| YouTube Channel

आनुमानिक (AnumAnika)

 
शब्दसागरः
English
आनुमानिक
mfn.
(-कः-की-कं) Inferrable, inferred, subject to inference,
derived from inference, &c.
E.
अनुमान inference, and ठञ्
aff.
Yates
English
आनु-मानिक (कः-की-कं)
a. Inferri-
ble, deducible from.
Spoken Sanskrit
English
आनुमानिक AnumAnika
adj.
making conclusions
आनुमानिक AnumAnika
adj.
inferred
आनुमानिक AnumAnika
adj.
inferable
आनुमानिक AnumAnika
adj.
subject to inference
आनुमानिक AnumAnika
adj.
derived from inference
आनुमानिक AnumAnika
adj.
relating to a conclusion
आनुमानिक AnumAnika
adj.
inferred
अतिदिष्ट atidiSTa
adj.
inferred
अभ्यूढ abhyUDha
adj.
inferred
ऊढ UDha
adj.
inferred
कल्पित kalpita
adj.
inferred
समाहित samAhita
adj.
inferred
अनुमित anumita ppp. inferred
अध्याहरणीय adhyAharaNIya
adj.
to be inferred
अध्याहर्तव्य adhyAhartavya
adj.
to be inferred
अनुमीयमान anumIyamAna
adj.
being inferred
अनुमेय anumeya
adj.
to be inferred
अभ्यूहितव्य abhyUhitavya
adj.
to be inferred
उन्नेतव्य unnetavya
adj.
to be inferred
अवदृश्यते { अव- दृश् } avadRzyate { ava- dRz } verb to be inferred
अभ्यूह्य abhyUhya
adj.
having inferred
अभावनीय abhAvanIya
adj.
not to be inferred
वाजयति { वज् } vAjayati { vaj } verb caus. may be inferred from ugra
ऊहनीय UhanIya
adj.
to be inferred or concluded
साध्य sAdhya
adj.
to be inferred or concluded
अभावनीय abhAvanIya
adj.
not to be inferred or contemplated
दुरूह durUha
adj.
difficult to be inferred or understood
उन्नेय unneya
adj.
to be inferred or ascertained by analogy
विज्ञातव्य vijJAtavya
adj.
to be inferred or conjectured with certainty
आनुमानिक AnumAnika
adj.
making conclusions
निरनुमान niranumAna
adj.
not bound to conclusions or consequences
परामर्श parAmarza
m.
drawing conclusions from analogy or experience
सिद्धान्तिन् siddhAntin
m.
one who establishes or proves his conclusions logically
Wilson
English
आनुमानिक
mfn.
(-कः-की-कं) Inferrable, inferred, subject to
inference, derived from inference, &c.
E.
अनुमान inference, and ठञ्
aff.
Apte
English
आनुमानिक [ānumānika],
a.
(-की
f.
) [अनुमानादागतः ठक्]
Relating to a conclusion.
Derived from an inference, subject to inference, inferential.
Inferred. -कम् The Pradhāna of the Sāñkhyas
आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न Br. Sūt.1.4.1
˚त्वम् the state of being inferable.
Apte 1890
English
आनुमानिक a. (की f.) [ अनुमानादागतः ठक्] 1 Relating to a conclusion.
2 Derived from an inference, subject to inference, inferential.
3 Inferred.
कं The Pradhāna of the Sāṃkhyas
आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न Br. Sūt.
°त्वं the state of being inferable.
Monier Williams Cologne
English
आनुमानिक mf(ई)n. (fr. अनुमान), relating to a conclusion, derived from inference, subject to inference, inferable, inferred,
Āp.
ŚāṅkhŚr.
making conclusions,
BhP.
Monier Williams 1872
English
आनुमानिक आनुमानिक, अस्, ई, अम् (fr. अनु-
मान, rt. मा), relating to a conclusion
derived
from inference, subject to inference, inferable, inferred.
—आनुमानिक-त्व, अम्, n. the state of being infer-
able.
Apte Hindi
Hindi
आनुमानिक
वि* - अनुमान+ठक्
उपसंहार से संबन्ध रखने वाला
आनुमानिक
वि* - अनुमान+ठक्
अनुमान प्राप्त
आनुमानिकम्
नपुं*
- अनुमान+ठक्
सांख्यों का ‘प्रधान'
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आनुमानिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅನುಮಾನದಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "ठक्" (४-४-१९)
व्युत्पत्तिः - > अनुमानेन निर्वृत्तम्
आनुमानिक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಪ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟ ಲಿಂಗ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉಂಟಾದ
निष्पत्तिः - > "ठक्" (४-४-१९)
व्युत्पत्तिः - > अनुमानेन व्याप्तिविशिष्टलिङ्गज्ञानेन निर्वृत्तम्
आनुमानिक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಧಾನ
प्रयोगाः - > "आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न"
उल्लेखाः - > ब्रह्म० सू० १-४-१
L R Vaidya
English
AnumAnika {% (I) a. (f. की) %} Derived from inference.
AnumAnika {% (II) n. %} Pradhāna of the Sānkhyas, e.g. आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्न शरीररूपकविन्यस्तगृहीतेर्दर्शयति Ved.S.
Abhyankara Grammar
English
आनुमानिक obtained or made out by inference such as Paribhāṣā rules as opposed to Śrauta rules such as the Sūtras of Pāṇini
cf. आनुमानिकं स्थानित्वमवयवयो
Kāś. on VI.1.85
also cf. आनुमानिकस्थान्यादेशभावकल्पनेपि श्रौतस्थान्यादेशभावस्य त्यागः Par. Śek. on Pari. 11
cf. also किं पूर्वत्रेत्यस्य प्रत्यक्षत्वेन अानुमानिक्या अस्या बाध एवोचितः Pari. Śek. on Pari. 50.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
आनुमानिक
adjective
अनुमानेन सम्बद्धम्।
"अस्मिन् वर्षे धान्यस्य आनुमानिकम् उत्पादनं शतं लक्षधान्यं यावत् भविष्यति इति मन्यते।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आनुमानिकः, त्रि, (अनुमानाय हितः अनुमान+ ठक् युक्तिसिद्धः सांख्यमते प्रधानं प्रकृतिः ।)अनुमानसम्बन्धीयः अनुमानविषयीभूतः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आनुमानिक
त्रि०
अनुमानादागतः ठक् स्त्रियां ङीप् अनुमा-नप्राप्ते युक्तिसिद्धे व्याप्तिविशिष्टलिङ्गज्ञानादवगते अनुमितेपदार्थे यथा धूमदर्शनात् वह्निरनुमीयते वह्निःस्वव्याप्तिविशिष्टधूमज्ञानेमैवावगत इति तस्य तथात्वम् ।अनुमानमात्रेणावगम्ये वेदे वाचकशब्दशून्ये सांख्यमत-सिद्धे प्रधाने
न०
“ईक्षतेर्नाशब्दमिति” शा० सूत्रभाष्ये तस्य वेदशब्दप्रतिपाद्यत्वं निराकृत्य “रचनानु-पपत्तेर्नानुमानम्” सू० भा० अनुमानगम्यत्वमपि निरा-कृतम् तस्य यथानुमानिकत्वं तथा ४६६, ६७ पृष्ठेअव्यक्तशब्दे दर्शितम् “आनुमानिकमप्येकेषामिति चेन्नशरीररूपकविन्यस्तगृहीतेर्दर्शयति च” शा० सू०
Stchoupak
French
आनु-मानिक-
a. qui tire des conclusions.