आदेश (Adeza)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 आदेश m.
  (-शः)
	 1. An order,  a command.
	 2. Advice,  instruction. 
	 3. (In
grammar, ) A substitute.
	 4. (In astrology, ) Event,  result,  conse-
quence of stellar conjunctions,  &c.
 E.
  आङ् before दिश् to point or
shew,  घञ् aff.
  

Capeller Eng

English

 आदेश॑ m.
  account,  information,  prophecy
 instruction, 
precept,  rule,  command
 substitute (g. ).

Yates

English

 आ-देश (शः) 1.
m.
  An order,  com-
mand,  advice. (in Gram, ) a sub-
stitute
 (in astrol.) event,  result.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	 order
आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	  account
आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	  rule
आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	  account information
आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	  foretelling
आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	  advice
आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	  declaration
आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	  instruction
आदेश 	-	 Adeza 	-	 m.
  	-	  command
अनुपूरक आदेश 	-	  anupUraka Adeza 	-	 m.
  	-	  supplementary order

Wilson

English

 आदेश
m.
  (-शः)
1 An order,  a command.
2 Advice,  instruction. 
3 (In grammar, ) A substitute
4 (In astrology, ) Event,  result,  consequence of stellar conjunctions,  &c.
E.
  आङ्,  दिश to point or shew,  घञ् aff.
  

Apte

English

आदेशः [ādēśḥ],  1 An order,  command
 भ्रातुरादेशमादाय Rām. 
 आदेशं देशकालज्ञः प्रतिजग्राह R.*
  1.92
 राजद्विष्टादेशकृतः Y.*
  2.34 doing acts forbidden by the king.

Advice,  instruction,  precept,  rule
 आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशः Ch. Up.*
   3.19.1
 Ken. 4.4.
 Bṛi. Up.*
   2.3.6.

Account,  information,  relation,  pointing out,  indication. 

A prediction,  prophecy
 विप्रश्निकादेशवचनानि K.*
  64
 see सिद्धादेश also.

(Gram. ) A substitute
 धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं संन्यवेशयत् R.*
  12.58.

(In astrology) Event,  result,  consequence of the conjunction of stars.

Determination to perform (a ritual &c.
  संकल्प),  vow
 उद्धृतं मे स्वयं तोयं व्रतादेशं करिष्यति Rām.*
  2.22.28. Comp.
   -कृत् See ग्रामणी
 आदेशकृत् वृत्तिहन्ता द्विजानां प्रेषकश्च यः Mb.
 *  5.37.13.-कारिन् a.
  obedient.

Apte 1890

English

 आदेशः 1 An order,  command
 भ्रातुरादेशमादाय Rām.
 आदेशं देशकालज्ञः प्रतिजग्राह R. 1. 92
 राजद्विष्टादेशकृतः Y. 2. 304 doing acts forbidden by the king. 
2 Advice,  instruction,  precept,  rule
 आदित्यो ब्रह्मेत्यादेशः Ch. Up. 
3 Account,  information,  relation,  pointing out,  indication. 
4 A prediction,  prophecy
 विप्रश्निकादेशवचनानि K. 64
 see सिद्धादेश also. 
5 (Gram.) A substitute
 धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं संन्यवेशयत् R. 12. 58. 
6 (In astrology) Event,  result,  consequence of the conjunction of stars. 
Comp. 
कारिन् a. obedient. 

Monier Williams Cologne

English

 आ-देश m.
  advice,  instruction,  ŚBr.
   x,  4,  5,  1 &c.
  
 KātyŚr.
  
 ChUp.
   
 TUp.
   
 RPrāt.
   &c.
  

 account information,  declaration,  Mn.
   ix,  258
 Yājñ.
 

 foretelling,  soothsaying,  Ratnāv.
 
 Mṛcch.

 a precept

 rule,  command,  order,  R.
 
 Hit.
 
 Pañcat.
 
 Ragh.
  &c.

 a substitute,  substituted form or letter,  Pāṇ.
  i,  1,  49
 52,  &c.
  
 APrāt.
   i,  63
 Ragh.
  xii,  58

 result or consequence of stellar conjunction,  VarBṛ.
 

 a guest (=  प्राघूर्णिक),  Śīl.
 

Monier Williams 1872

English

 आ-देश,  अस्,  m. account,  information
 advice,  in-
struction,  precept,  rule
 an order,  command
 fore-
telling
 (in gram.) a substitute,  substituted form or
letter,  &c.
 (in astrology) event,  result,  consequence
of stellar conjunctions.
—आदेश-कारिन्,  ई,  इणी,  इ,  obe-
dient.

Macdonell

English

 आदेश ā-deś-á,  m.
  statement
 report
 prophecy
 🞄instruction
 rule,  precept
 command
 🞄substitute (gr.): -ka,  m.
  guide
 -in,  a.
  instructing,  🞄ordering (—°)
 -ya,  fp. to be stated 🞄or told.

Benfey

English

 आदेश आदेश,  i. e. आ-दिश् + अ,  m.
 
 1.
Report,  tidings,  Yājñ. 2,  304.
 2. In-
struction,  Vedāntas. in Chr. 216,  15.
 3. Order,  Rām.  3,  53,  29.
 4. Pre-
diction,  Man.  9,  250.

Apte Hindi

Hindi

आदेशः
पुं*
  - आ+दिश्+घञ्
"हुक्म,  आज्ञा"

आदेशः
पुं*
  - आ+दिश्+घञ्
"सलाह,  निर्देश,  उपदेश,  नियम"

आदेशः
पुं*
  - आ+दिश्+घञ्
"विवरण,  सूचना,  संकेत"

आदेशः
पुं*
  - आ+दिश्+घञ्
भविष्यकथन

आदेशः
पुं*
  - आ+दिश्+घञ्
स्थानापन्न

आदेशः
पुं*
  - आ+ दिश्+ घञ्
"किसी कार्य को करने का संकल्प,  व्रत"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

आदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪ್ಪಣೆ /ಆಜ್ಞೆ
निष्पत्तिः - > आ + दिश (अतिसर्जने) - भावे "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "आदेशं देशकालज्ञः शिष्यः शासितुरानतः"
उल्लेखाः - > रघु० १-९२
आदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪದೇಶ /ಸಲಹೆ
आदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂಚನೆ /ಮುಂದಾಗಿ ತಿಳಿಸುವಿಕೆ
आदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಣದ ಅಥವಾ ಧಾತುವಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಣವು ಅಥವಾ ಧಾತುವು ಬರುವುದು
प्रयोगाः - > "धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं सन्न्यवेशयत्" । "स्थानिवदादेशोऽनविधौ" ।
उल्लेखाः - > रघु० १२-५८ । पा० सू० १-१-५६
आदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜ್ಯೋತಿಃಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳ ಯೋಗದಿಂದುಂಟಾಗುವ ಶುಭಾಶುಭಫಲಗಳು
आदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭವಿಷ್ಯದ ನುಡಿ /ಮುಂದಾಗುವುದನ್ನು ಹೇಳುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "अन्यथा क्व सिद्धादेशप्रत्ययप्रार्थितायाः शिम्हलेश्वरदुहितुः प्रवहणभङ्गनिमग्नायाः फलकासादनम् ॥"
उल्लेखाः - > रत्ना० १
आदेश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಪದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುವ ಬ್ರಹ್ಮ
निष्पत्तिः - > कर्म० "घञ्" (३-३-१९)

L R Vaidya

English

 AdeSa {% m. %} 1. Advice,  instruction,  precept,  आदेशं देशकालज्ञः शिष्यः शासितुरानतः R.i.92
account,  information
a command,  आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्यः स मया किल Ram.
a prediction,  राजद्विष्टादेशकृत् Yaj.ii.304
a substitute (in gram.),  धातोः स्थान इवादेशं सुग्रीवं संन्यवेशयत् R.xii.58.

Abhyankara Grammar

English

आदेश  (1) substitute as opposed to sthānin,  the original. In Pāṇini's grammar there is a very general maxim,  possessed of a number of exceptions,  no doubt,  that 'the substitute behaves like the origi- nal' (स्थानिवदादेशः अनल्विधौ P.I.1.56.)
 the application of this maxim is called स्थानिवद्भाव
 for purposes of this स्थानिवद्भाव the elision (लोप) of a phonetic element is looked upon as a sort of substitute
cf. उपधालेपस्य स्थानिवत्त्वात् Kāś. on P.I.1.58. Gram- marians many times look upon a complete word or a word-base as a substitute for another one,  alth- ough only a letter or a syllable in the word is changed into another,  as also when a letter or syllable is added to or dropped in a word
 cf. पचतु,  पचन्तु ... इमेप्यादेशाः । कथम् । अादिश्यते यः स आदेशः । इमे चाप्यादिश्यन्ते । M. Bh. on I.1.56
 cf also सर्वे सर्व- पदादेशा दाक्षीपुत्रस्य पाणिनेः M.Bh. on P. I.1.20
 cf. also अनागमकानां सागमका आदेशाः M. Bh. on I.1.20: (2) indi- cation,  assignment
 cf. योयं स्वरादेशः अन्तोदात्तं,  वधेराद्युदात्तत्वं,  स्वः स्वरितमिति अादेशः R.Pr.I.30-32
 cf. also अादेशः उपदेशः com. on Tai.-Prāt. II.20: cf. also अनादेशे अविकारः V.Pr.IV.131,  where Uvvaṭa remarks यत्र उदात्तादीनां स्वराणां सन्धौ आदेशो न क्रियते तत्र अविकारः प्रत्येतव्यः । cf. also एकारो विभक्त्यादेशः छन्दसि A.Pr. II.1.2,  where ए is pres- cribed as a substitute for a case- affix and त्ये and अस्मे are cited as examples where the acute acent is also prescribed for the substitute ए.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 आदेश 6. = प्राघूर्णिक,  Gast,  Śīlāṅka 2,  1,  3. — ° = प्रदेश (Richtung),  H 43,  256. — °Wechsel ("bill of exchange"),  Kauṭ. 148,  17
 179,  3.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
आज्ञा शिष्टिर्निराङ्निभ्यो देशो नियोगशासने ।
अववादोऽप्यथाहूय प्रेषणं प्रतिशासनम् ॥ २७७ ॥
-wordlist-
 
आज्ञा (स्त्री),  शिष्टि (स्त्री),  निर्देश (पुं),  आदेश (पुं),  निदेश (पुं),  नियोग (पुं),  शासन (क्ली),  अववाद (पुं),  प्रतिशासन (क्ली)

नाममाला

Sanskrit

प्रेष्य,  आदेश,  निदेश,  आज्ञा,  नियोग,  शासन
प्रेष्यादेशनिदेशाज्ञानियोगाः शासनं तथा ।
verse 0.1.1.154
page 0074

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 आदेशः,  पुं,
   (आङ् + दिश् + भावे घञ् ।) आज्ञा ।इति हेमचन्द्रः ॥
 ज्योतिःशास्त्रफलं । इति सि-द्धान्तशिरोमणिः ॥
 वर्णस्य वर्णान्तरोत्पत्तिः । प्र-कृतिप्रत्ययोपधातिकार्य्यं । इति व्याकरणं ॥
 (अनु-मतिः,  शासनं,  उपदेशः,  शास्त्राचार्य्योपदेश-गम्यो वार्त्तासञ्चारः,  कार्य्यभेदः,  यथा मुग्धबोधे“स्थानिवदादेशः” । यथा,  मनुः,  ९ । २५८ ।“मङ्गलादेशवृत्ताश्च भद्राश्चैक्षणिकैः सह” ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 आदेश पु०
  आ + दिश--भावे घञ् । १ उपदेशे २ आज्ञायाम् “अथातआदेशोनेति नेतीति” वृ० उ० “उत तमादेशमप्राक्षः” “उतस क आदेशः” । “आदित्योब्रह्मेत्यादेश” इति च छा० उ०“आदेशं देशकालज्ञः शिष्यः शासितुरानतः” रघुः व्याकरण-प्रसिद्धे कस्यचित् वर्ण्णादितः ३ कस्यचिद्वर्ण्णस्योत्पत्तौ च । आ-दिश्यते कर्म्मणि घञ् । ४ आदिष्टे ५ कथिते ६ उपदिष्टे क-स्यचित् स्थाने जाते कस्मिंश्चिद्वर्णे च “धातोः स्थान इवादेशंसुग्रीवं सन्न्यवेशयत्” रघुः “आदेशप्रत्यत्ययोः” पा० “आग-मादेशयोर्मध्ये बलीयानागमोविधिः” व्या० कारि० “स्थानि-वदादेशोऽनल्विधौ” पा० “लोपोऽप्यादेशौच्यते” व्या०का० “ज्योतिर्विदुयुक्ते ८ शुभाशुभफले च “नादेशास्तस्य निष्-फलाः” वृहत्सं० ।

Capeller

German

 आदेश॑ m.
  Bericht,  Aussage,  Wahrsagung, 
Lehre,  Befehl
 Substitut (g.).

Burnouf

French

 आदेश आदेश m.
  (दिश्) ordre
 instructions. Cf. 
आदिशामि।
आदेशिन् m.
  astrologue.
आदेष्ट्रि m.
  directeur d'un collège de prêtres,  d'une
communauté,  etc.

Stchoupak

French

 आ-देश-
 m.
  avis,  information 
 description 
 règle 
 ordre 
 prévision
 
 substitut (gramm. ) 
 -क- guide 
 -इन्- a. ifc. qui prescrit 
 qui
incite.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.