| YouTube Channel

आप्तिः (AptiH)

 
Apte
English
आप्तिः [āptiḥ],
f.
 [आप्-क्तिन्]
Gettting obtaining, gain, acquisition
ध्यायन्ति वेदहृदया मुनयस्तदाप्त्यै
Bhāg.*
 12.8.42. मित्र˚, काम˚
&c.
Reaching, overtaking, meeting with
केन यजमानो मृत्योराप्तिमतिमुच्यते Bṛi.
Up.*
 3.1.3.
Binding, connection, relation.
Union
especially with a woman (Med.).
Fitness, aptitude, propriety.
Completion, fulfilment
कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठाम् Kaṭh. 1.2.11.
Future time.
pl.
N.
 of 12 sacrificial verses beginning with Āpaye. Vāj.9.2.
Apte 1890
English
आप्तिः f. [आप् क्तिन्] 1 Getting, obtaining, gain, acquisition
नित्र°, काम° &c.
2 Reaching, overtaking, meeting with.
3 Binding, connection, relation.
4 Union
especially with a woman (Med.).
5 Fitness, aptitude, propriety.
6 Completion, fulfilment
कामस्याप्तिं जगतः प्रतिष्ठां Kaṭh.
7 Future time.
pl. N. of 12 sacrificial verses beginning with Āpaye.
Apte Hindi
Hindi
आप्तिः
स्त्री*
 - आप्+क्तिन्
"हासिल करना, प्राप्त करना, लाभ, अधिग्रहण"
आप्तिः
स्त्री*
 - आप्+क्तिन्
"जा पहुँचना, ग्रस्त होना"
आप्तिः
स्त्री*
 - आप्+क्तिन्
"योग्यता, अभिवृत्ति, औचित्य"
आप्तिः
स्त्री*
 - आप्+क्तिन्
सम्पूर्ति पूरा करना
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) ‘आप्तिः स्त्रीयोगसंप्राप्त्यौ’ मेदिनी०। ‘प्राप्तिसम्बन्धयोराप्तिः’ शाश्व०। आप्(व्याप्तौ)+क्त+क्तिन् । ‘स्त्रीयां क्तिन्’ ३.३.९४। १.संयोगः, सम्प्राप्तः, सम्बन्धः, योगः, लाभः, प्रप्तिः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आप्तिः
noun
द्वादशः उपस्तुतयः ।
"आप्तीनाम् उल्लेखः कोषे अस्ति"
Synonyms:
 आप्तिः
noun
द्वादशः उपस्तुतयः ।
"आप्तीनाम् उल्लेखः कोषे अस्ति"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आप्तिः,
स्त्री,
 (आप् + क्ति ।) सम्बन्धः । योगः ।लाभः । प्राप्तिः । इति हेमचन्द्रः ॥
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“आपॢ व्याप्तौ”@} 2 “आपयत्यापतीत्यापेर्यौ वा णौ लम्भने पदे।
व्याप्त्यर्थस्यास्य तु स्वादेराप्नोतीति पदं भवेत्।।” 3 इति देवः।
आपकः-प्रापकः-पिका, आपकः-पिका, ईप्सकः 4 प्सिका
आप्ता-प्त्री, प्रापयिता-त्री, ईप्सिता-त्री
5 आप्नुवन्-वती, प्रापयन्-न्ती, ईप्सन्-न्ती
6 आप्स्यन्-न्ती-ती, आपयिष्यन्-न्ती-ती, ईप्सिष्यन्-न्ती-ती
-- प्रापयमाणः, प्रापयिष्यमाणः
आपः 7
-- -- आप्तः- 8 संप्राप्तः-प्तम्-प्तवान्, प्रापितम्, 9 ईप्सितः-तवान्
आपः, आपः, व्यापी-व्यापिनी, 10 ईप्सुः, आपिपयिषुः
-- आप्तव्यम्, आपयितव्यम्, ईप्सितव्यम्
आपनीयम्, प्रापणीयम्, ईप्सनीयम्
11 संप्राप्यः, आप्यम्, -- प्राप्यम्, -- ईप्स्यम्
ईषदापः-दुरापः-स्वापः
-- -- प्राप्यमानः, प्राप्यमानः, ईप्स्यमानः
आपः, आपः, ईप्सः
आप्तुम्, आपयितुम्, ईप्सितुम्
12 आप्तिः, प्रापणा, ईप्सा, आपिपयिषा
प्रापणम्, आपनम्, ईप्सनम्
आप्त्वा, आपयित्वा, ईप्सित्वा
प्राप्य, 13 प्रापय्य 14 = प्राप्य, प्रेप्स्य
15 आपम् २, आप्त्वा २, आपम् २, आपयित्वा २, ईप्सम् २
ईप्सित्वा २
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (५९)
02
=>
 (५-स्वादिः-१२६०। सक। अनिट्-पर।)
03
=>
 (१३७)
04
=>
 [[३। सनि ‘आप्ज्ञपृधामीत्’ (७-४-५५) इतीत्वे, द्वित्वे, ‘अत्र लोपोऽभ्यासस्य’ (७-४-५८) इत्यभ्यासलोपः।]]
05
=>
 [[४। ‘स्वादिभ्यः--’ (३-१-७३) इति श्नुप्रत्यये उवङ्।]]
06
=>
 [पृष्ठम्००५८+ २८]
07
=>
 [[१। ‘आप्नोतेर्ह्रस्वश्च’ (द। उ। ७-१।) इति क्विप्सन्नियोगेन ह्रस्वत्वे, ‘अप्तृन्--’ (६-४-११) इति सर्वनामस्थाने दीर्घः। ‘आपः स्त्री भूम्नि वार्वारि--’ इति अमरकोशात् नित्यं बहुवचनम्।]]
08
=>
 [[आ। ‘तस्य मित्रीयतो दूतः संप्राप्तोऽस्मि वशंवदः’ भ। का। ६-१००।]]
09
=>
 [[B। ‘अन्वयादिविभिन्नानां यथासंख्यमनीप्सितम्’ भ। का। ९। १३२।]]
10
=>
 [[C। ‘दिग्व्यापिनीर्लोचनलोभनीया मृजाऽन्वयाः स्नेहमिव स्रवन्तीः’ भ। का। २-१३।]]
11
=>
 [[ड्। ‘संप्राप्यो निजशक्तिराद्धतपसः साधोः स देवोऽपि तामृज्वीकर्तुमुपानशे सुकृतिनीं प्रस्तिध्नुवानः खलान्।।’ धा। का। २-६९।]]
12
=>
 [[२। ‘क्तिन् आबादिभ्यः निष्ठायामनिड्भ्यः’ (वा। ३-३-९४) इति क्तिन्। ‘गुरोश्च हल’ (३-३-१०३) इत्यस्यापवादः।]]
13
=>
 [[E। ‘प्रापय्य शौरिमथ तां भगिनीं च वाक्यैरक्षीणसौहृदमपेतशुचाऽवतानीत्’ वा। वि। ३-५६।]]
14
=>
 [[३। ‘विभाषाऽऽपः’ (६-४-५७) इति णेरयादेशो वा।]]
15
=>
 [पृष्ठम्००५९+ २५]