आयुष्य (AyuSya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English आयुष्य AyuSya salubrious
आयुष्य AyuSya giving long life
आयुष्य AyuSya preservative of life
आयुष्य AyuSya relating or belonging to it
आयुष्य AyuSya vital
आयुष्य AyuSya for the sake of life
आयुष्य AyuSya abundance of life
आयुष्य AyuSya longevity
आयुष्य AyuSya medicament
आयुष्य AyuSya vital power
आयुष्य AyuSya vivifying
Wilson
EnglishApte
Englishआयुष्य [āyuṣya], [आयुः प्रयोजनमस्य, यत्] Promoting long life, vital, preservative of life
इदं यशस्यमायुष्यमिदं निःश्रेयसं परम् 1.16, 3.16, 4.13
4.4 v. l.
158.
ष्यम् Vital power, abundance of life or vigour.
of a ceremony performed after the birth of a child.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiआयुष्य
वि* - आयुस्+यत्
"लम्बा जीवन करने वाला, जीवनप्रद, जीवनसंधारक"
आयुष्यम्
- आयुस्+यत्
जीवन प्रद शक्ति
Shabdartha Kaustubha
Kannadaआयुष्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಯುರ್ವೃದ್ಧಿ
निष्पत्तिः - > आयुष् - स्वार्थे "ष्यञ्" (५-१-१२४)
प्रयोगाः - > "आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः । श्रियं प्रत्यङ्मुखो भुङ्क्ते ऋतं भुङ्क्ते ह्युदङ्मुखः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० २-५२
आयुष्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜನನವಾದನಂತರ ಮಾಡುವ ಜಾತಕರ್ಮ
आयुष्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಯುರ್ವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಆಯುಷ್ಯ ಹೋಮ
निष्पत्तिः - > "यत्" (वा० ५-१-१११)
व्युत्पत्तिः - > आयुः प्रयोजनमस्य
प्रयोगाः - > "धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं वातिथिपूजनम्"
उल्लेखाः - > मनु० ३-१०६
L R Vaidya
Englishशब्दकल्पद्रुमः
Sanskritआयुष्यं, त्रि, (आयुष् + यत् ।) पथ्यं । इति राज-निर्घण्टः ॥
आयुर्हितकारकं ॥
(मनुः । ४ । १०६ ।“धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं चातिथिपूजनं” ।तत्रैव २ । ५१ ।“आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखम्” ।“आयुष्यं भोजनं जीर्णे वेगानाञ्चाविधारणं ।ब्रह्मचर्य्यमहिंसा च साहसानाञ्च वर्ज्जनं” ॥
इति सुश्रुतः ॥
“आयुष्या दीपनी चैव चक्षुष्या व्रणशोधिनी” ।इति हारीतः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskritआयुष्य आयुः प्रयोजनमस्य “स्वर्गादिभ्यो यत्” पा० भा०यत् । आयुः साधने आयुर्वृद्धिशब्दोक्ते रसरसायन-द्रव्यकर्म्मादौ । “आयुष्यं प्राङ्मुखोभुङ्क्ते ऋतंभुङ्क्ते ह्युदङ्-मुखः” “इदं यशस्यमायुष्यमिदं नि श्रेयसं परम्” “धन्यंयशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यञ्चातिथिपूजनम्” इति च मनुः“आयुष्योहवा अस्यैष आत्मनिष्क्रयणो भवति “शत० ब्रा० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.