| YouTube Channel

आयास (AyAsa)

 
शब्दसागरः
English
आयास
m.
(-सः)
1. Fatigue, weariness.
2. Effort, exertion.
3. Trouble,
labour.
E.
आङ् before यस् to endeavour, to make exertion, and घञ्
affix.
Capeller Eng
English
आयास॑
m.
effort, trouble, sorrow
p.
°सिन्.
Yates
English
आयास (सः)
m.
Fatigue
effort.
Spoken Sanskrit
English
आयास - AyAsa -
m.
- effort
आयास - AyAsa -
m.
- stress
आयास - AyAsa -
m.
- labour
आयास - AyAsa -
m.
- exertion
आयास - AyAsa -
m.
- strain
आयास - AyAsa -
m.
- troublesomeness
आयास - AyAsa -
m.
- hardship
आयास - AyAsa -
m.
- burdensomeness
आयास - AyAsa -
m.
- weariness
आयास - AyAsa -
m.
- arduousness
आयास - AyAsa -
m.
- fatigue
आयास - AyAsa -
m.
- trouble
आयास AyAsa
m.
arduousness
क्लेश kleza
m.
arduousness
श्रम zrama
m.
arduousness
कष्ट kaSTa
n.
arduousness
आयास AyAsa
m.
strain
कर्षण karSaNa
n.
strain [ techn. ]
कष्ट kaSTa
n.
strain
परिपुनाति { परिपू } paripunAti { paripU } verb strain
सम्मार्जति { सम्मृज् } sammArjati { sammRj } verb strain
सम्मार्जयति { सम्मृज् } sammArjayati { sammRj } verb strain
सम्मार्ष्टि { सम्मृज् } sammArSTi { sammRj } verb strain
सम्मृजति { सम्मृज् } sammRjati { sammRj } verb strain
आयासयति { आ- यस् } AyAsayati { A- yas } verb caus. strain
गालयति { गल् } gAlayati { gal } verb caus. strain
तीव्र tIvra
adj.
strained
गालित gAlita
adj.
strained
निपूत nipUta
adj.
strained
परिपूत paripUta
adj.
strained
सम्मृष्ट sammRSTa
adj.
strained
झर्झर jharjhara
m.
strainer
चालन cAlana
n.
strainer
पवन pavana
n.
strainer
पवित्र pavitra
n.
strainer
गल्दा galdA
f.
straining
Wilson
English
आयास
m.
(-सः)
1 Fatigue, weariness.
2 Effort, exertion.
3 Trouble, labour.
E.
आङ् before यस to endeavour, to make exertion, and घञ्
aff.
Apte
English
आयासः [āyāsḥ], [आ-यस्-घञ्]
Effort, exertion, trouble, difficulty, pain, labour
बहुलायास
Bg.*
18.24
cf.
अनायास also.
Fatigue, weariness
स्नेहमूलानि दुःखानि देहजानि भयानि शोकहर्षौ तथायासः सर्वं स्नेहात् प्रवर्तते
Mb.
Mental pain, anguish
सा विनीय तमायासम्
Rām.*
2.25.1
अपूर्वः खलु अस्य आयासः Pratimā 1.
Unsteadiness, wavering
आत्मज्ञानमनायासस्तितिक्षा धर्मनित्यता
Mb.
* 5.34.73.
Apte 1890
English
आयासः [आ-यस्-घञ्] 1 Effort, exertion, trouble, difficulty, pain, labour
बहुलायास Bg. 18. 24
cf. अनायास also.
2 Fatigue, weariness
स्नेहमूलानि दुःखानि देहजानि भयानि शोकहर्षौ तथायासः सर्वं स्नेहात् प्रवर्तते Mb.
3 Mental pain, anguish.
Monier Williams Cologne
English
आ-यास॑
m.
effort, exertion (of bodily or mental power), trouble, labour,
VS.
MBh.
R.
Suśr.
Śak.
Kathās.
&c.
fatigue, weariness,
MBh.
R.
Daś.
Monier Williams 1872
English
आ-यास, अस्, m. effort, exertion (of bodily or mental
power), trouble, labour
fatigue, weariness.
Macdonell
English
आयास ā-yās-á,
m.
exertion, trouble
exhaustion
🞄-aka,
a.
fatiguing
-ayi-tṛ, -tṛka, 🞄a. (-trikā) troubling
-ita,
n.
exertion, endeavour
🞄-in,
a.
exerting oneself, taking trouble.
Benfey
English
आयास आयास, i. e. आ-यस् + अ,
m.
1. Effort, Böhtl. Ind. Spr. 997.
2.
Fatigue, Rām. 3, 55, 17.
3. Trouble,
Śāk. d. 37.
4. Oppression, Rājat. 5, 174
(Chr. 261, 191, read आयासो).
5. Weari-
ness, Rām. 6, 7, 1.
--
Comp.
अन्-,
adj.
easy, Śāk. 22. 17.
Apte Hindi
Hindi
आयासः
पुं*
- आ+यस्+घञ्
"प्रयत्न, प्रयास, कष्ट, कठिनाई, श्रम"
आयासः
पुं*
- आ+यस्+घञ्
"थकावट, थकन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आयास
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನ
निष्पत्तिः - > + यसु (प्रयत्ने) - "घञ्" (३-३-१८)
आयास
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಯಾಸ /ದಣಿವು
प्रयोगाः - > "स्नेहमूलानि दुःखानि देहजानि भयानि शौकहर्षौ तथायासः सर्वं स्नेहात्प्रवर्तते ॥"
उल्लेखाः - > भा० वन० २००
L R Vaidya
English
AyAsa {% m. %} 1. Effort, exertion, मनस्तु तद्भावदर्शायासि Sak.ii., Bg.xviii.24
2. weariness, fatigue, शोकहर्षौ तथायासः सर्वं स्नेहात् प्रवर्तते Bh.
Bopp
Latin
आयास m. (r. यस् anniti, operam dare, s. अ) conten-
tio, labor. BH. 18. 24.
2) aerumna, miseria, calamitas.
DR. 6. 3.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
[āyāsa, m., °saḥ Divy 〔82.13〕, read ācāmaḥ with Tib. (letter from Mr. D.R.S. Bailey) and same passage MSV 〔i.80.18〕, cf. Divy 〔82.17〕 etc.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
आयास꣡ , so zu akzentuieren.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ngal
१) आयास २) क्लमथ ३) श्रम
ngal ba
१) आयास २) क्लम ३) क्लमथ ४) क्लान्त ५) विस्ज्रान्त ६) श्रम ७) श्रान्त
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दैन्यं कार्पण्यं श्रमस्तु क्लमः क्लेशः परिश्रमः ३१९
प्रयासायासव्यायामा उन्मादश्चित्तविप्लवः
-wordlist-
दैन्य (क्ली), कार्पण्य (क्ली), श्रम (पुं), क्लम (पुं), क्लेश (पुं), परिश्रम (पुं), प्रयास (पुं), आयास (पुं), व्यायाम (पुं), उन्माद (पुं), चित्तविप्लव (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आयासः,
पुं,
(आङ् + यस् + घञ् ।) श्रान्तिः तत्-पर्य्यायः श्रमः क्लमः क्लेशः परिश्रमः ५प्रयासः व्यायामः इति हेमचन्द्रः
(अति-यत्नः प्रयत्नः यथा साहित्यदर्पणे, --“रत्यायासमनस्तापक्षुत्पिपासादिसम्भवा” ।महाभारते, --“शोकहर्षौ तथायासः सर्व्वं स्नेहात् प्रवर्त्तते” ।रामायणे, --“नैवायासं क्वचित् भद्रे प्राप्ससे विप्रियं” ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आयास
पु०
+ यस--घञ् अतियत्ने “स्नेहमूलानिदुःखानि देहजानि भयानि शोकहर्षौ तथायासःसर्वं स्नेहात् प्रवर्त्तते” भा० व० २०० अ० “रत्यायासमनस्तापक्षुत्पिपासादिसम्भवा” सा० द०
Capeller
German
आयास॑
m.
Anstrengung, Mühe, Bekümmernis.
Burnouf
French
आयास आयास
m.
(यस्) effort
travail
peine.
Calamité, misère, adversité.
Stchoupak
French
आ-यास-
m.
effort, peine
-इत- nt. id.