| YouTube Channel

आध्मान (AdhmAna)

 
शब्दसागरः
English
आध्मान
n.
(-नं)
1. Blowing, inflation.
2. A bellow.
3. Intumescence,
swelling of the belly, dropsy.
E.
आङ् before ध्मा to blow, and ल्युट
aff.
Yates
English
आध्मान (नं) 1.
n.
Inflation, intume-
scence, dropsy
bellows.
Spoken Sanskrit
English
आध्मान - AdhmAna -
n.
- boasting
आध्मान - AdhmAna -
n.
- swelling of the body
आध्मान - AdhmAna -
n.
- inflation
आध्मान - AdhmAna -
n.
- intumescence
आध्मान - AdhmAna -
n.
- bellows
आध्मान - AdhmAna -
n.
- puffing
आध्मान - AdhmAna -
n.
- blowing
आध्मान - AdhmAna -
n.
- swelling of the body
Wilson
English
आध्मान
n.
(-नं)
1 Blowing, inflation.
2 A bellows.
3 Intumescence, swelling of the belly, dropsy.
E.
आङ् before ध्मा to blow, and ल्युट्
aff.
Apte
English
आध्मानम् [ādhmānam], [आ-ध्मा-ल्युट्]
Blowing inflation
(fig. ) growth, increase
अयं विन्ध्यो येनाहृतविहृतिराध्मानमजहात्
Mv.*
7.14.
Boasting, vaunting.
A bellows.
Intumescence, swelling of the belly, body
&c.
, dropsy.
नी A kind of fragrant substance.
A blow-pipe.
Apte 1890
English
आध्मानं [आ-ध्मा-ल्युट्] 1 Blowing inflation
(fig.) growth, increase
Mv. 7. 14.
2 Boasting, vaunting.
3 A bellows.
4 Intumescence, swelling of the belly, body &c., dropsy.
Monier Williams Cologne
English
आ-ध्मान
n.
blowing, inflation, puffing,
Suśr.
boasting
a bellows,
L.
intumescence, swelling of the body
N.
of certain diseases,
Suśr.
N.
of a species of sound,
T.
Monier Williams 1872
English
आ-ध्मान, अम्, n. blowing, inflation
boasting
a bellows
intumescence, swelling of the body, dropsy.
Apte Hindi
Hindi
आध्मानम्
नपुं*
- आ+ ध्मा+ल्युट्
"फूँक मारना, फुलाव (आलं*) वृद्धि"
आध्मानम्
नपुं*
- आ+ ध्मा+ल्युट्
शेखी बघारना
आध्मानम्
नपुं*
- आ+ ध्मा+ल्युट्
धौंकनी
आध्मानम्
नपुं*
- आ+ ध्मा+ल्युट्
"पेट का फुलना, शरीर का फुलाव, जलोदर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आध्मान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಾಯುರೋಗ
आध्मान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊಟ್ಟೆಯುಬ್ಬರ
आध्मान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿದಿ
निष्पत्तिः - > + ध्मा (शब्दाग्निसंयोगयोः) - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
आध्मान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಡಾಯಿ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು
आध्मान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಬ್ಬುವುದು /ಹಿಗ್ಗುವುದು
आध्मान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಬ್ದ ಮಾಡುವುದು
आध्मान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಊದುವುದು
निष्पत्तिः - > भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
L R Vaidya
English
ADmAna {% n. %} 1. Blowing, inflation
2. a bellows
3. swelling of the belly, dropsy.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आध्मानं,
क्ली,
(आङ् + ध्मा + ल्युट् ।) वातव्याधि-विशेषः तस्य रूपं ।“साटोपमत्युग्ररुजमाध्मातमुदरं भृशं ।आध्मानमिति जानीयाद्घोरं वातनिरोधजं”
इति निदानं
पेटफाँपा इति भाषा ।तस्य चिकित्सा यथा, --“आध्माने लङ्घनं पूर्व्वं दीपनं पाचनं ततः ।फलवर्त्तिक्रियां कुर्य्यात् वस्तिकर्म्म शोधनं
कर्षमात्रा भवेत् कृष्णा त्रिवृता स्यात् पलोन्मिता ।खण्डादपि पलं ग्राह्यं चूर्णमेकत्र कारयेत्
भधुनाक्षमितं लिह्यातं चूर्णमाध्माननाशनं”
नारायणचूर्णं
“दारुहैमवतीकुष्ठशताह्वाहिङ्गुसैन्धवैः ।लिम्पेब् कोष्णैरम्लपिष्टैः शूलाध्मानयुतोदरं
हैमवती वचा दारुषट्कलेपः
“अभयारग्वधो धात्री दन्ती तिक्ता स्नुही त्रिवृत् ।मुस्ता प्रत्येकमेतानि ग्राह्याणि पलमात्रया
तानि संक्षुद्य सर्व्वाणि जलाढकयुगे पचेत् ।तत्र तोयेऽष्टमं भागं कषायमवशेषयेत्
निस्त्वग्जैपालवीजानि नवानि पलमात्रया ।तनुवस्त्रधृतान्येव तस्मिन् क्वाथे शनैः पचेत्
ज्वालयेदनलं मन्दं यावत् क्वाथो घनो भवेत् ।ततः खल्ले क्षिपेत् भागानष्टौ जैपालबीजतः
भागांस्त्रीन् नागराद्द्वौ मरिचात् द्वौ पारदात् ।गन्धकात् द्वौ तानीह यावद्यामं विमर्दयेत्
रसो नाराचनामायं भक्षितो रक्तिकामितः ।जलेन शीतलेनैव रोगानेतान् विनाशयेत्
आध्मानं शूलमानाहं प्रत्याध्मानं तथैव ।उदावर्त्तं तथागुल्भमुदराणि हरत्यसौ
वेगे शान्ते भुञ्जीत शर्करासहितं दधि ।ततस्तत्सैन्धवेनापि ततो दध्योदनं मनाक्”
महानाराचो रसः
इति भावप्रकाशः
(वायुना सवेदनमुदरपरिपूर्णत्वमाध्मानत्वं इतिरुग्विनिश्चयग्रन्थव्याख्यानकृद्विजयरक्षितः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आध्मान
पु०
+ ध्मा--आधारे ल्युट् “आध्मानमितिजानीयाद्दोषं वातनिरोधकृत्” इत्युक्ते वातव्याधौ “शू-लञ्च मूत्रं मुहुर्मुहुः प्रवृत्तिं वस्तितोदमाध्मानञ्च” सुश्रु०भावे ल्युट् उदरस्फीततायाम् अग्निसंयोगजे शब्दभेदेन० करणेल्युट् नलिकानामगन्धद्रव्ये स्त्री० ङीप्
Stchoupak
French
आ-ध्मान-
nt. accroissement.