| YouTube Channel

आधिक्यं (AdhikyaM)

 
Apte 1890
English
आधिक्यं [अधिकस्य भावः ष्यञ्] 1 Excess, abundance, preponderance, high degree
ऋद्धिराधिक्यं समृद्धिः Sk.
2 Superiority, supremacy
आधिक्यं साधितं H. 3.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आधिक्यं,
क्ली,
(अधिक + ष्यञ् ।) अधिकस्य भावः ।अधिकत्वं अतिशयता यथा ।“युग्मायामपि रात्रौ चेत् शोणितं प्रचुरं तथा ।कन्या पुंवत् भवति शुक्राधिक्ये पुमान् भवेत्”
इति ज्योतिस्तत्त्वम्
(श्रेष्ठता उत्कर्षः प्राब-ल्यम् यथा साहित्यदर्पणे १० पः ।“आधिक्यमुपमेयस्योपमानात् न्यूनताथवा” ।यथा, मनुः १६९ ।“यदावगच्छेदायत्यामाधिक्य ध्रुवमात्मनः”
आधिक्यं नाम यदायुर्वेदे भाष्यभाणे वार्हस्पत्य-मौशनसम् अन्यद्वा प्रतिसम्बधार्थमुच्यते यद्वापुनः प्रतिसम्बद्धमपि द्विरभिधीयते तत् पुनरुक्त-दोषाधिकं तच्च पुनरुक्तं द्विविधं, अर्थपुनरुक्तंशब्दपुनरुक्तञ्च तत्रार्थपुनरुक्तं नाम यथा, --“भेषजमौषधं साधनम्” इति, शब्दपुनरुक्तं“पुनर्भेषजं भेषजम्” इति चरकः
)