| YouTube Channel

आमय (Amaya)

 
शब्दसागरः
English
आमय
m.
(-यः) Sickness, disease.
n.
(-यं) A grass, (Costus.)
E.
अम् to be
sick, घञ् affix, आम, and य, from या to obtain.
Capeller Eng
English
†आमय
m.
hurt, disease.
Yates
English
आमय (यः) 1.
m.
Sickness.
Spoken Sanskrit
English
आमय - Amaya -
m.
- sickness
आमय - Amaya -
m.
- disease
आमय - Amaya -
m.
- indigestion
आमय - Amaya -
n.
- crape ginger [ Costus speciosus - Bot. ]
आमय Amaya
n.
crape ginger [ Costus speciosus - Bot. ]
उत्पल utpala
n.
crape ginger [ Costus speciosus - Bot. ]
कदाख्य kadAkhya
n.
crape ginger [ Costus speciosus - Bot. ]
पावन pAvana
n.
crape ginger [ Costus speciosus - Bot. ]
रोजयति { रुज् } rojayati { ruj } verb caus. crape ginger [ Costus speciosus - Bot. ]
सामान्य कुष्ठ sAmAnya kuSTha
m.
Costus speciosus
ज्वरक्षय jvarakSaya
m.
crepe ginger [ Costus speciosus - Bot. ]
केमुक kemuka
m.
crape ginger plant [ Costus speciosus - Bot. ]
गदाख्य gadAkhya
n.
crape ginger plant [ Costus speciosus - Bot. ]
काश्मीर kAzmIra
n.
tuberous root of crape ginger plant [ Costus speciosus - Bot. ]
काश्मीरज kAzmIraja
n.
tuberous root of crape ginger plant [ Costus speciosus - Bot. ]
कौबेरी kauberI
f.
crape ginger or verigated ginger plant [ Costus speciosus or arabicus - Bot. ]
कुठिक kuThika
m.
crape ginger or verigated ginger plant [ Costus speciosus or arabicus - Bot. ]
कुष्ठ kuSTha
m.
n.
crape ginger or verigated ginger plant [ Costus speciosus or arabicus - Bot. ]
कुत्स kutsa
n.
crape ginger or verigated ginger plant [ Costus speciosus or arabicus - Bot. ]
जरण jaraNa
n.
crape ginger or verigated ginger plant [ Costus speciosus or arabicus - Bot. ]
Wilson
English
आमय
m.
(-यः) Sickness, disease.
n.
(-यं) A grass, (Costus.)
E.
अम to be sick, घञ् affix
आम, and य, from या to
obtain.
Apte
English
आमयः [āmayḥ], [आ-मी करणे अच्
Tv.
said to be
fr.
अम् also the word may also be derived as आमेन अय्यते इति आमयः]
Disease, sickness, distemper
दुःखशोकामयप्रदाः
Bg.*
17.9
दर्पामयः
Mv.*
4.22
आमयस्तु रतिरागसंभवः
R.*
19.48
समौ हि शिष्टैराम्नातौ वर्त्स्यन्तावामयः
Śi.*
2.1.
Damage, hurt, distruction
देवानामिव सैन्यानि सङ्ग्रामे तारकामये
Rām.*
6.4.54.
Indigestion. -यम्
N.
of the medical plant Costus Speciosus.
Apte 1890
English
आमयः [आ-मी करणे अच्
Tv.
said to be fr. अम् also] 1 Disease, sickness, distemper
दर्पामयः Mv. 4. 22
आमयस्तु रतिरागसंभवः R. 19. 48
समौ हि शिष्टिराम्नातौ वजर्यंतावामयः Śi. 2. 10.
2 Damage, hurt.
3 Indigestion.
यं N. of the medical plant Costus Speciosus.
Monier Williams Cologne
English
आमय
m.
sickness, disease,
ŚBr.
KātyŚr.
Yājñ.
R.
&c.
indigestion,
L.
आमय
n.
the medicinal plant Costus Speciosus,
Bhpr.
Monier Williams 1872
English
आमय, अस्, m. damage, hurt
disease, sickness
indigestion
(अम्), n., N. of the medical plant Cos-
tus Speciosus.
Macdonell
English
आमय āmaya,
m.
(√ am) sickness, disease: 🞄-vi-tva,
n.
dyspepsia
-vin,
a.
ill
dyspeptic.
Benfey
English
आमय आमय, i. e. अम्, Caus. +
(anomal.),
m.
Sickness, Rājat. 5, 209.
--
Comp.
अन्-,
I.
adj.
1. healthy, Draup.
4, 10. 2. being in a good condition,
Rām. 2, 72, 52. 3. unharmed, Rām. 1,
44, 58.
II.
n.
health, Śāk. 64, 23
well-
being, Rām. 2, 89, 6.
निस्-,
I.
adj.
1.
healthy, Indr. 3, 8. 2. full, Hariv. 3639.
3. pure, Rām. 1, 62, 18.
II.
n.
health,
Rām. 1, 41, 21.
स-,
adj.
sick.
Hindi
Hindi
रोग
Apte Hindi
Hindi
आमयः
पुं*
- "आ+मी+करणे अच् - तारा*, अअमेन वा अय्यते इति आमयः"
"रोग, बीमारी, मनोव्यथा"
आमयः
पुं*
- "आ+मी+करणे अच् - तारा*, अअमेन वा अय्यते इति आमयः"
"हानि, क्षति"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आमय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೋಗ /ವ್ಯಾಧಿ
निष्पत्तिः - > या (प्रापणे) - "कः" (वा० ३-३-५८)
व्युत्पत्तिः - > आमं यात्यनेन
प्रयोगाः - > "समौ हि शिष्टैराम्नातौ वर्त्स्यन्तावामयः च"
उल्लेखाः - > माघ० २-१०
L R Vaidya
English
Amaya {% m. %} Disease, sickness, आमयस्तु रतिरागसम्भवः R.xix.48, Sis.ii.10.
Bopp
Latin
आमय m. (r. अम् aegrotum esse) morbus (v. अनामय).
Lanman
English
āmaya, m. injury
disease. [caus. of √am.]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skyon
१) अङ्गण २) अपक्षण ३) अपराध ४) अवलेप ५) आदीनव ६) आपत्ति ७) आम ८) आमय ९) आविल १०) ऊन ११) कलङ्क १२) कलि १३) छल १४) दुष्ट १५) दोष १६) पर्याप्ति १७) फल्गु १८) श्वित्र १९) हानि
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
रोगो रुजा रुगातङ्को मान्द्यं व्याधिरपाटवम् ४६२
आम आमय आकल्यमुपतापो गदः समाः
-wordlist-
रोग (पुं), रुजा (स्त्री), रुज् (स्त्री), आतङ्क (पुं), मान्द्य (क्ली), व्याधि (स्त्री), अपाटव (क्ली), आम (पुं), आमय (पुं), आकल्य (क्ली), उपताप (पुं), गद (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
रोग
रोग, रुज्, व्याधि, आकल्य, गद, मान्द्य, अपाटव, आम, आमय, आतङ्क, उपताप, रुजा
रोगो रुक् व्याधिराकल्यं गदो मान्द्यमपाटवम्
आम आमय आतङ्क उपतापो रुजा स्मृता ६००
verse 2.1.1.600
page 0068
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आमयं,
क्ली,
(आमं रोगं यात्यनेन आम + या +ड ।) कुष्ठनामौषधिः इतिराजनिर्घण्टः
कुडइति भाषा
आमयः,
पुं,
(अम रोगे + भावे + घञ् मीञ्हिंसायां करणे अच् वा ।) रोगः इत्यमरः
(“तद्युक्तं विविधैर्योगैर्निहन्यादामयान् बहून्” ।इति सुश्रुतः
“तत्र व्याधिरामयो गद आतङ्को यक्ष्माञ्वरोविकारो रोग इत्यनर्थान्तरं” इति चरकः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आमय
पु०
आमं रोगं यात्यनेन या--करणे घञर्थे + मीञ्हिंसायां करणे अच् वा रोगे आमशब्दे तन्निरुक्ति-र्दृश्या “आमयस्त्वति रागसम्भवः” रघुः “तद्युक्तं विविधैर्योगै-र्निहन्यादामयान् बहून्” सुश्रुतः अनामयः निरामयः ।“समौ हि शिष्टैराम्नातौ वत्र्स्यन्तावामयः च” मावः
Capeller
German
आमय
m.
Krankheit.
Grassman
German
(āmaya), m., Krankheit, Schmerz [von am Caus.], enthalten in pṛṣṭi-āmayá.
Burnouf
French
आमय आमय
m.
(अम्) maladie.
आमयामि 10, être malade.
आमयाविन् a. malade.
Stchoupak
French
आमय-
m.
mal, maladie
आविन्- a. malade d'une indigestion
-आवित्व- nt. fait d'avoir une indigestion.