| YouTube Channel

आयति (Ayati)

 
शब्दसागरः
English
आयति
f.
(-तिः)
1. Future time.
2. Majesty, dignity.
3. Restraint of
mind.
4. Length.
5. Meeting, junction.
6. Obtaining.
E.
आङ् be-
fore यम् to cease, affix क्तिन्.
Capeller Eng
English
आ॑यति
f.
extension, length
sequel, future
expectation,
hope
offspring, son.
Yates
English
आ-यति (तिः) 2.
f.
Future time
for-
tune
length
majesty
restraint.
Spoken Sanskrit
English
आयति - Ayati -
f.
- posterity
प्रजा - prajA -
f.
- posterity
अन्वय - anvaya -
m.
- posterity
तन् - tan -
m.
- posterity
प्रसव - prasava -
m.
- posterity
तन - tana -
n.
- posterity
तनय - tanaya -
n.
- posterity
कदपत्य - kadapatya -
n.
- bad posterity
दाक्षायण - dAkSAyaNa -
n.
- posterity of dakSa
प्रजामृतत्व - prajAmRtatva -
n.
- perpetuity of posterity
उपजा - upajA -
f.
- distant or not immediate posterity
बहुसन्तति - bahusantati -
adj.
- having a numerous posterity or after-growth
Wilson
English
आयति
f.
(-तिः)
1 Future time.
2 Majesty, dignity.
3 Restraint of mind.
4 Length.
5 Meeting, junction.
6 Obtaining.
E.
आङ्, यम to cease, affix क्तिन्.
Apte
English
आयतिः [āyatiḥ],
f.
Length, extension
Mb.
* 5.166.3
stretching, extending
तेषां देवेष्वायतिरस्माकं तेषु नाभयः
Rv.*
1.139.9.
Future time, the future
आयतिप्रदर्शनम्
Kau.
A.
2.1, ˚भङ्ग
K.*
55 (length also), 58
Dk.*
29
भूयसी तव यदायता- यतिः
Śi.*
14.5
रहयत्यापदुपेतमायतिः
Ki.*
2.14
Ms.*
7.169
अनायतिक्षमं वचः
Pt.*
3.111 imprudent, not good for the future
˚ग्लानिभीतः
Mu.*
4.12
स्थिर˚
Ki.*
1.23 permanent.
Future consequence or result
आयतिं सर्वकार्याणां तदात्वं विवारयेत्
Ms.*
7.178
Ki.*
1.15, 2.43, 3.43
Ki.*
4.21
fruit-yielding season.
Majesty, dignity
आयतीमिव विध्वस्ताम्
Rām.*
5.19.12.
Stretching the hand, accepting, obtaining.
Work (कर्मन्)
यथा मित्रं ध्रुवं लब्ध्वा कृशमप्यायतिक्षमम्
Ms.*
7.28 (कर्मक्षमम् Kull.).
Connection, junction.
Meeting, union.
Source, descent
यदायतिः
Dk.*
154 descended from him.
Restraint (of mind).
Arrival
उत्पत्तिमायतिं स्थानं विभुत्वं चैव पञ्चधा Praśna.
Up.*
3.12.
A long line, succession
द्रक्ष्यन्ति समरे योधाः शलभानामिवायतिः
Mb.
* 7.159.71.
Apte 1890
English
आयतिः f. 1 Length, extension.
2 Future time, the future
°भंग K. 55 (length also), 58, Dk. 29
भूयसी तव यदायतायतिः Śi. 14. 5
रहयत्यापदुपेतमायतिः Ki. 2. 14
Ms. 7. 169
अनायति क्षमं वचः Pt. 3. 112 imprudent, not good for the future
°ग्लानिभूतः Mu. 4. 12
स्थिर° Ki. 1. 23, permanent.
3 Future consequence or result
आयतिं सर्वकार्याणां तदात्वं विचारयेत् Ms. 7. 178
Ki. 1. 15, 2. 43, 3. 43
Ki. 4. 21 fruit-yielding season.
4 Majesty, dignity.
5 Stretching the hand, accepting, obtaining.
6 Work (कर्मन्)
यथा मित्रं ध्रुवं लब्ध्वा कृशमप्यायतिक्षमं Ms. 7. 208 (कर्मक्षमं Kull.).
7 Connection, junction.
8 Meeting, union.
9 Source, descent
तदायतिः Dk. 154 descended from him.
10 Restraint (of mind).
Monier Williams Cologne
English
आ॑-यति
f.
stretching, extending,
RV.
i, 139, 9
extension, length,
Kād.
following or future time
the future, ‘the long run’,
MBh.
R.
Mn.
Pañcat.
&c.
posterity, lineage
descendant, son,
Daś.
expectation, hope,
Kathās.
Kād.
majesty, dignity,
L.
restraint of mind,
L.
N.
of a daughter of Meru,
VP.
Monier Williams 1872
English
आ-यति, इस्, f. extension, length
stretching the
hand, accepting, obtaining
connection, junction
meeting
following or future time
the future, ‘the
long run
majesty, dignity
restraint of mind
N.
of a daughter of Meru.
—आयति-मत्, आन्, अती, अत्,
long, extended
stately, dignified
self-restrained.
Macdonell
English
आयति ā́-yati,
f.
extension, length
future
🞄hope, expectation
offspring.
Benfey
English
आयति आयति, i. e. आ-यम् + ति, and, on
account of the metre, ती, Rām. 3, 44, 11,
f.
1. Dignity, Kathās. 24, 119
Rājat.
5, 189.
2. Future time, Man. 4, 70.
Apte Hindi
Hindi
आयतिः
स्त्री*
- आ+या+डति
"लम्बाई, विस्तार"
आयतिः
स्त्री*
- आ+या+डति
"भावी समय, भविष्यत्"
आयतिः
स्त्री*
- आ+या+डति
भावी फल या परिणाम
आयतिः
स्त्री*
- आ+या+डति
"महमा, प्रताप"
आयतिः
स्त्री*
- आ+या+डति
"हाथ फैलाना, स्वीकार करना, प्राप्त करना"
आयतिः
स्त्री*
- आ+या+डति
कर्म
आयतिः
स्त्री*
- आ+या+डति
"नियन्त्रण, निग्रह"
आयतिः
स्त्री*
- आ+ या+ इति
"वंश परंपरा, वंश-विवरण पीढ़ी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आयति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಂದಿನ ಕಾಲ /ಭವಿಷ್ಯತ್ತು
निष्पत्तिः - > + यम (उपरमे) - "क्तिन्" (३-३-९४)
प्रयोगाः - > "इपदोऽभिभवन्त्यविक्रमं रहयत्यापदुपेतमायतिः"
उल्लेखाः - > किरा० २-१४
आयति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಭಾವ /ಪ್ರತಾಪ
आयति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೈರ್ಘ್ಯ
आयति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವ ಕಾಲ
प्रयोगाः - > "नियता लघुता निरायतेरगरीयान्न पदं नृपश्रियः"
उल्लेखाः - > किरा० २-१४
आयति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾರ್ಯ /ಕೆಲಸ
प्रयोगाः - > "यथा मित्रं ध्रुवं लब्ध्वा कृशमप्यायतिक्षमम्"
उल्लेखाः - > मनु० ७-२०८
आयति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಬಂಧ /ಸಂಗಮ
विस्तारः - > "आयतिः स्यात् प्रभावोत्तरकालयोः दैर्घ्ये सङ्गेऽपि" - हेम०
आयति
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಂಕೆ /ಹತೋಟಿ
L R Vaidya
English
Ayati {% f. %} 1. Length, extension
2. futurity, भूयसी तव यदायतायतिः Sis.xiv.5, M.iv.70
3. future consequence, आयतिं सर्वकार्याणां तदात्वं विचारयेत् M.vii.76
4. majesty, dignity
5. accepting, obtaining
6. work, e.g. मित्रं ध्रुवं लब्ध्वा कृशामप्यायतिक्षमम्
7. restraint.
Bopp
Latin
आयति f. (r. यम् s. ति)
1) longitudo.
2) potestas. AM.
(= प्रभाव).
3) tempus futurum. AM.
HIT. 60. 18.
Indian Epigraphical Glossary
English
āyati (EI 14), future prosperity.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
आयति auch Nachkomme, Sohn, Daśak. (1925) 2, 142, 16. = *प्रताप (heroism), Harṣac. 43, 3
135, 3.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
आयतिस्तूत्तरः काल उदर्कस्तद्भवं फलम् १६२
-wordlist-
आयति (स्त्री), उदर्क (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
उत्तरकाल
उत्तरकाल, आयति
तत्कालं तु तदात्वं स्यादुत्तरः काल आयतिः ११८
verse 1.1.1.118
page 0015
पुराणम्
English
आयति / ĀYATI. A daughter of mahāmeru. Two daughters were born to mahāmeru, āyati and niyati. āyati was married by dhātā and niyati by vidhātā. dhātā and vidhātā are the two sons born to bhṛgu Maharṣi of his wife khyāti. dhātā got a son, prāṇa, of āyati and vidhātā, a son, mṛkaṇḍu of niyati. prāṇa got a son dyutimān and he got a son rājavān. (Chapter 10, Aṁśam 1, viṣṇu purāṇa).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आयतिः,
स्त्री,
(आङ् + यम् + क्तिन् ।) उत्तरकालः ।भविष्यत्कालः ।(यथा मनुः, १६९, १७८ ।“यदावगच्छेदायत्यामाधिक्यं ध्रुवमात्मनः ।तदात्वे चाल्पिकां पीडां तदा सन्धिं समाश्रयेत्” ।“आयतिं सर्व्वकार्य्याणां तदात्वञ्च विचारयेत्”
)प्रभावः कोषदण्डजं तेजः इत्यमरः
दैर्घ्यं ।सङ्गः इति विश्वहेमचन्द्रौ
प्रापणं इतिधरणी
(राजतरङ्गिणी ।“प्रतापमायतिं शोभां हेमन्ताहस्य वारिदः ।स्मृतिशेषां करोत्येव लोभश्च पृथिवीभुजां”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आयति(ती)
त्रि०
+ या--डति वा ङीप् उत्तरकाले आ-गामिकाले प्रभावे कोषदण्डजे तेजसि फलदानकाले ।“आयतिं सर्व्वकालानां तदात्वं विचारयेत्” मनुः“भूयसी तव यदायतायति” माघः “नियता लघुता निरा-यतेः” किरा० + यम--क्तिन् आयामे दैर्घ्ये ।“सीमानमत्यायतयोऽत्यजन्त” माघः संयमे “केशन-खानामायतिभङ्गः” काद०६ प्रापणे सङ्गमे अत्र क्तिन्न-न्तत्वात् ङीबिति भेदः कर्म्मणि “हिरण्यभूमिसं-प्राप्त्या पार्थिवो तथैधते यया मित्रं ध्रुवं लब्ध्वाकृशमप्यायतिक्षमम्” मनुः “आयतिक्षमं कर्म्मक्षमम्”कुल्लू०
Capeller
German
आ॑यति
f.
das Sicherstrecken, die Länge,
Zukunft.
Grassman
German
ā́yati, f., Zusammenhang, Verbindung [von yam mit ā́, vgl. yatí].
-is {139, 9}.
Burnouf
French
आयति आयति
f.
(यम्) longueur, étendue.
Puissance
qui s'étend au loin.
Avenir.
Empire que l'on exerce sur
soi-même, soumission des sens et des passions.
-- (आय)
réunion
assemblée.
Stchoupak
French
आ-यति-
f.
fait de s'étendre
de saisir
lien
conséquence
avenir
espoir
longueur
progéniture, fils
origine.
°क्षम- a. propre à l'avenir.