस्’ इत्यस्य द्वित्वम्। एवं सर्वत्र सन्नन्ते बोध्यम्।]]
07
=>
 [[४। ‘सूचिसूत्रिमूत्र्यट्यर्त्यशूर्णोतिभ्यो यङ् वाच्यः’ (वा। ३-१-२२) इति यङ्। ‘यङि च’ (७-४-३०) इति गुणे, द्वितीयस्यैकाचः ‘र्य’ इत्यस्य ‘सन्यङोः’ (६-१-९) इति द्वित्वे ‘हलादिःशेषे’ (७-४-६०), ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासस्य दीर्घे च रूपम्। ‘न न्द्राः--’ (६-१-३) इति रेफस्य द्वित्वनिषेधस्तु न भवति-- ‘अरार्यते’ इति भाष्योदाहरणात्। एवं सर्वत्र यङन्ते बोध्यम्।]]
08
=>
 [[५। शपि ‘पाघ्राध्मास्थाम्नादाण्दृश्यर्ति--’ (७-३-७८) इत्यादिना ऋच्छादेशः।]]
09
=>
 [[६। ‘ऋद्धनोः स्ये’ (७-२-२०) इति स्यप्रत्ययस्येडागमः।]]
10
=>
 [[७। अस्याकर्मकत्वे ‘समो गम्यृच्छिभ्याम्’ (१-३-२९) इति शानच् प्रत्ययो भवति।]]
11
=>
 [[८। ‘पूर्ववत् सनः’ (१-३-६२) इति सन्नन्तात् शानच्।]]
12
=>
 [[९। ‘हस्वस्य पिति कृति--’ (६-१-७१) इति तुगागमः।]]
13
=>
 [पृष्ठम्०११७+ ३०]
14
=>
 [[१। धातोर्गत्यर्थकत्वात् ‘गत्यर्थाकर्मक--’ (३-४-७२) इति, ‘क्तोऽधिकरणे च--’ (३-४-७६) इति च कर्तरि अधिकरणे कर्मणि च क्तप्रत्ययः।]]
15
=>
 [[२। ‘ऋते च तृतीयासमासे’ (वा। ६-१-८९) इति वृद्धिः।]]
16
=>
 [[३। ‘ऋणमाधमर्ण्ये’ (८-२-६०) इति निष्ठातकारस्य नत्वम् आधमर्ण्यव्यवहारे निपात्यते। ‘ऋणं नाम अन्यदीयं द्रव्यं गृहीतं इयता कालेन इयत्या वृद्ध्या प्रतिदीयते--इति संविद्रूपम्।’ इति बालमनोरमा। अन्यत्र ऋतम्। सत्यमित्यर्थः।]]
17
=>
 [[४। ‘प्रवत्सतरकम्बलवसनदशार्णानाम् ऋणे’ (वा। ६-१-८९) इति वृद्धौ साधु। एवं वत्सतरार्णमित्यादिकम्।]]
18
=>
 (देशः)
19
=>
 (नदी)
20
=>
 [[आ। ‘स्वमुत्तमर्णाय यथाऽधमर्णः तस्मै कुमारान् बत धारयामः।’ वा। वि-३-२९।]]
21
=>
 [[आ। ‘स्वमुत्तमर्णाय यथाऽधमर्णः तस्मै कुमारान् बत धारयामः।’ वा। वि-३-२९।]]
22
=>
 [[५। लिटः क्वस्वादेशे द्वित्वे ‘वस्वेकाजाद्घसाम्’ (७-२-६७) इति इडागमे च रूपम्।]]
23
=>
 [[६। ‘अन्येभ्योऽपि दृश्यन्ते’ (३-२-७५) इति वनिप्। अर्वा = सूर्योऽश्वश्च।]]
24
=>
 [[७। ‘अर्तिलूधू--’ (३-२-१८४) इत्यनेन करणे इत्रप्रत्ययः। ‘अरित्रं केनिपातकः’ इत्यमरः। ऋच्छत्यनेनेत्यरित्रम् = नौकाचालनदण्डविशषः।]]
25
=>
 [[B। ‘तेन वह्येन हन्तासि त्वमर्यं पुरुषाशिनाम्। राक्षसं क्रूरकर्माणं शक्रारिं दूरवासिनम्।।’ भ। का। ६। ५१।]]
26
=>
 [[८। ‘अर्यः स्वामिवैश्ययोः’ (३-१-१०३) इति ण्यदपवादो यत् प्रत्ययः। ‘अर्यक्ष- त्रियाभ्यां वा स्वार्थे’ (वा। ४-१-४०) इति आनुक् डीषा सह विकल्पितः। तदानीं अर्याणी-अर्या इति रूपद्वयम्। अर्यी इति तु पुंयोगे ज्ञेयम्। स्वामिवैश्या- भ्यामन्यत्र आर्यः इति भवति। पूज्य इत्यर्थः। ‘अर्याणी स्वयमर्या स्यात् स्यादर्यी क्षत्रियी तथा’ इत्यमरः।]]
27
=>
 [[C। ‘तेन सङ्गतमार्येण रामाजर्यं कुरु द्रुतम्। लङ्कां प्राप्य ततः पापं दशग्रीवं हनिष्यसि।।’ भ। का। ६। ५३।]]
28
=>
 [[९। ‘गुणोऽर्तिसंयोगाद्योः’ (७-४-२९) इति यकि गुणः।]]
29
=>
 [पृष्ठम्०११८+ २९]
30
=>
 [[१। आङः ऋतिशब्देन समासे ‘उपसर्गादृति धातोः’ (६-१-९१) इति वृद्धिः।]]
31
=>
 [[२। ‘आरा शस्त्र्याम्’ (गणसूत्रम् भिदादौ ३-३-१०४) इति पाठात् वृद्धिः अङ् च।]]
32
=>
 [[३। औणादिके (द। उ। ९-३९) उसिप्रत्यये गुणः। अरुः = प्राणः आदित्यो वा।]]
33
=>
 [[४। औणादिके (द। उ। १-२) अनिप्रत्यये गुणः। अरणिः = अग्नियोनिः काष्ठविशेषः।]]
34
=>
 [[५। औणादिकः (द। उ-५-५९) उनन् प्रत्ययः। अरुणः = वैनतेयः अनूरुः सूर्यसारथिः।]]
35
=>
 [[६। कर्मणि औणादिकः (द। उ-८-६) अन्यप्रत्ययः। अरण्यं = निर्जनस्थानम्।]]
36
=>
 [[७। औणादिकः (द। उ-६-२९) थन् प्रत्ययः। ‘अर्थोऽभिधेयरैवस्तुप्रयोजननिवृत्तिषु’ इत्यमरः।]]
37
=>
 [[८। औणादिके (द। उ। ३-५०) अकप्रत्यये भुगागमः वयसि वाच्ये। अर्थकः बालः।]]
38
=>
 [[९। औणादिकः (द। उ। ५-१७) इनन् प्रत्ययः। तत्सन्नियोगेन प्रकृतेः इः आदेशः। ‘उरण् रपरः’ (१-१-५१) इति रपरत्वम्। इरिणम् = अल्पोदकतृणस्थानम्।]]
39
=>
 [[१०। औणादिकः (द। उ। १-१२४) तुः प्रत्ययः। तस्य च कित्त्वम्। तेन न गुणः। ऋतुः = वसन्तादिः कालविशेषः, स्त्रीणां पुष्पकालश्च।]]
1 {@“ऋ गतौ”@} 2 इत्येव इत्त्वे सिद्धे, अर्तेः पृथगित्त्वविधानसामर्थ्यादवसीयते’ इति, ‘अर्तिपिपर्त्योश्च’ 3 इत्यत्र भाष्ये स्थितम्।।’ इति पुरुषकारे 4 लीलाशुकेनोक्तम्।]] ‘तत्रेयत्यृच्छतीत्यर्तेः, श्नि गतौ स्याद् ऋणाति तु।’ 5 इति देवः।
आरकः-रिका, 6 अर्पकः-र्पिका
अरिरिषकः-षिका, अरारकः-रिका
7 अर्ता-र्त्री, ईषदरः, दुररः, स्वरः, अर्यमाणः
8 इय्रत्-ती, आरः
अरिष्यन्-न्ती-ती, अर्तुम्
समृत्-समृतौ-समृतः, आरा-ऋतिः, 9 आर्तिः
ऋतम्-तः-तवान्, अरणम्
अरः, ऋत्वा
अर्तव्यम्, समृत्य
अरणीयम्, आरम् २ ऋत्वा २
अर्यः, आर्यः, इति शुद्धाद्धातोः रूपाणि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (११८)
02
=>
 (३--जुहोत्यादिः-१०९८। सक। अनि। पर। [[[अ]। ‘अस्य च अर्तेः घृप्रमृतित्वेऽपि, भाषायामपि प्रयोग इष्यते। तच्च ‘बहुलं छन्दसि’ (७-४-७८)
03
=>
 (७-४-७७)
04
=>
 (पु। ३४।)
05
=>
 (श्लो-३०)
06
=>
 [[११। ण्यन्तात्-सन्नन्तात्-यङन्ताच्च सर्वाणि रूपाणि (११७) ऋधातुवत् बोध्यानि।]]
07
=>
 [पृष्ठम्०११९+ २७]
08
=>
 [[१। जुहोत्यादित्वात् ‘श्लौ’ (६-१-१०) इति द्वित्वम्। ‘अर्तिपिपर्त्योश्च’ (७-४-७७) इत्यभ्यासस्येत्त्वम्। ‘अभ्यासस्यासवर्णे’ (६-४-७८) इतीयङ्। ‘इको यणचि’ (६-१-७७) इति यण्। ‘नाभ्यस्ताच्छतुः’ (७-१-७८) इति नुम्निषेधः।]]
09
=>
 [[२। आरा शस्त्रे। अन्यत्र क्तिन्। ‘उपसर्गादृति--’ (६-१-९१) इति वृद्धिः।]]
1 {@“ऋ गतौ”@} 2 ‘तत्रेयर्त्यृच्छतीत्यर्तेः, श्नि गतौ स्याद् ऋणाति तु।।’ 3 इति देवः।
आरकः-रिका, आरकः-रिका, 4 अरिरीषकः-अरिरिषकः- 5 ईर्षिषकः-षिका
6 अरीता-अरिता-त्री, आरयिता-त्री, अरिरीषिता-अरिरिषिता-ईर्षिषिता-त्री
7 ऋणन्-ती, आरयन्-न्ती, अरिरीषन्-अरिरिषन्-ईर्षिषन्-न्ती
अरीष्यन्-अरिष्यन्-न्ती-ती, आरयिष्यन्-न्ती-ती, अरिरीषिष्यन्-अरिरिषिष्यन्-ईर्षिषिष्यन्-न्ती-ती
-- आरयमाणः, आरयिष्यमाणः
-- -- 8 ईः-इरौ-इरः
-- -- -- -- 9 समीर्णम्-र्णः-र्णवान्, आरितम्-तः, अरिरीषितः-अरिरिषितः-ईर्षिषितः-तवान्
10 अरः, आरः, अरिरीषुः-अरिरिषुः-ईर्षिषुः, आरिरयिषुः
अरीतव्यम्-अरितव्यम्, आरयितव्यम्, अरिरीषितव्यम्-अरिरिषितव्यम्-ईर्षिषितव्यम्
अरणीयम्, आरणीयम्, अरिरीषणीयम्-अरिरिषणीयम्-ईर्षिषणीयम्
11 आर्यम्, आर्यम्, अरिरीष्यम्-अरिरिष्यम्-ईर्षिष्यम्
ईषदरः-दुररः-स्वरः
-- -- -- 12 ईर्यमाणः, आर्यमाणः, अरिरीष्यमाणः-अरिरिष्यमाणः-ईर्षिष्यमाणः
अरः, आरः, अरिरीषः-अरिरिषः-ईर्षिषः
अरीतुम्-अरितुम्, आरयितुम्, अरिरीषितुम्-अरिरिषितुम्-ईर्षिषितुम्
13 ईर्णिः, आरणा, अरिरीषा-अरिरिषा-ईर्षिषा, आरिरयिषा
अरणम्, आरणम्, अरिरीषणम्-अरिरिषणम्-ईर्षिषणम्
ईर्त्वा, आरयित्वा, अरिरीषित्वा-अरिरिषित्वा-ईर्षिषित्वा
समीर्य, समार्य, समरीरिष्य-समरिरिष्य-समीर्षिष्य
आरम् २, ईर्त्वा २, आरम् २, आरयित्वा २, अरिरीषम् २, अरिरिषम् २, अरिरीषित्वा २, अरिरिषित्वा २, ईर्षिषम् २
ईर्षिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१३०)
02
=>
 (९-क्र्यादिः-१४९७। सक। सेट्। पर। प्वादिः।)
03
=>
 (श्लो-३०)
04
=>
 [[३। अस्य धातोः सनि, ‘इट् सनि वा’ (७-२-४१) इतीड्विकल्पः। इट्पक्षे द्विती- यस्यैकाचो द्विर्वचने ‘वॄतो वा’ (७-२-३८) इति दीर्घविकल्पः। एवं सर्वत्र सन्नन्ते इट्पक्षे बोध्यम्।]]
05
=>
 [[४। इडभावपक्षे ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वाद् गुणाभावेन, ‘ॠत इद्धातोः’ (७-१-१००) इति इत्त्वे रपरत्वे, ‘हलि च’ (८-२-७७) इति दीर्घे च रूपम्। एवं सन्नन्ते इडभावपक्षे सर्वत्र ज्ञेयम्।]]
06
=>
 [[५। ‘वॄतो वा’ (७-२-३८) इतीटो दीर्घविकल्पः।]]
07
=>
 [[६। ‘क्र्यादिभ्यः श्ना’ (३-१-८१) इति श्ना विकरणप्रत्ययः। ‘प्वादीनां ह्रस्वः’ (७-३-८०) इति ह्रस्वे, ‘श्नाभ्यस्तयोरातः’ (६-४-११२) इति आकारलोपे नुमि च रूपम्।]]
08
=>
 [[७। धातोः इत्वे रपरत्वे, ‘र्वोरुपधायाः--’ (८-२-७६) इति दीर्घे च रूपम्।]]
09
=>
 [[८। सनि वैकल्पिकेट्त्वात् ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इति, ‘श्र्युकः किति’ (७-२-११) इति वा इण्णिषेधः। ‘ल्वादिभ्यः’ (८-२-४४) इति निष्ठानत्वे णत्वम्।]]
10
=>
 [पृष्ठम्०१३३+ २१]
11
=>
 [[१। ‘ऋहलोर्ण्यत्’ (३-१-१२४) इति ण्यत्।]]
12
=>
 [[२। यकि धातोरित्वे रपरत्वे, ‘हलि च’ (८-२-७७) इति दीर्घः। एवं क्त्वायां, ल्यपि च ज्ञेयम्।]]
13
=>
 [[३। ‘ऋल्वादिभ्यः क्तिन् निष्ठावद्वाच्यः’ (वा। ८-२-४४) इति क्तिनस्तकारस्य नत्वे, णत्वे च रूपम्।]]