| YouTube Channel

आदिकारण (AdikAraNa)

 
शब्दसागरः
English
आदिकारण
n.
 (-णं) A primary cause.
E.
 आदि and कारण cause.
Yates
English
आदि-कारण (णं) 1.
n.
 First cause.
Wilson
English
आदिकारण
n.
 (-णं) A primary cause.
E.
 आदि and कारण a cause.
Monier Williams Cologne
English
आदि—कारण
n.
 a primary cause
analysis, algebra.
Apte Hindi
Hindi
आदिकारणम्
नपुं*
 आदि-कारणम् -
"प्रथम या मुख्य कारण, जो कि वेदान्तियों के अनुसार ‘ब्रह्म' है, तथा नैयायिकों- विशेषतः वैशिषिकों के अनुसार विश्व का प्रथम या भौतिक कारण ‘अणु' है, परमात्मा नहीं।"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आदिकारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊದಲನೆಯ ಕಾರಣ
आदिकारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ ಪರಮಾತ್ಮ
आदिकारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಾಂಖ್ಯಮತದಲ್ಲಿ ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ಯಪ್ರಧಾನ
आदिकारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೈನಮತದಲ್ಲಿ ಪುದ್ಗಲ ರೂಪಾಅದ ಪರಮಾಣು
आदिकारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೈಯಾಯಿಕ ಮತ್ತು ವೈಶೇಷಿಕ ಮತದಲ್ಲಿ ನಿಮಿತ್ತಕಾರಣನಾದ ಈಶ್ವರ ಮತ್ತು ಉಪಾದಾನಕಾರಣವಾದ ಪರಮಾಣು
L R Vaidya
English
Adi-kAraRa {% n. %} a primary cause, निदानं त्वादिकारणम् Am.i.14.28
(according to the Vedāntists, Brahman (n.) is the primary cause of the universe
according to the Sānkhyas it is प्रधान or प्रकृति
according to the Naiyāyikas and Vaiśeshikas atoms are the material cause of the universe and not ईश्वर).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आदिकारणं,
क्ली,
 (आदि आद्यं कारणम् ।) पूर्व्व-निमित्तं । मूलहेतुः । तत्पर्य्यायः । निदानं २ ।इत्यमरः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आदिकारण
न०
 आद्यं कारणम् । १ परमेश्वरे तदधीनत्वात्इतरकारणानाम् स हि प्रथसं स्वोपाधिभूताविद्यषा सृ-ज्यमानजीवादृष्टवशादिदमित्थं कर्त्तव्यमिति ईक्षणपूर्व्वकंस्रष्टव्यपदार्थाकारेण विवर्त्तमानः सूक्ष्मभूतानि प्रथममुत्-पाद्य ततः स्थूलभूतानि भौतिकानि च सजर्जेत्यागमसिद्धम्इति वेदान्तिनः । सांख्यमते २ प्रधाने प्रधानं हि मूलकारणंतस्यैव महदाद्याकारेण परिणमनात्तथात्वम् । नैया-यिकादिमते कारणशब्दस्य निमित्तार्थत्वे ईश्वरस्यैव तथा-त्वम् । समयायिकारणार्थत्वेपरमाणूनां मूलकारणत्वमितिभेदः इति तेन तन्मते ३ ईश्वरे ४ परमाणषु च ।