आपद् (Apad)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 आपद् f.
  (-पद्-पत्) Misfortune,  calamity.
 E.
  आङ् before पद् to go,  क्लिप् aff.
  

Capeller Eng

English

 आपद् f.
  accident,  misfortune,  distress. 

Yates

English

 आपद् (त्,  द्) 1.
f.
  Misfortune.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

आपद् 	-	 Apad 	-	 f.
  	-	  misfortune
आपद् 	-	 Apad 	-	 f.
  	-	  calamity
आपद् 	-	 Apad 	-	 f.
  	-	  danger
आपद् 	-	 Apad 	-	 f.
  	-	  difficulty
आपद् 	-	 Apad 	-	 f.
  	-	  adversity
आपद् 	-	 Apad 	-	 f.
  	-	  hard times
आपद् 	-	 Apad 	-	 f.
  	-	  distress
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  be changed into
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  attain
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  get in
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  be reduced to any state
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  come
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  take possession
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  arrive at
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  get into trouble
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  walk near
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  happen
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  go into
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  fall into misfortune
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  approach  
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  occur
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  fall in or into
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  get
आपद्यते  { आपद् } 	-	 Apadyate  { Apad } 	-	 verb 	-	  enter
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  cause to enter
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  transform
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  fetch
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  procure for one's self
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  bring on
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  procure
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  obtain
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  bring to any state
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  produce
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  take possession
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  bring into trouble or misfortune
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  cause
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  change
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  bring near or towards
आपादयति  { आपद् } 	-	  ApAdayati  { Apad } 	-	 verb caus. 	-	  effect
दैवी आपद् 	-	  daivI Apad 	-	 f.
  	-	  act of god  [ Law ]

 
   आपद्  Apad f.
   adversity   
   विपत्ति  vipatti f.
   adversity    
   विपद्  vipad f.
   adversity   
   अनुपपत्ति  anupapatti f.
   adversity    
   अराति  arAti f.
   adversity   
   निरृति  nirRti f.
   adversity    
   विपदा  vipadA f.
   adversity   
   वैधुरी  vaidhurI f.
   adversity    
   अनय  { अन्- अय }  anaya  { an- aya } m.
   adversity   
   विरोध  virodha m.
   adversity    
   सम्पराय  samparAya m.
   adversity   
   व्यसन  vyasana n.
   adversity    
   दुःखगत  duHkhagata n.
   adversity   
   अकल्याण  akalyANa n.
   adversity    
   वाम  vAma n.
   adversity   
   विधुर  vidhura n.
   adversity    
   अरातिदूषन  arAtidUSana adj.
   destroying adversity   
   औपसर्गिक  aupasargika adj.
   superior to adversity    
   निरुपप्लव  nirupaplava m.
   not causing adversity   
   व्यसनब्रह्मचारिन्  vyasanabrahmacArin m.
   companion of adversity    
   भवाभव  bhavAbhava m.
   prosperity and adversity   
   व्यसनवागुरा  vyasanavAgurA f.
   net or snare of adversity    
   भग्नापद्  bhagnApad adj.
   one who has conquered adversity   
   सापाय  sApAya adj.
   one who contends with adversity    
   विपत्तिकाल  vipattikAla m.
   season of adversity or misfortune  
   निरुपद्रव  nirupadrava adj.
   neither inflicting nor incurring adversity    
   निरुपद्रव  nirupadrava adj.
    neither inflicting nor incurring adversity      
            

Wilson

English

 आपद्
f.
  (पद्-पत्) Misfortune,  calamity.
E.
  आङ्,  पद to go,  क्किप् aff.
  

Apte

English

आपद् [āpad],  4 Ā.

To go near,  walk towards,  approach
 एष रावणिरापादि वानराणां भयंकरः Bk.*
  15.89.

To enter into,  go to,  attain to (a place,  state &c.
 )
 वक्त्रमापद्य मारुतः Śik.9
 निर्वेदमापद्यते becomes disgusted Mk.*
  1.14
 आपेदिरे$म्बरपथम् Bv.*
  1.17
 क्षीरं दधिभावमापद्यते Ś. B. milk turns into curds
 पाण्डुरतामापद्यमानस्य K.*
  69 becoming pale
 16
 विस्मयमापेदे 179
 श्लोकत्वमापद्यत यस्य शोकः R.*
  14.7 assumed the form of a verse
 चिन्तामापेदे Dk.*
  13 fell a-thinking
 so विश्वासम्,  निर्वृतिम्,  संशयम्,  वशम्,  पञ्चत्वम् &c.
  पुनः पुनर्वशमापद्यते मे Kaṭh.1.2.6.

To get into trouble,  fall into misfortune
 अर्थधर्मौ परित्यज यः काममनुवर्तते । एवमापद्यते क्षिप्रं राजा दशरथो यथा ॥ Rām. 
 see आपन्न below.

To happen,  occur
 जित्सोर्नूनमापादि ध्वंसो$यं तां निशाचरात् Bk.*
  6.31
 एवमापद्यते M.*
  1 so it is. Caus.
  

To bring about,  bring to pass,  accomplish,  effect
 कूजद्भिरापादितवंशकृत्यम् R.*
  2.12
 Śānti. 3.19.

To lead or reduce to,  cause to suffer
 आपाद्यते न व्ययमन्तरायैः R.*
  5.5.

To cause,  to produce,  bring on
 लघिमानमापादयति K.*
  15, 19
 दोषमपि गुणत्वमापादयति makes the best of a bad matter.

To reach or attain to.

To spread,  circulate (as news).

To turn or change into
 एकामपि काकिणीं कार्षापणलक्षमापादयेम Dk.*
  156.

आपद् [āpad],  f.
  [आ-पद्-क्विप्] A calamity,  misfortune,  danger,  distress,  adversity
 दैवीनां मानुषीणां च प्रतिहर्ता त्वमापदाम् R.*
  1.6
 अविवेकः परमापदां पदम् Ki.*
  2.3, 14
 प्रायो गच्छति यत्र भाग्यरहितस्तत्रैव यान्त्यापदः Bh.*
  2.9
 आपदि स्था,  आपदं प्राप् to fall into difficulty. Comp.
   -कल्पः an alternative to be used in times of difficulty
 -कालः days of adversity,  time of distress,  hour of danger
 अब्राह्मणादध्ययनमापत्काले विधीयते Ms.*
  2.241, 11.28. -कालिकa.  (-का,  -की f.
 ) occurring in time of difficulty.

गत,  ग्रस्त,  प्राप्त fallen into misfortune,  involved in difficulties.

unfortunate,  unhappy,  distressed. -धर्मः [आपदि कर्तव्यो धर्मः] a practice,  profession,  or course of procedure,  not usually proper for a caste,  but allowable in times of extreme distress or calamity
 Ms.*
  1.116,  एते चतुर्णां वर्णानामापद्धर्माः प्रकीर्तिताः 1.13.

(मम्) N.
  of a पर्व in Bhārata. 

A series of calamities
 पीडा चापदकालश्च Mb.
 *  12.59.47.

Apte 1890

English

 आपद् {c4c} A. 1 To go near,  walk towards,  approach
 एष रावणिरापादि वानराणां भयंकरः Bk. 15. 89. 
2 To enter into,  go to,  attain to (a place,  state &c.)
 वक्तमापद्य मारुतः Śik. 9
 निर्वेदनापद्यते becomes disgusted Mk. 1. 14
 आपेदिरेंऽबरपथं Bv. 1. 17
 क्षीरं दधिभावमापद्यते Ś. B. milk turns into curds
 पांडुरतामापद्यमानस्य K. 69 becoming pale
 160
 विस्मयमापेदे 179
 श्लोकत्वमापद्यत यस्य शोकः R. 14. 70 assumed the form of a verse
 चिंतामापेदे Dk. 130 fell a-thinking
 so विश्वासं,  निर्वृतिं,  संशयं,  वशं,  पंचत्वं &c. 
3 To get into trouble,  fall into misfortune
 अर्थधर्तौ परित्यज्य यः काममनुवर्तते । एवमापद्यते क्षिप्रं राजा दशरथो यथा ॥ Rām.
 see आपन्न below. 
4 To happen,  occur
 Bk. 6. 31
 एवमापद्यते M. 1 so it is. 
Caus. 1 To bring about,  bring to pass,  accomplish,  effect
 कूजद्भिरापादितवंशकृत्यं R. 2. 12
 Śānti. 3. 19. 
2 To lead or reduce to,  cause to suffer
 R. 5. 5. 
3 To cause,  to produce,  bring on
 लघिमानमापादयति K. 105,  109
 दोषमपि गुणत्वमापादयति makes the best of a bad matter. 
4 To reach or attain to. 
5 To spread,  circulate (as news). 
6 To turn or change into
 एकामपि काकिणीं कार्षापणलक्षमापादयेम Dk. 156. 

 आपद् f. [आ-पद् क्विप्] A calamity,  misfortune,  danger,  distress,  adversity
 दैवीनां मानुषीणां च प्रतिहर्ता त्वमापदां R. 1. 60
 अविवेकः परमापदां पदम् Ki. 2. 30,  14
 प्रायो गच्छति यत्र भाग्यरहितस्तत्रैव यांत्यापदः Bh. 2. 90
 आपदि स्था,  आपदं प्राप् to fall into difficulty. 
Comp. 
कल्पः an alternative to be used in times of difficulty
 Ms. 11. 28. 
कालः days of adversity,  time of distress,  hour of danger
 अब्राह्मणादध्ययनमापत्काले विधीयते Ms. 2. 241. 
कालिक a. (का-की f.) occurring in time of difficulty. 
गत,  
ग्रस्त-प्राप्त a. {1} fallen into misfortune,  involved in difficulties. {2} unfortunate,  unhappy,  distressed. 
धर्मः [आपदि कर्तव्यो धर्मः] a practice,  profession,  or course of procedure,  not usually proper for a caste,  but allowable in times of extreme distress or calamity
 Ms. 1. 116,  10. 130. (
र्मं) N. of a पर्व in Bhārata. 

Monier Williams Cologne

English

 1. आ-√ पद् Ā. -पद्यते (pf.  -पेदे aor.
  आपादि,  &c.
  ) to come,  walk near,  approach,  BhP.
  
to enter,  get in,  arrive at,  go into,  ŚBr.
  
 Lāṭy.
 
 R.
  &c.
  
to fall in or into
to be changed into,  be reduced to any state
to get into trouble,  fall into misfortune,  AV.
   viii,  8,  18
 xi,  1,  30
 ŚBr.
  
 AitBr.
  
 MBh.
  
 Mn.
   &c.
  
to get,  attain,  take possession
to happen,  occur,  ŚBr.
  
 Mālav.
  &c.
  :
Caus.
  -पादयति (aor.  1. pl.
  आ॑-पीपदाम,  AV.
   x,  5,  42) to cause to enter,  bring on ŚBr.
  
to bring to any state,  Ragh.
 
to bring into trouble or misfortune,  R.
  &c.
  
to bring near or towards,  fetch,  procure,  produce,  cause,  effect,  MBh.
  
 Suśr.
 
 Ragh.
  &c.
  
to procure for one's self,  obtain,  take possession,  BhP.
  
to change,  transform. 

 2. आपद् f.
  misfortune,  calamity,  distress,  Mn.
  
 Hit.
 
 Ragh.
  &c.
  

 (आपदा instr.),  through mistake or error,  unintentionally.

Monier Williams 1872

English

 आपद् 1. आ-पद्,  cl. 4. A. -पद्यते,  -पत्तुम्, 
to come,  walk towards
 to enter into,  attain
 to get
into trouble,  fall into misfortune
 to happen: Caus.
P. -पादयति,  -यितुम्,  to bring on,  bring to pass.

 2. आ-पद्,  त्,  f. misfortune,  calamity
 [cf. Hib.
âpadh,  ‘death
’ âpthach,  ‘mortal.’]
—आपत्-काल, 
अस्,  m. season of distress.
—आपत्कालिक,  अस्,  आ or ई, 
अम्,  occurring in a time of calamity,  belonging to
such a time.
—आपत्-प्राप्त,  अस्,  आ,  अम्,  unfortunate, 
unhappy,  afflicted.
—आपद्-गत,  अस्,  आ,  अम्,  fallen
into misfortune.
—आपद्-ग्रस्त,  अस्,  आ,  अम्,  seized
by misfortune,  unfortunate,  unhappy,  in misfortune.
—आपद्-धर्म,  अस्,  m. practice or profession
other than that proper to caste,  but allowable in time
of distress.

Macdonell

English

 आपद् ā-pad,  f.
  [getting into trouble],  misfortune,  🞄disaster,  adversity,  distress: -uddharaṇa,  n.
  relieving from distress
 -gata,  pp. 🞄fallen into misfortune
 -dharma,  m.
  rules applying 🞄in case of distress.

Benfey

English

 आपद् आ-पद्,  f.
 
 1. Calamity,  Daśak.
in Chr. 194,  14.
 2. Necessity,  Man.  9,  82.
 -- Comp.
 
अन्-,  f.
  absence of misfortune, 
Man.  4,  2.
निस्-, 
 I. f.
  absence of mis-
fortune,  MBh. 12,  9671.
 II. adj.
  free
from calamity,  Ragh. 1,  64.

Hindi

आपदा

Apte Hindi

Hindi

आपद्
स्त्री*
  - आ+पद्+क्विप्
"संकट,  मुसीबत्,  ख़तरा"

आपद्
दिवा* आ* आ-पद् -
"निकट जाना,  की और चलना,  पहुँचना"

आपद्
दिवा* आ* आ-पद् -
"प्रविष्ट होना,  (किसी स्थान या स्थिति को चले जाना या प्राप्त करना"

आपद्
दिवा* आ* आ-पद् -
"कष्ट फँसना,  दुर्भाग्यग्रस्त होना"

आपद्
दिवा* आ* आ-पद् -
"होना,  घटित होना"

आपद्
पुं*
  आ-पद् -
"प्रकाशित करना,  सामने लाना,  कार्यान्वित करना,  निष्पन्न करना"

आपद्
पुं*
  आ-पद् -
"निकालना,  जन्म देना,  पैदा करना"

आपद्
पुं*
  आ-पद् -
"घटाना,  कष्टग्रस्त करना,  ले जाना"

आपद्
पुं*
  आ-पद् -
बदलना

आपद्
पुं*
  आ-पद् -
नियंत्रण में लाना

Shabdartha Kaustubha

Kannada

आपद्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೊಂದರೆ /ಕಷ್ಟ
निष्पत्तिः - > आ + पद (गतौ) - "क्विप्" (वा० ३-३-९४)
प्रयोगाः - > "सहसा विदधीत न क्रियाम् अविवेकः परमापदां पदम्"
उल्लेखाः - > किरा० २-३०

L R Vaidya

English

 Apad {% f. %} Misfortune,  calamity,  दैवीनां मानुषीणां च प्रतिहर्ता त्वमापदाम् R.i.60,  or अविवेकः परमापदां पदम् Kir.ii.30,  also 14.

E Bharati Sampat

Sanskrit

(स्त्री) आ+पद(गतौ)+क्विप् । ‘स्त्रियां क्तिन्’ वा०३.३.९४। विपत्, कष्टम् । ‘सहसा विदधीत न क्रियामविवेकः परमापदां पदम्’ किरा०२.३०।

Bopp

Latin

 आपद् f. (r. पद् ire) id. BR. 1. 19. 34. (Hib. âpadh mors, 
âpthach mortalis).

Lanman

English

 āpad,  f. misfortune. [lit. ‘a getting into’
(trouble),  √pad + ā: for specialization of
mg,  cf. ārti,  and Eng. ac-cident,  lit. ‘a happening’
(of trouble).]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  आपत्तिः,  आपद्,  विप्लवः,  विपत्तिः
noun
 
अतीवहानियुक्ता दुर्घटना।
 "भोपालस्य वायोः आपत्तिः भारतदेशस्य औद्योगिकी आपत्तिः अस्ति।"

Synonyms:
  आपद्,  प्रपद्,  आया
verb
 
अवस्थाविशिष्टं विहाय अन्यावस्थाप्रापणानुकूलः व्यापारः।
 "रहीममहोदयः मरणासन्नाम् अवस्थाम् आपद्यते।"

Synonyms:
  आपद्,  विपद्,  व्यसनम्,  उपप्लवः,  विपत्तिः,  उपद्रवः,  अत्याहितं,  अनर्थः,  विप्लवः,  विपत्तिकालः,  आपत्कालः,  विपत्कालः
noun
 
विपत्तियुक्तः कालः।
 "हितैषिणां परीक्षणं विपत्तौ एव भवति। / सम्पत्तौ च विपत्तौ च साधूनामेकरूपता।"

Synonyms:
  विपत्समयः,  आपत्कालः,  आपद्
noun
 
पीडाकारिकाभिः घटनाभिः युक्तानि दिनानि।
 "विपत्समयस्य अनन्तरं सुदिनानि आगच्छन्ति।"

Synonyms:
  सञ्जन्,  प्रसञ्जन्,  सम्पद्,  समापद्,  प्रतिपद्,  सम्भू,  आपद्,  उपजन्,  सम्प्रवृत्,  उपपद्,  समुत्पद्,  उपगम्,  उपे,  घट्,  निपत्,  पत्,  सम्पत्,  समुपे
verb
 
तथ्यानुभवानुकूलः व्यापारः।
 "दैवज्ञेन कथितं मम जीवने याथार्थेन समजायत।"

Synonyms:
  आपद्,  संकटम्,  विपद्,  कृच्छ्रम्,  अत्ययः
noun
 
विपत्तिसदृशा स्थितिः।
 "तेन स्वस्य प्राणान् आपदि क्षिप्त्वा जले पतितः बालकः रक्षितः।"

Synonyms:
  प्रविश्,  उपविश्,  उपाविश्,  आविश्,  विविश्,  अन्वाविश्,  अनुप्रपद्,  आगम्,  आया,  प्रया,  अभ्युपे,  अभ्यवगाह्,  अवस्था,  आपद्,  आश्रि,  आवस्,  उपपद्,  उपप्रसद्,  उपसंचर्,  उपसंव्रज्,  विगाह्,  समारुह्,  समाश्रि,  समे,  संगाह्,  सम्प्रगाह्,  संप्रगाह्,  सम्प्रपद्,  व्याविश्,  प्रतिपद्,  अध्यावस्,  प्रपद्,  आप्,  पदं कृ,  लङ्घ्
verb
 
अन्तर्गमनानुकूलः व्यापारः।
 "सः पठितुम् अध्ययनकक्षं प्राविशत्।"

Synonyms:
  दुःखम्,  पीडा,  बाधा,  व्यथा,  अमानस्यम्,  कष्टम्,  कृच्छम्,  आभीलम्,  अर्तिः,  पीडनम्,  विहेठनम्,  क्लेशः,  आपद्
noun
 
चेतसां प्रतिकूलः मनोधर्मविशेषः।
 "जनाः दुःखे एव ईश्वरं स्मरन्ति। "

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ngan song ltung ba
आपद्

nyams pa
१) २) आपद् ३) उपहत ४) खण्ड ५) च्युत ६) छिन्न ७) जन्मसं कर ८) ध्वस्त ९) नश्यति १०) नष्ट ११) नाश १२) निधन १३) न्यंग १४) प्रच्युति १५) भंग १६) १७) भिन्न १८) मोष १९) विकोपित २०) विनष्ट २१) विनाश २२) विपन्न २३) विहीन २४) शतन २५) २६) हानि २७) हीन २८) हीयते

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्वस्थानस्थः परद्वेषी गोष्ठश्वोऽथापदि स्थितः ॥ ४७७ ॥
आपन्नोऽथापद्विपत्तिर्विपत्स्निग्धस्तु वत्सलः ।
-wordlist-
 
गोष्ठश्व (पुं),  आपन्न (पुं),  आपद् (स्त्री),  विपत्ति (स्त्री),  विपद् (स्त्री),  स्निग्ध (पुं),  वत्सल (पुं)

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  आपत्
Root:  आपद्
Gender:  स्त्री
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ danger
⇒ calamity
⇒ distress
⇒ adversity
⇒ hard times
⇒ difficulty
⇒ misfortune
Shloka(s): 
2|8|82|1 ► सम्पत्तिः श्रीश्च लक्ष्मीश्च विपत्त्यां विपदापदौ। (क्षत्रियवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|8|82|1 ⇢ विपत्तिः (विपत्ति) (स्त्री) ⇒ end, ruin, death, agony, failure, torment, calamity, disaster, adversity, cessation, misfortune, destruction, going wrongly, unfavourableness
➠ 2|8|82|1 ⇢ विपत् (विपद्) (स्त्री) ⇒ ruin, death, failure, calamity, adversity, misfortune, going wrongly, accident [e.g. traffic,  etc]
➠ 2|8|82|1 ⇢ आपत् (आपद्) (स्त्री) ⇒ danger, calamity, distress, adversity, hard times, difficulty, misfortune
Related word(s): 
जातिः ➡ अदृष्टम्
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 आपद्,  स्त्री,
   (आङ् + पद् + क्विप् ।) विपत्तिः ।इत्यमरः ॥
 (यथा हितोपदेशे ।“आपदामापतन्तीनां हितोऽप्यायाति हेतुतां” ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 आपद् स्त्री आ + पद--सम्पदा० क्विप् । विपत्तौ आपत्तिशब्देविवृतिः” दैवीनां मानुषीणाञ्च प्रतिहर्त्ता त्वमापदाम्”रघुः । “सम्पदो मे निरापदः” रघुः “अविवेकः परमापदांपदम्” किरा० “मन्त्रशक्तिविनिवारितापदः” माघः । “आप-त्कल्पः आपत्कालः । आपत्प्राप्तः । आपद्गतः । आपद्-ग्रस्तः । आपद्धर्मः” हलन्तत्वाद्वा टाप् । आपदाप्यत्र ।आपत्काले न्यूनादपि विद्याधिगन्तव्या यथा वृ० उ०“वाचा स्मृ वै पूर्व्व उपयन्ति सहोपायनकीर्त्त्योवास”अत्र भाष्यम् “वाचा स्म किल पूर्व्वे ब्राह्मणाःविद्यार्थिनः सन्तः क्षत्रियान् वैश्यान् वा क्षत्रियावैश्यानुपयन्ति शिष्यवृत्त्या उपगच्छन्ति नोपायनशु-श्रूषाभिः अतः स गौतम उपायनकीर्त्त्या उप-गमनकीर्त्तनमात्रेणैव उवास ऊषिवान् नीपायनंचकार” ।“आपदि समादधिकाद्वा विद्याप्राप्त्यसम्भवावस्थायाम्उपायनमुपगमनं पादोपसर्पणम्” आन०  ।

Capeller

German

 आपद् f.
  Unfall,  Not.

Burnouf

French

 आपद् आपद् f.
  (पद्) malheur
 accident.
आपदयामि c. faire arriver qqc.
		 Jeter qqn.  dans le
malheur,  perdre.
आपदा f.
  comme आपद्।
आपद्धर्म m.
  loi de détresse: autorisation accordée à
toute caste de se livrer aux occupations des castes inférieures en
temps de disette
 Manu,  X,  81.
आपत्प्राप्त pp. (प्र-आप्) tombé dans le malheur.
आपद्ये 4,  aller vers,  aborder
 en venir à
 arriver à:
विस्मयम् आपद्ये je suis étonné. -- Pp. आपन्न tombé
dans le malheur,  infortuné.
आपन्नसत्वा f.
  femme enceinte.

Stchoupak

French

 १ आ-पद्-
 moy. approcher,  arriver à 
 tomber (dans tel état) 
 se
produire 
 caus. mettre (dans tel état) 
 rendre malheureux 
 faire venir, 
procurer 
 prendre possession 
 °पन्न- entré dans 
 affligé,  malheureux 
survenu.
आपन्न-सत्त्वा- f.
  femme enceinte.

 २ आ-पद्-
 f.
  adversité 
 -इ- en cas d'accident,  en période de
malheur.
°उद्धरण- nt. fait de tirer de la détresse.
°धर्म- m.
  adversité 
 prescriptions en cas de malheur public.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.