| YouTube Channel

आभिमानिक (AbhimAnika)

 
Spoken Sanskrit
English
आभिमानिक AbhimAnika
adj.
 belonging to abhi-mAna or self-conceit
आभिमानिक AbhimAnika
adj.
 belonging to abhi-mAna or self-conceit
Monier Williams Cologne
English
आभिमानिक
mfn.
 (in Sāṃkhya
phil.
 ) belonging to Abhi-māna or self-conceit.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
ābhimānika, adj. (= abhi° 1
once in Skt. in different mg., pw 〔7.318〕), proud: SP 〔38.12〕 and 〔39.4〕 (prose
both times v.l. ādhi° or adhi°)
〔43.13〕 (prose, no v.l.)
Śikṣ 〔126.8〕 (prose) °ka-vyākaraṇa-vacanā
KP 〔1.6〕 (prose) °kaś ca bhavaty ātmotkarṣī.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
आभिमानिक Adj. auf dem Subjektivierungswahn beruhend, Aniruddha zu Sāṃkhyas. 2, 1.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nga rgyal
अस्मिमान / अहंकार / आभिमानिक / दर्प / मान
nga rgyal
१) अग्र २) अस्मिमान ३) अहंकार ४) आभिमानिक ५) दर्प ६) मान ७) ° मानिन्
mngon pa'i nga rgyal
आभिमानिक
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आभिमानिक
त्रि०
 अभिमानेन निर्वृत्तः ठक् । सांख्य-मतसिद्धे अभिमानोत्पादिते उभयेन्द्रिये शब्दादि-पञ्चन्मात्रे च । यथैषाभिमाभिककत्वं तथीक्तं सां० प्र० भा०“तन्मात्रेन्द्रियाण्यभिमानवद्द्रव्योपादानकान्यभिमानकार्य्य-द्रव्यत्वात् यन्नैवं तन्नैवम् यथा पुरुषादिरिति ।नन्वभिमानवद्द्रव्यमेवासिद्धमिति चेत् अहं गौर इत्यादिवृत्त्युपादानतया चक्षुरादिवत् तत्सिद्धेः । अनेन चानु-मानेन मन आद्यतिरेकिमात्रस्य तत्कारणतया प्रसाध्य-त्वात् । अत्र चायमनुकुलस्तर्कः “बहु स्यां प्रजायेयेत्यादि”श्रुतिस्मृतिभ्यस्तावद्भूतादिसृष्टेरभिमानपूर्व्वकत्वाद् बुद्धिपूर्व्वकसृष्टौ कारणतयाभिमानः सिद्धः । तत्र चैकार्थसमवायप्रत्यासत्त्यैवाभिमानस्य सृष्टिहेतुत्वं लाघवात्”