आनर्त (Anarta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 आनर्त्त m.
  (-र्त्तः)
	 1. A country on the north of the Malabar Coast.
	 2.
A stage,  a theatre.
	 3. War.
	 4. Water.
	 5. An inhabitant of
Ānarta.
 E.
  आङ् before नृत् to dance,  aff.
   घञ्.

Yates

English

 आ-नर्त्त (र्त्तः) 1.
m.
  Name of a coun-
try
 a stage
 war
 water.

Spoken Sanskrit

English

 
   आनर्त  Anarta  m.
   dancing-room  
   आनर्त  Anarta  m.
   dancing academy   
   आनर्त  Anarta  m.
   stage  
   आनर्त  Anarta  m.
   theatre   
   आनर्त  Anarta  m.
   war  
   आनर्त  Anarta  n.
   water   
   आनर्त  Anarta  n.
   dancing     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 आनर्त्त
m.
  (-र्त्तः)
1 A country on the north of the Malabar Coast.
2 A stage,  a theatre.
3 War.
4 Water.
5 An inhabitant of Ānarta.
E.
  आङ् before नृत् to dance,  aff.
   घञ्.

Apte

English

आनर्तः [ānartḥ],  [आनृत्यत्यत्र आधारे घञ्]

A stage,  theatre,  a dancing-hall.

War,  battle.

N.
  of a king of the solar race.

N.
  of a country or its inhabitants,  or its kings. (It was also called Saurāṣtra and may be identified with the modern Kathewar. Dwārakā was its capital,  which is called Ānartanagarī. There was also an important town called Valabhī which afterwards became its capital. The celebrated Tīrtha called Prabhāsa also stood in the same peninsula. )

र्तम् Water.

Dancing (m.  also) cf.
   आनर्तः समरे नृत्तस्थाननीवृद्विशेषयोः Nm.  Comp.
   -पुरम्,  -नगरी the capital of the Ānarta country.

Apte 1890

English

 आनर्तः [आनृत्यत्यत्र आधारे घञ्] 1 A stage,  theatre,  a dancing hall. 
2 War,  battle. 
3 N. of a king of the solar race. 
4 N. of a country or its inhabitants,  or its king. (It was also called Saurāṣṭra and may be identified with the modern Kattywar. Dvārakā was its capital,  which is called Ānartanagarī. There was also an important town called Valabhī,  which afterwards became its capital. The celebrated Tīrtha called Prabhāsa also stood in the same peninsula.) 
र्तं 1 Water. 
2 Dancing (m. also). 
Comp. 
पुरं,  
नगरी the capital of the Ānarta country. 

 आनर्त See सौराष्ट्र. 

Monier Williams Cologne

English

 आ-नर्त a &c.
   See under आ-√ नृत्.

 आ-नर्त b m.
  dancing-room,  dancing academy,  T.
 

 a stage,  theatre,  L.
 

 war,  L.
 

 N.
  of a king (son of Śaryāti),  Hariv.
 

 N.
  of a country (northern Kāṭhiavāḍ),  ib.

 N.
  of the inhabitants of the above country

 of the kings of that country

 आ-नर्त n.
  the empire of the Ānartas

 water,  L.
 

 dancing,  T.
 

Monier Williams 1872

English

 आनर्त आ-नर्त,  अस्,  m. (fr. आ-नृत्,  q. v.),  a
stage,  a theatre
 war
 N. of a country and its in-
habitants in the peninsula Gujarat with its capital
Dvārakā or Kuśasthalī.
—आनर्त-नगरी,  f. the
capital of Ānarta.

 आ-नर्त,  अस्,  m. a stage,  theatre
 war. See s. v.

Macdonell

English

 आनर्त ā-narta,  m.
  pl.
  N. of a people.

Benfey

English

 आनर्त आनर्त,  m.
 ,  pl. The name of
a people and their country (also sing.), 
Rām.  4,  43,  13.

Apte Hindi

Hindi

आनर्तः
पुं*
  - आ+नृत्+घञ्
"रंगमंच,  नाट्यशाला,  नाचघर"

आनर्तः
पुं*
  - आ+नृत्+घञ्
"युद्ध,  लड़ाई, "

आनर्तः
पुं*
  - आ+नृत्+घञ्
देश का नाम

आनर्तः
पुं*
  - आ+ नृत्+ घञ्
नाच

आनर्तम्
नपुं*
   - आ+ नृत्+ घञ्
नाच

आनर्तः
पुं*
  - -
देखो सौराष्ट

Shabdartha Kaustubha

Kannada

आनर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುದ್ಧ
आनर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೃತ್ಯಶಾಲೆ
निष्पत्तिः - > आ + नृती (गात्रविक्षेपे) - अधि० "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > आनृत्यन्त्यत्र
आनर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯವಂಶದ ದೊರೆ
व्युत्पत्तिः - > आनर्तानां राजा
आनर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆನರ್ತದೇಶವಾಸಿ
व्युत्पत्तिः - > आनर्तोऽभिजनोऽस्य
आनर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ದೇಶ
विस्तारः - > "आनर्तो देशभ्देऽपि नृत्यस्थाने जले रणे" - मेदि० ।
आनर्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಲ /ನೀರು
आनर्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನರ್ತನ

L R Vaidya

English

 Anarta {% m. %} 1. A theatre,  a dancing-hall
 2. war,  battle
 3. the name of a country.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 आनर्त 1. c) = das nördliche Kāṭhiavāḍ (nach Bühler).

 आनर्त m. °Tanz,  S I,  179,  4
 II,  228,  4.

Mahabharata

English

Ānartta^1,  pl. (ºāḥ),  a people. § 279 (Arjuna): II,  26,  997 (conquered by Arjuna).--§ 318 (Arjunābhigam.): III,  13,  610 (Kṛshṇa said that if he had not been absent from the A. country he should have prevented the gambling).--§ 319 (Saubhavadhop.): III,  14,  622,  631.--§ 320 (Saubhavadhop.): III,  15,  649 (chase all dancers)
 20,  777 (ºnagaram = Dvārakā).--§ 553 (Vaivāhikap.): IV,  72,  2350 (many Dāśārhas from the A. country came with Kṛshṇa to Upaplavya).--§ 562 (Bhagavadyānap.): V,  83,  2964 (entertained Kuntī).--§ 574 (Jambūkh.): VI,  9,  359 (ºNairṛtāḥ).--§ 604 (Karṇap.): VIII,  5,  96
 7,  †197 (Āºvāsī Hṛdikātmajo 'sau…Sāttvatānāṃ varishṭhaḥ).--§ 783 (Anugītāp.): XIV,  52,  1525,  1535 (ºpurīm = Dvārakā).

Ānartta^2,  sg.,  chief (or country) of the Ānarttas. § 452 (Mārkaṇḍeya-samāsyā-p.): III,  183,  †12582 (Ānarttaṃ evābhimukhāḥ śivena gatvā dhanurveda-ratipradhānāḥ|tavātmajā Vṛshṇi-puraṃ praviśya tadaiva tebhyaḥ spṛhayanti,  Kṛshṇe,  says Kṛshṇa to Draupadī).--§ 611 (Śalyap.): IX,  17,  947 (= Sātyaki).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 आनर्त्तः,  पुं,
   (आङ् + नृत् + घञ् ।) देशविशेषः ।द्वारका इति ख्याता । नृत्यस्थानं । युद्धं । इत्य-मरः ॥
 जलं । इति मेदिनी ॥
 आनर्त्तदेशवासीलोकः । इत्यमरटीका ॥
 (यथा हरिवंशे । “आन-र्त्तान् कालकूटांश्च कुलिन्दांश्च विजित्य सः” ॥
स्वनामख्यातो राजा ।“शर्यातेर्मिथुनं त्वासीदानर्त्तो नाम विश्रुतः ।“आनर्त्तस्य तु दायादो रेवो नाम महाद्युतिः” ॥
“आनर्तविषयश्चासीत् पुरी चास्य कुशस्थली” ।“आनर्त्तस्तु विभोः पुत्रः सुकुमारस्ततोऽभवत्” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 आनर्त्त उ० आनृत्यत्यत्र आधारे घञ् । १ नृत्यशालायां२ युद्धे च तंत्र हि वीरैर्हर्षात् नृत्यमिव क्रियते इति तस्यतथात्वम् । ३ सूर्य्यवंश्ये राजभेदे “मनोर्वैवस्वतस्यासन् पुत्रावै नव तत्समाः । इक्ष्वाकुश्चैव नाभागो धृष्णुः शर्य्याति-रेव चं” इत्युपक्रम्य “शर्य्यातेर्मिथुनं त्वासीदानर्त्तोनामविश्रुतः । पुत्रः,  कन्या सुकन्याख्या या पत्नी च्यवनस्य ह ।आनर्त्तस्य तु दायादोरेवोनाम महाद्युतिः । आनर्त्तो-विषयश्चासीत् पुरी चास्य कुशस्थली । रेवस्य रैवतः पुत्रःककुद्मीनाम धार्म्मिकः । ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्राज्यं प्राप्यकुशस्थलीम् । स कन्यासहितं श्रुत्वा गान्धर्व्वं ब्रह्मणो-ऽन्तिके । मुहूर्त्तभूतं देवस्य गतं बहुयुगं प्रभो! । आज-गाम युगैर्वाथ स्वां पुरीं यादवैर्वृताम् । कृतां द्वारवतींनाम्ना वहुद्वाराट्टतोरणाम् । भोजवृष्ण्यन्धकैर्गुप्तां वासु-देवपुरोगमैः । ततस्तद्रैवतोज्ञात्वा यथातत्त्वमरिन्दम! ।कन्थां तां बलदेवाय सुव्रतां नाम रेवतीम् । दत्त्वाजगाम शिखरं मेरोस्तपसि संशितः” हरिवं० १० अ० ।तत्कृते ४ देशभेदे आनर्त्तनामसूर्य्यवंशकृतत्वात्तस्य देशस्यआनर्त्तनामत्वम् । तत्रैव देशे च इक्ष्वाकुपुत्रहर्य्य-श्वस्य पश्चात् राज्यमासीत् यथोक्तम्”“आनैर्त्तो नाम ते राष्ट्रं भविष्यत्यायतं महत् । तद्भ-विष्यमहं मन्ये कालयोगेन पार्थिवः! । अध्यास्यतांयथाकालं पार्थिवं वृत्तमुत्तमम् । यायातमपि वंशस्तेसमेष्यति च यादवम् । अमुवंशञ्च वंशस्ते सोमस्यभविता किल । एष मे विभवस्तात तमेतं विषयोत्तमम् ।दत्त्वा यास्यामि तपसे सागरं वरुणालयम् । लवणेनसमायुक्तस्त्वमिमं विषयोत्तमम् । पालयस्वाखिलं तात!स्वस्य वंशस्य वृद्धये । वाढमित्येव हर्य्यश्वः प्रतिजग्राहतत्पुरम् । स च दैत्यस्तपोवासं जगाम वरुणालयम् ।हर्य्यश्वश्च महातेजा दिव्ये गिरिवरोत्तमे । निवेशयामासपुरं वासार्थममरोपमः । आनर्त्तं नाम तद्राष्ट्रं सुराष्ट्रंगोधनायुतम् । अचिरेणैव कालेन समृद्धं प्रत्यपद्यत ।अनूपविषयञ्चैव वेलावनविभूषितम् । निविष्टं क्षेत्रशस्याढ्यंप्राकारग्रामसंकुलम् । शशास स नृपः स्फीतं तद्राष्ट्रंराष्ट्रवर्द्धनः” ९४ अ० । अत्र च समुद्रवेलादिकं तत्सीमादिक-मुक्तम् । ५ तद्देशवासिजनेषु ६ तद्राजेषु च ७ चन्द्र-वंश्ये राजभेदे पु०
  । “वर्षकेतोस्तु दायादो विभुर्नाम प्रजे-श्वरः । आनर्त्तस्तु विभोः पुत्रो सुकुमारस्ततोऽभवत्” हरिवं० ३२ । तत्र तद्देश राजपरत्वे “आनर्त्तान् कालकुटांश्चकुलिन्दांश्च विजित्य सः” भा० स० २४ अ० । देशवासिपरत्वे ।“उक्तवांश्च महावाहो! कासौ वृष्णिकुलाधमः । वासु-देवः स मन्दात्मा वसुदेवसुतो गतः । तस्य युद्धार्थिनोदर्पंयुद्धे नाशयिताऽस्म्यहम् । आनर्त्ताः! सत्यमाख्यात तत्रगन्ताऽस्मियत्र सः” इति आनर्त्तवासिनः प्रति साल्व-वाक्यम् देशरपत्वे । “आनर्त्तेषु विमर्दञ्च क्षेपञ्चात्मनिकौरव! इति भा० व० १४ अ० “आनर्त्तमेवाभिमुखाःशिवेन गत्वा धनुर्वेदरतिप्रधानाः” भा० व० १८३ अ० ।कृत्तिकादिभिस्त्रिभिस्त्रिभिर्नक्षत्रैः क्रूरग्रहपीडितैः क्रमेणदेशविशेषराजाशुभस्य वृ० सं० प्रतिपादनात् स्यात्यादिभिस्त्रिभिर्मक्षत्रैः क्रूरग्रपीडितैस्तद्देशनृपस्याशुभं भवति यथावृ० स० कूर्म्मवि० । “वर्गेराग्नेयार्द्यः क्रूरग्रहपीडितैःक्रमेण नृपाः । पाञ्चालोमागधिकः कालिङ्गश्च क्षयं यान्ति ।आवन्तोऽथानर्त्तो मृत्यं चायाति सिन्धुसौविरः । राजाच हारहौरोमद्रेवशोन्यश्च कोणेन्द्रः” । आनृत्यतीतिकर्त्तरि अच् । ८ जले न०
  तस्य तरङ्गरूपेण नृत्यस्येवकरणात्तथात्वम् ९ नर्त्तके त्रि०
  भावे घञ् । १० नर्त्तने पृ०

Burnouf

French

 आनर्त आनर्त p. de ऋत्।

Stchoupak

French

 आनर्त-
 m.
  fils de Śaryāti 
 pl.
  peuple et région du Gujerat (autre
nom du Saurāṣṭra).
°सत्-कृत- a. v. fêté par les Ānarta.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.