| YouTube Channel

आभास्वर (AbhAsvara)

 
शब्दसागरः
English
आभास्वर
m.
 (-रः) A demigod, of a class consisting of sixty-four.
E.
 आङ्
before भास to shine, वरच्
aff.
Yates
English
आ-भास्वर (रः) 1.
m.
 A demigod.
Wilson
English
आभास्वर
m.
 (-रः) A demigod, of a class consisting of sixty-four.
E.
 आङ्, भास to shine, वरच्
aff.
Apte 1890
English
आभासु(स्व)र a. Splendid, bright, shining.
रः 1 A collective name of 64 demigods.
2 N. of an attendant Gaṇa.
Monier Williams Cologne
English
आ-भास्वर
mfn.
 (Pāṇ. iii, 2, 175) shining, bright,
L.
आ-भास्वर
m.
N.
 of a class of deities, sixty-four in number
N.
 of a particular set of twelve subjects (आत्मा ज्ञाता दमो दान्तः शान्तिर् ज्ञानं शमस् तपः कामः क्रोधो मदो मोहो द्वादशाभास्वरा इमे,
T.
 )
Monier Williams 1872
English
आ-भास्वर, अस्, m. a demi-god, of a class consist-
ing of sixty-four.
Apte Hindi
Hindi
आभास्वर
वि* - -
"शानदार, उज्ज्वल"
आभास्वरः
पुं*
 - -
६४ उपदेवताओं का समुदाय वाचक नाम
आभास्वरः
पुं*
 - -
निम्नांकित बारह विषयों का एक संग्रह
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आभास्वर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ೬೪ ಗಣದೇವತೆಗಳಸಮುದಾಯ
आभास्वर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ
निष्पत्तिः - > आ + भासृ (दीप्तौ) - "वरच्" (३-२-१७५)
L R Vaidya
English
ABAsvara {% m. %} A collective name of 64 demi-gods.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
ābhāsvara, m., generally pl. (= Pali ābhassara
cf. ābhasvara), one (usually the 3d) of the classes of rūpāvacara gods in the 2d dhyāna-bhūmi (see deva): sing. of one of the class, LV 〔44.12〕 (see Prabhāvyūha)
Mmk 〔19.9〕 mahābrahmā °raḥ prabhāsvaraḥ śuddhābhaḥ etc.
in Mmk 〔69.7〕 also sg. in a list of sg. deities
ābhāsvare devanikāye Divy 〔327.21—22〕, as a place of happy rebirth, in this class of gods (or in their dwelling-place)
several times in Mv this place or state of existence is mentioned as the abode of creatures in general, or of a Buddha and his disciples, in interim periods between world aeons, after destruction and before re-creation of the world, so Mv 〔i.52.4〕 ābhāsvare devanikāye upapadyanti, and 6—7 °rād devanikāyato cyavitvā
similarly 〔63.7〕
〔338.15 ff.〕
pl. of the class as a whole, Mvy 〔3092〕
Dharmas 〔128〕
SP 〔359.1〕
〔365.3〕
LV 〔150.7〕
〔315.5〕
〔359.3〕
〔396.15〕
Mv 〔ii.314.7〕
〔319.4〕
〔348.19〕
Divy 〔68.15〕
〔367.12〕
Av 〔i.5.2〕, etc.
in Mvy 〔2291〕 named as an example of creatures in the third sattvāvāsa (q.v.), characterized as ekatvakāyā nānātvasaṃjñinas.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 द्युमत्, द्युतिकर्, द्युतिमत्, द्योतन, द्योति, द्योतमान, उज्वल, कान्तिमत्, किरणमय, उत्प्रभ, उल्लस, उल्लसित, प्रकाशवत्, प्रकाशक, प्रकाशमान, प्रकाशत्, प्रकाशिन्, चित्र, तेजस्वत्, तेजस्विन्, तेजोमय, तैजस, अञ्जिमत्, अतिशुक्र, अभिरुचिर, अभिविराजित, अभिशोभित, अभीषुमत्, अमन्द, अवभासित, अवभासिन्, आभास्वर, आरोचन, आभासुर, इद्ध, उत्प्रभ, उदीर्णदीधिति, उद्द्योत, उद्द्योतित, कनकतालाभ, कनकप्रभ, कनल, काशी, काशीष्णु, केतु, तैजस, दीदि, दीदिवि, दीप्त, दीप्तिमत्, द्योतमान, धौत, पुनान, प्रख्य, प्रभावत्, बृहज्ज्योतिस्, भास्कर, भासुर, भास्वर, भास्वत्, भासयत्, रुक्माभ, रुचित, रुचिर, रुच्य, रुशत्, रोच, रोचन, रोचमान, रोचिष्णु, वर्चस्विन्, विद्योतमान, विरुक्मत्, विचक्षण, विराजमान, शुक्लभास्वर, शुन्ध्यु, शुभान, शुभ्र, शुभ्रि, शुम्भमान, शोभ, शोभमान, सुतार, सुतेज, सुदीप्त, सुद्योत्मन्, सुप्रकेत, सुप्रभ, सुरुक्, सुविभात, स्फुरत्, हिरण्यनिर्णिज्, हिरण्यनिर्णिग्
adjective
यस्मिन् दीप्तिः अस्ति अथवा यस्य वर्णः आभायुक्तः अस्ति।
"प्राच्यदेशात् आगतेन तेन दूतेन तत् द्युमत् रत्नं राजसभायां राज्ञे समर्पितम्।"
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
द्वादशार्का वसवोऽष्टौ विश्वेदेवास्त्रयोदश ।
षट्त्रिंशत्तुषिताश्चैव षष्टिराभास्वरा अपि ॥ ४ ॥
षट्त्रिंशदधिके माहाराजिकाश्च शते उभे ।
रुद्रा एकादशैकोनपञ्चाशद्वायवोऽपि च ॥ ५ ॥
चतुर्दश तु वैकुण्ठाः सुशर्माणः पुनर्दश ।
साध्याश्च द्वादशेत्याद्या विज्ञेया गणदेवताः ॥ ६ ॥
-wordlist-
गणदेवता (स्त्री), अर्क (पुं), वसु (पुं), विश्वेदेव (पुं), तुषित (पुं), आभास्वर (पुं), माहाराजिक (पुं), रुद्र (पुं), वायु (पुं), वैकुण्ठ (पुं), सुशर्मन् (पुं), साध्य (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आभास्वरः,
पुं,
 (आङ् + भास् + वरच् ।) चतुःषष्टि-सङ्ख्यकगणदेवताविशेषः । इत्यमरः ॥
(यदुक्तं, आ-भास्वराश्चतुःषष्टि । यद्वा, --“आत्मा ज्ञाता दमो दान्तः शान्तिर्ज्ञानं शमस्तपः ।कामः क्रोधो मदो मोहो द्वादशाभास्वरा इमे” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आभास्वर
त्रि०
 आ + भास--वरच् । १ सम्यग्दीप्तिशोले चतुःबष्टिमिते २ गणदेवभेदे “आत्मा ज्ञाता दमोदान्तः शान्ति-र्ज्ञामं शमस्तपः । कामः क्रोधोमदोमोहो द्वादशाभास्वरा-इमे” इत्युक्ते ३द्वादशमिते गणभेदे च
पु०
 । एषा-ञ्च स्वस्ववृत्त्याभास्वरत्वात्तथात्वम् ।