| YouTube Channel

आधिपत्य (Adhipatya)

 
शब्दसागरः
English
आधिपत्य
n.
(-त्यं) Power, supremacy, sovereignty.
E.
अधिपति a lord or
master, &c. ष्यञ्
aff.
Capeller Eng
English
आ॑धिपत्य
n.
supremacy.
Yates
English
आधि-पत्य (त्यं) 1.
n.
Authority.
Spoken Sanskrit
English
आधिपत्य Adhipatya
n.
power
आधिपत्य Adhipatya
n.
sway
आधिपत्य Adhipatya
n.
sovereignty
आधिपत्य Adhipatya
n.
rule
आधिपत्य Adhipatya
n.
overlordship
आधिपत्य Adhipatya
n.
supremacy
आधिपत्य Adhipatya
n.
lordship
Wilson
English
आधिपत्य
n.
(-त्यं) Power, supremacy, sovereignty.
E.
अधिपति a lord or master, &c. व्यञ्
aff.
Apte
English
आधिपत्यम् [ādhipatyam], [अधिपतेर्भावः कर्म वा यक्]
Supremacy, power, sovereignty, lordship
अश्मान्नानामाधिपत्यं जगाम
Av.*
18.4.54. राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् (अवाप्य)
Bg.*
2.8.
The duties of a king
पाण्डोः पुत्रं प्रकुरुष्वाधिपत्ये
Mb.
Apte 1890
English
आधिपत्यं [अधिपतेर्भावः कर्म वा यक्] 1 Supremacy, power, sovereignty, lordship
राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यं ( अवाप्य) Bg. 2. 8.
2 The duties of a king
पांडोः पुत्रं प्रकुरुष्वाधिपत्ये Mb.
Monier Williams Cologne
English
आ॑धिपत्य
n.
[Pāṇ. v, 1, 124] (fr. अधि-पति), supremacy, sovereignty, power,
RV.
x, 124, 5
AV.
xviii, 4, 54
VS.
TS.
AitBr.
ŚBr.
Mn.
Yājñ.
Pañcat.
&c.
Monier Williams 1872
English
आधिपत्य आधिपत्य, अम्, n. (fr. अधि-पति),
supremacy, sovereignty, power.
Benfey
English
आधिपत्य आधिपत्य i. e. अधिपति +
य,
n.
Sovereign dominion, Man. 12, 100.
Hindi
Hindi
overlordship
Apte Hindi
Hindi
आधिपत्यम्
नपुं*
- अधिपति+यक्
"सर्वोपरिता, शक्ति, प्रभुसत्ता"
आधिपत्यम्
नपुं*
- अधिपति+यक्
राजा का कर्तव्य
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आधिपत्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜತ್ವ /ಪ್ರಭುತ್ವ
निष्पत्तिः - > "यक्" (५-१-१२८)
व्युत्पत्तिः - > अधिपतेर्भावः
प्रयोगाः - > "प्रजापतिः कल्पितयज्ञभावं शैलाधिपत्यं स्वयमन्वतिष्ठत्"
उल्लेखाः - > कुमा० १-१७
आधिपत्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಜಾಸಂರಕ್ಷಣಾದಿ ರಾಜನ ಕರ್ತವ್ಯ
निष्पत्तिः - > "यक्" (५-१-१२८)
व्युत्पत्तिः - > अधिपतेः कर्म
L R Vaidya
English
ADipatya {% n. %} 1. Supremacy, power (अवाप्य) सुराणामपि चाधिपत्यम् Bg.ii.8
2. the duties of a king, पाण्डोः पुरं प्रकुर्रुष्वाधिपत्ये Bh.
Bopp
Latin
आधिपत्य n. (ab अधिपति dominus, imperator) domi-
nium, imperium. BH. 2. 8.
Lanman
English
ā́dhipatya, n. sovereignty. [ádhipati,
1211^2 end.]
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आधिपत्यं,
क्ली,
(अधिपति + ष्यञ् ।) अधिपते-र्भावः स्वामित्वं प्रभुत्वं ऐश्वर्य्यं यथा, “नहि प्रपश्यामि ममापनुद्यात्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणां ।अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धंराज्यं सुराणामपि चाधिपत्यं”
इति श्रीभगवद्गीतायां अध्यायः
(यथा मनुः १२ १०० ।“सर्व्वलोकाधिपत्यञ्च वेदशास्त्रविदर्हति” ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आधिपत्य
न०
अधिपतेर्भावः कर्म्मवा पत्यन्तत्वात् यक् सामित्वे“अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ।गीता “राष्ट्रस्याधिपत्यं मे देहि” ऋ० १०, ११४, ।“तदेनमासां प्रजानासाधिपत्याय राज्याय” शत० ब्रा०“सर्वलोकाधिपत्यञ्च वेदशास्त्रविदर्हति” इति मनुः“यक्षाणामाधिपत्यञ्च राजराजत्वमेव च” भा० व०२७८ अ० राजकार्य्ये प्रजापालनादौ “दुर्य्योधनंत्वहितं वै निगृह्य पाण्डोः पुत्रं प्रकुरुष्वाधिपत्ये ।अजातशत्रुर्हि विमुक्तरागो धर्म्मेणेमां पृथिवीं शास्तुराजन्” भा० य० प० अ०
Capeller
German
आ॑धिपत्य
n.
Oberherrschaft.
Grassman
German
ā́dhipatya, n., Oberherrlichkeit [von ádhipati].
-am {950, 5} (Pada bei Aufr. ádhipatyam).
178, 4: bei Aufr.
Burnouf
French
आधिपत्य आधिपत्य
n.
(अधिपति) domination, empire.
Stchoupak
French
आधि-पत्य-
nt. suprématie
devoirs d'un souverain.