आनूप (AnUpa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 आनूप m.
  (-पः) Any animal frequenting marshy places,  as a buffalo, 
&c.
 E.
  अनूप marshy ground,  and अण् aff.
  

Yates

English

 आनूप (पः) 1.
n.
  Any animals living
in marshy places.

Spoken Sanskrit

English

आनूप 	-	  AnUpa 	-	 m.
  	-	  as fishes
अस्थ्य - मत्स्याः 	-	  asthya - matsyAH 	-	 m.
  pl. 	-	  bony fishes
मत्स्यराज 	-	  matsyarAja 	-	 m.
  	-	  best of fishes
जलजाजीव 	-	  jalajAjIva 	-	 m.
  	-	  living on fishes
स्फुरन्मीन 	-	  sphuranmIna 	-	 adj.
  	-	  gleaming with fishes
स्फुरन्मीन 	-	  sphuranmIna 	-	 adj.
  	-	  having glittering fishes

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 आनूप
m.
  (-पः) Any animal frequenting marshy places,  as a buffalo, 
&c.
E.
  अनूप marshy ground,  and अण् aff.
  

Apte

English

आनूप [ānūpa],  a.
  (-पी f.
 ) [अनूपदेशे भवः अण्]

Watery,  marshy,  wet.

Produced in a marshy place. -पः Any animal frequenting marshy or watery places (as a buffalo)
 ˚मांसम् the flesh of such animals.

Apte 1890

English

 आनूप a. (पी f.) [अनूपदेशे भव,  अण्] 1 Watery,  marshy,  wet. 
2 Produced in a marshy place. 
पः Any animal frequenting marshy or watery places (as a buffalo)
 °मांसं the flesh of such animals. 

Monier Williams Cologne

English

 आनूप mfn.
   (fr.  अनूप g. कच्छादि [Pāṇ.  iv,  2,  133]),  belonging to a watery place

 wet,  watery,  marshy,  Suśr.
 

 आनूप m.
  any animal frequenting watery or marshy places,  as fishes,  buffaloes,  &c.
   (cf.   अनूप),  ib.

 a descendant of Anūpa

 आनूप n.
  N.
  of a Sāman,  Lāṭy.
  iv,  6,  1.

Monier Williams 1872

English

 आनूप आनूप,  अस्,  ई,  अम् (fr. अनूप),  wet, 
watery,  marshy
 (अस्),  m. any animal frequenting
watery or marshy places,  as a buffalo,  &c.
—आनूप-
मांस,  अस्,  m. the flesh or meat of animals fre-
quenting marshes.

Macdonell

English

 आनूप ānūpa,  a.
  watery,  swampy
 m.
  aquatic 🞄animal.

Benfey

English

 आनूप आनूप,  i. e. अनूप + अ।
 I. adj.
 
Watery,  marshy.
 II. m.
  Any animal
frequenting marshy places.

Apte Hindi

Hindi

आनूप
वि* - अनूपदेशे भवः-अण्
"जलीय,  दलदलीय,  आर्द्र"

आनूप
वि* - अनूपदेशे भवः-अण्
दलदल-भूमि में उत्पन्न

आनूपः
पुं*
  - अनूपदेशे भवः-अण्
दलदली भूमि में घूमने वाला पशु

L R Vaidya

English

 AnUpa {% (I) a. (f. पी) %} 1. watery,  marshy
 2. produced in a marshy region.

 AnUpa {% (II) m. %} Any animal frequenting marshy or watery places.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 आनूप Adj. Kauṭ. 50,  1 °am Meeresufer gelegen (J. J. Meyer,  S. 63,  Z. 17).

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  जलाढ्य,  कच्छ,  पल्वल्य,  आनूप,  अनूपप्राय,  कर्दमित,  कार्दम,  कलुष,  पङ्कमय,  पङ्कवत्,  पङ्कभारक
adjective
 
कच्छेन युक्तम्।
 "अत्र भूमिः जलाढ्या।"

Synonyms:
  जलाढ्य,  जलप्राय,  अनूप,  बहूदक,  उदन्य,  अपवत्,  अपस्,  अप्त्य,  अम्बुमत्,  अम्मय,  आनूप,  आप्य,  उदकल,  उदज,  उदन्वत्,  औदक,  कज,  जाल,  नारिक,  बह्वप्,  बह्वप,  वार्य,  सजल,  साम्भस्,  अम्बुमती
adjective
 
यस्मिन् अधिकं जलं वर्तते।
 "आपणिकः जलाढ्यं दुग्धं विक्रीणाति।"

Synonyms:
  क्लिन्न,  अवोद,  आक्लिन्न,  आनूप,  आर्द्र,  आर्द्रक,  उपक्लिन्न,  ओल,  ओल्ल,  क्नूत
adjective
 
जलादिभिः द्रवरूपैः पदार्थैः क्लिन्नम्।
 "सा क्लिन्नानि वस्त्राणि शोषयति।"

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 आनूपः,  पुं,
   (अनूप + अण् ।) अनूपदेशस्थजन्तु-मात्रं । तच्च खङ्गिमहिषवराहादि । एषां मांस-गुणाः । गुरुत्वं । उष्णत्वं । मधुरत्वं । स्निग्धत्वं ।शुक्रकारित्वं । वायुनाशित्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥
अनूपदेशजलगुणाः । घनत्वं । गुरुत्वं । पिच्छि-लत्वं । मधुरत्वं । श्लेष्मजनकत्वं । स्निग्धत्वं । अग्नि-नाशित्वं । प्रमेहश्लीपदच्छर्द्दिगलगण्डादिरोग-कारित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
 अनूपदेशस्थ-जन्तोर्लक्षणं तन्मांसस्य गुणाश्च ।“कुलेचराः प्लवाश्चापि कोशस्थाः पादिनस्तथा ।मत्स्या एते समाख्याताः पञ्चधानूपजातयः ॥
आनूपा मधुराः स्निग्धा गुरवो वह्निमर्द्दनाः ।श्लेष्मलाः पिच्छिलाश्चापि मांसपुष्टिप्रदा भृशं ॥
तथाभिष्यन्दिनस्ते हि प्रायोऽपथ्यतमाः स्मृताः” ॥
इति भावप्रकाशः ॥
(“सृमरश्चमरः खङ्गो महिषो गवयो गजः ।न्यङ्कुर्वराहश्चानूपा मृगाः सर्व्वे रुरुस्तथा” ॥
“गुरूष्णो मधुरो नातिधान्वानूपनिषेवणात्” ।इति चरकः ॥
 तथाच हारीतः ॥
“आनूपास्तेषु विज्ञेयाः श्लेष्मना वातकोपनाः” ।आनूपवर्गस्तु पञ्चविधः । यथा । “कूलचराः प्लवाःकोशस्थाः पादिनो मत्स्याश्चेति” इति सुश्रुतः ॥
बहुजलयुक्ते,  त्रि ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 आनूप त्रि०
  अनूपदेशेभवः कच्छा० अण् । अनूपदेशभवे स्त्रियांङीप् । २ जलानुगतदेशभवे प्राणिवर्गे च तत्रत्यप्राणिन-स्तन्मांसगुणाश्च सुश्रुते दर्शिता यथा “आनूपवर्गस्तुपञ्चविधः । तद्यथा कूलचराः प्लवाः कोशस्थाः पादिनोमत्स्याश्चेति । तत्र गजगवयमहिषरुरुचमरसृमररोहितवराहखडिगगोकर्ण्णकालपुच्छकोड्रन्यङ्क्वरण्यगवयप्रभृतयःकू-लचराः प्रशवः । वातपित्तहरा वृष्या मधुरा रस-पाकयोः । शीतला बलिनः स्निग्धा मूत्रलाः कफ-वर्द्धनाः । विरूक्षणो लेखनश्च वीर्य्योष्णः पित्तदूषणः ।स्वाद्वम्लवणस्तेषां गजः श्लेष्मानिलापहः । गवयस्य तुमांसं हि स्निग्धं मधुरकासजित् । विपाके मधुरं चापिव्यवायस्य तु वर्द्धनम् । स्निग्धोष्णमधुरो वृष्यो महिषस्त-र्पणी गुरुः । वातपित्तोपशमनं गुरु शुक्रप्रवर्द्धनम । तथाचमरमांसन्तु स्निगधं मधुरकासजित् । विपाके भधुरंचापि वातपित्तप्रणाशनम् । सृमरस्य तु मांसञ्च कषाया-नुरसं स्मृतम् । वातपित्तोपशमनं गुरु शुक्रविवर्द्धनम् ।स्वेदनं वृंहणं वृष्यं शीतलं तर्पणं गुरु । स्निग्धं श्रमा-निलहरं वाराहं बलवर्द्धनम् । कफघ्नं खडिगपिशितंकषायमनिलापहम् । पित्र्यं पवित्रमायुष्यं बद्धमूत्रं वि-रूक्षणम् । गोकर्णमांसं मधुरं स्निग्धं म कफा-वहम् । विपाके मधुरञ्चापि रक्तपित्तविनाशनम् ।हंससारसक्रौञ्चचक्रवाककररकादम्बकारण्डवज्रीवञ्जीवकवक-बलाकापुण्डरीकप्लवशरारीमुखनन्दीमुखमद्गूत्क्रोशकाचा-क्षमल्लिकाक्षशुक्लाक्षपुष्करशायिकाकोनालकाम्बुकुक्कुटिकामे-घरावश्वेतचरणप्रभृतयः प्लवाः सङ्घातचारिणः । रक्त-पित्तहराः शीताः स्निघ्धा वृष्या मरुज्जितः ।सृष्टमूत्रपुरीषाश्च मधुरा रसपाकयोः । गुरूष्णमधुरःस्निख्धः स्वरवर्ण्णबलप्रदः । वृंहणः शुक्रलस्तेषां हंसोमारुतनाशनः ।शङ्खशङ्खनखशुक्तिशम्बूकभल्लूकप्रभृतयः कोशस्थाः । कूर्म्म-कुम्भीरकर्कटककृष्णककटकशिशुमारप्रभृतयः पादिनः ।शङ्खकूर्म्मादयः स्वादुरसपाका मरुन्नुदः । शीताः स्निग्धाहिताः पित्ते वर्चस्याः श्लेष्मवर्द्धनाः । कृष्णकर्कटकस्तेषांबल्यः कोष्णोऽनिलापहः । शुक्लः सन्धानकृत् सृष्टविमू-त्रोऽनिलपित्तहा । मत्स्यास्त द्विविधा नादेयाः सामु-द्राश्च । तत्र नादेयाः रोहितपाठीनपाटलाराजीवव-र्म्मिगोमत्स्यकृष्णमत्स्यवागुञ्जारमुरलसहस्रदंष्ट्रप्रभृतयो ना-देयाः । नादेया मधुरा मत्स्या गुरवोमारुतापहाः ।रक्तपिक्तकराश्चोष्णा वृष्याः स्त्रिग्धाल्पवर्चसः । कषायानु-रसस्तेषां शष्पशैबालभोजनः । रोहितो मारुतहरो ना-र्त्यथं पित्तकोपनः । पाठीनः श्लेष्मलो वृष्यो निद्रालुःपिशिताशनः । दूषयेदम्लपित्तन्तु कुष्ठरोगं करोत्यसौ ।मुरली वृंहणो वृष्यः स्तन्यश्लेष्मकरस्तथा । सरस्तडा-गसम्भूताः स्निग्धाः स्वादुरसाः स्मृताः । महाह्रदेषुबलिनः स्वल्पेऽम्भस्यबलाः स्मृताः । तिमिङ्गिलकलिश-पाकमत्स्यनिरालकनन्दिवारलकमकरगर्गरकचन्द्रकमहामी-नराजीवप्रभृतयः सामुद्राः । सामुद्रा गुरवः स्निग्धामधुरा नातिपित्तलाः । उष्णा वातहरा वृष्या वर्चस्याःश्लेष्मवर्द्धनाः । बलावहा विशेषेण मांसाशित्वात्समुद्रजाः । समुद्रजेभ्योनादेया वृंहणत्वादुगुणोत्तराः ।तेषामप्यनिलघ्नर्त्वाच्चौण्ठ्यकौप्यौ गुणोत्तरौ । स्निग्धत्वात्स्वादुपाकत्वात् तयोर्वाप्या गुणोत्तराः । नादेयागुरवो मध्ये यस्मात्पुच्छास्यचारिणः । सरस्तडाग-जानान्तु विशेषेण शिरो लघु । अदूरगोचरा यस्मात्त-स्मादुत्सोदपानजाः । किञ्चिन्मुक्त्वा शिरोदेशमत्यर्थं गुरवस्तुते । अधस्ताद्वरवो ज्ञेया मत्स्याः सरसिजाः स्मृताः ।उरोविचरणात्तेषां पूर्वमङ्गं लघु स्मृतम् । इत्यानूपो महा-भिस्यन्दिमांसवर्गो व्याख्यातः” “मनुष्यतत्स्ययोर्वुञ्”पा० मनुष्ये तत्स्थेहसितादौ वाच्ये तुवुञ् । आनूपक इत्येय

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.