| YouTube Channel

आनक (Anaka)

 
शब्दसागरः
English
आनक
m.
(-कः)
1. A large military drum, beaten at one end.
2. A
double drum.
3. A small drum or tabor.
4. A thunder-cloud, or a
cloud to which the noise of the thunder is ascribed.
E.
आङ before
अन to sound, and वुन्
aff.
Capeller Eng
English
आनक
m.
a kind of drum.
Yates
English
आनक (कः) 1.
m.
A large military
drum
a thunder-cloud.
Spoken Sanskrit
English
आनक - Anaka -
m.
- drum
मृदङ्ग - mRdaGga -
m.
- drum
दुन्दुभि - dundubhi -
m.
- drum
कोण - koNa -
m.
- drumstick
डिण्डिम - DiNDima -
m.
- smalldrum
डमरु - Damaru -
m.
- smalldrum
ढक्का - DhakkA -
f.
- drum
भेरी - bherI -
f.
- drum
गुञ्जा - guJjA -
f.
- drum
पटह - paTaha -
m.
- drum
डिण्डिम - DiNDima -
m.
- drum
आहत - Ahata -
m.
- drum
दुन्दम - dundama -
m.
- drum
दुन्दुभ - dundubha -
m.
- drum
यशःपटह - yazaHpaTaha -
m.
- drum
अवनद्ध - avanaddha -
n.
- drum
चर्मवाद्य - carmavAdya -
n.
- drum
अभिहन्ति { अभिहन् } - abhihanti { abhihan } - verb - beat [ a drum ]
द्रुमकिंनरराज - drumakiMnararAja -
m.
- druma
पटहताडक - paTahatADaka -
m.
- drummer
आनक - Anaka -
m.
- drum
आनक - Anaka -
adj.
- energetic
आनक - Anaka -
m.
- thunder-cloud or a cloud to which the thunder is ascribed
आनक - Anaka -
m.
- double drum
आनक - Anaka -
m.
- large military drum beaten at one end
आनक - Anaka -
m.
- small drum or tabor
आनक Anaka
m.
thunder-cloud or a cloud to which the thunder is ascribed
वृत्र vRtra
m.
thunder-cloud
अभ्र abhra
m.
,
n.
thunder-cloud
स्तनयित्नु stanayitnu
m.
thunder-cloud
अभ्रिय abhriya
m.
,
n.
thunder-cloud
विद्युत्वत् vidyutvat
m.
thunder-cloud
बलाहक balAhaka
m.
rain or thunder-cloud
मेघस्वना meghasvanA
f.
sounding like a thunder-cloud
मेघह्राद meghahrAda
adj.
shouting or roaring like a thunder-cloud
मेघरवा megharavA
f.
thundering like a cloud
घनध्वनि ghanadhvani
m.
muttering of thunder clouds
महामेघस्वन mahAmeghasvana
adj.
sounding like immense thunder-clouds
वारिरारव vArirArava
adj.
sounding like clouds or like thunder
महामेघौघनिर्घोष mahAmeghaughanirghoSa
adj.
sounding like a multitude of large thunder-clouds
Wilson
English
आनक
m.
(-कः)
1 A large military drum, beaten at one end.
2 A double drum.
3 A small drum or tabor.
4 A thunder-cloud. or a cloud to which the noise of the thunder is ascribed.
E.
आङ्, अन to sound, and वुन्
aff.
Apte
English
आनकः [ānakḥ], [आनयति उत्साहवतः करोति अन्-णिच्-ण्वुल् Tv.]
A large military drum (beaten at one end), a double drum, a drum or tabor in general
पणवानक- गोमुखाः सहसैवाभ्यहन्यन्त
Bg.*
1.13.
The thundercloud.
cf.
... आनकः स्वनदम्बुदे भेर्यां मृदङ्गे पटहे ... Nm.
Comp.
-दुन्दुभिः epithet of Vasudeva, father of Kṛiṣṇa
cf.
Hariv. वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुन्दुभिः जज्ञे यस्य प्रसूतस्य दुन्दुभ्यः प्राणदन्दिवि आनकानां संह्रादः सुमहानभवद्दिवि (-भिः, भी
f.
) a large drum or dhol. kettle-drum (beaten at one end). -स्थली
N.
of a country.
Apte 1890
English
आनकः 1 [आनयति उत्साहवतः करोति अन्-णिच्-ण्वुल् Tv.] A large military drum (beaten at one end), a double drum, a drum or tabor in general
पणवानकगोमुखाः सहसैवाभ्यहन्यंत Bg. 1. 13.
2 The thunder-cloud.
Comp.
दुदुंभिः epithet of Vasudeva, father of Kṛṣṇa
cf. Hariv. वसुदेवो महाबाहुः पूर्वमानकदुंदुभिः जज्ञे यस्य प्रसूतस्य दुंदुभ्यः प्राणदन्दिवि आनकानां संह्रादः सुमहानभवद्दिवि. (
भिः,
भी f.) a large drum or dhol, kettle-drum (beaten at one end).
स्थली N. of a country.
Monier Williams Cologne
English
आनक
m.
(etym. doubtful), a large military drum beaten at one end
a double drum
a small drum or tabor,
Bhag.
Hariv.
a thunder-cloud or a cloud to which the thunder is ascribed,
L.
आनक
mfn.
energetic,
T.
Monier Williams 1872
English
आनक आनक, अस्, m. (fr. rt. अन्?), a large
military drum beaten at one end, a double drum, a
small drum or tabor
the thunder-cloud or a cloud to
which the noise of the thunder is ascribed.
—आनक-
दुन्दुभि, इस्, m. (a patronymic fr. अनक-दुन्दुभ,
q. v.), an epithet of Vasudeva the father of Kṛṣṇa
(इस्, ई), m. f. a large drum beaten at one end, a large
द्ऽहोल्, a kettle-drum.
—आनक-स्थली, f., N. of a
country.
Macdonell
English
आनक ānaka,
m.
kind of drum.
Benfey
English
आनक आनक।
m.
A drum, Bhag.
i, 13.
--
Comp.
शत-,
m.
a cemetery.
Apte Hindi
Hindi
आनकः
पुं*
- "आनयति उत्साहवतः करोति अण्+णिच्+ण्वुल्, तारा*"
बड़ा सैनिक ढोल- नगाड़ा
आनकः
पुं*
- "आनयति उत्साहवतः करोति अण्+णिच्+ण्वुल्, तारा*"
गरजने वाला बादल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आनक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಟಹ /ತಮಟೆ
निष्पत्तिः - > अन (प्राणने) + णिच् - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
व्युत्पत्तिः - > आनयति सोत्साहान् करोति योधान्
प्रयोगाः - > "आनकानां दिव्यानां दुन्दुभीनां निस्वनैः"
उल्लेखाः - > याद० १-२८
आनक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೃದಂಗ /ಮದ್ದಳೆ
आनक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಡುಗಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮೇಘ
आनक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಗಾರಿ
आनक
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ
विस्तारः - > "आनकः पटहे भेर्यां मृदङ्गे ध्वनदम्बुदे" - मेदि०
L R Vaidya
English
Anaka {% m. %} 1. A military drum, पणवानकगोमुखाः सहसैवाभ्यहन्यन्त Bg.i.13
2. the thunder-cloud.
Bopp
Latin
आनक m. tympanum. BH. 1. 13.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
दुन्दुभि
पु
दुन्दुभि, द्वन्द्व, आनक
द्वन्द्वे दुन्दुभिराख्या दुन्दुभिः स्यात्तथानकः ५८
verse 2.1.1.58
page 0011
Kridanta Forms
Sanskrit
अन् (अ꣡नँ꣡ प्राणने - अदादिः - सेट्)
ल्युट् = अननम्
अनीयर् = अननीयः - अननीया
ण्वुल् = आनकः - आनिका
तुमुँन् = अनितुम्
तव्य = अनितव्यः - अनितव्या
तृच् = अनिता - अनित्री
क्त्वा = अनित्वा
ल्यप् = प्रान्य
क्तवतुँ = अनितवान् - अनितवती
क्त = अनितः - अनिता
शतृँ = अनन् - अनती
अन् (अ꣡नँ॒ प्राणने इत्येके - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = अननम्
अनीयर् = अननीयः - अननीया
ण्वुल् = आनकः - आनिका
तुमुँन् = अनितुम्
तव्य = अनितव्यः - अनितव्या
तृच् = अनिता - अनित्री
क्त्वा = अनित्वा
ल्यप् = प्रान्य
क्तवतुँ = अनितवान् - अनितवती
क्त = अनितः - अनिता
शानच् = अन्यमानः - अन्यमाना
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rnga
१) आनक २) कवच ३) डिण्डीम ४) ढक्क ५) दुन्दुभि ६) पटह ७) मेरी
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्याद्यशःपटहो ढक्का भेरी दुन्दुभिरानकः २९३
पटहोऽथ शारिका स्यात्कोणो वीणादिवादनम्
-wordlist-
यशःपटह (पुं), ढक्का (स्त्री), भेरी (स्त्री), दुन्दुभि (पुं), आनक (पुं), पटह (पुं), शारिका (स्त्री), कोण (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आनक
आनक, पटह, डिण्डिम, पणव
आनकः पटहो ज्ञेयो डिण्डिमः पणवस्तथा ९७
verse 1.1.1.97
page 0012
पुराणम्
English
आनक / ĀNAKA. A person of the yādava dynasty. (See under YĀDAVAVAṀŚA).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आनकः,
पुं,
(आङ् + अन् + ण्वुल्) पटहः भेरी ।मृदङ्गः शब्दयुक्तमेघः इति मेदिनी
(यथा, भगवद्गीतायां १३ ।“ततः शङ्खाश्च भेर्य्यश्च पणवानकगोमुखाः” ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आनक
पु०
आनयति सोत्साहान् करोति अन--णिच् ण्वुल् ।१ पटहे, मृदङ्गे, “ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पणवानकगोमुखाःसहसैवाभ्यहन्यन्त” गीता सशब्दमेघे उत्साहकेत्रि० कर्ण्णादि० चतुरर्थ्यां फिञ् आनकायनिः ।तत्सन्निकृष्टदेशादौ
त्रि०
Burnouf
French
आनक आनक
m.
grand tambour de guerre à une peau. Autre
tambour à deux peaux.
Tambourin.
Nuage or orageux appelé dans le
Veda tambour de l'orage.
आनकदुन्दुभि
m.
f.
grand tambour de guerre ou timbale.
Np.
surnom de Vāsudeva.
Stchoupak
French
आनक-
m.
tambour, tambourin.