आत्मवत् (Atmavat)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishYates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishआत्मवत् - Atmavat - - composed
आत्मवत् - Atmavat - - intelligent
आत्मवत् - Atmavat - - prudent
आत्मवत् - Atmavat - - souled
आत्मवत् - Atmavat - - having a soul
आत्मवत् - Atmavat - - self-possessed
आत्मवत् - Atmavat - - wise
आत्मवत् - Atmavat - - like one's self
Wilson
EnglishApte
Englishआत्मवत् [ātmavat], [अस्त्यर्थे मतुप् मस्य वः]
Self-possessed, possessd of self-restraint
शास्त्रदृष्टेन विधिना संयोज्यात्मानमात्म- वान् * 3.126.8. 3.
Composed, prudent, wise
किमिवावसादकरमात्मवताम् 6.19
2.45
4.41. 1.18, 5.43, 7.52. Like oneself
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डितः.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiआत्मवत्
वि* - आत्मन्+मतुप्-मस्य वः
स्वस्थचित्त
आत्मवत्
वि* - आत्मन्+मतुप्-मस्य वः
"शान्त, दूरदर्शी, बुद्धिमान"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaआत्मवत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > आत्मन् - "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > आत्मा अस्मिन् स्वस्मिन् अस्ति
प्रयोगाः - > "अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "स्वे महिम्नि प्रतिष्ठानात् आत्मवानभिधीयते"
आत्मवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ತವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ /ಮನೋನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > आत्मा वश्यतयाऽस्त्यस्य
प्रयोगाः - > "अथ वीक्ष्य रघुः प्रतिष्ठितं प्रकृतिष्वात्मजमात्मावत्तया"
उल्लेखाः - > रघु० ८-१०
आत्मवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಿಕಾರ ಹೊಂದದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ /ದೃಢಚಿತ್ತನಾದ
आत्मवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ
व्युत्पत्तिः - > आत्मा प्रकाश्यतास्त्यस्य
प्रयोगाः - > "उदये मदवाच्यमुज्झता श्रुतिमाविष्कृतमात्मवत्तया"
उल्लेखाः - > रघु० ८-८४
आत्मवत्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ತನ್ನಂತೆ /ತನಗೆಸಮಾನವಾಗಿ
निष्पत्तिः - > "वतिः" (५-१-११५)
व्युत्पत्तिः - > आत्मना तुल्यः
प्रयोगाः - > "आत्मवत् सर्वभूतानि यः पश्यति स पश्यति"
L R Vaidya
EnglishMahabharata
EnglishĀtmavat = Vishṇu (1000 names).
वाचस्पत्यम्
Sanskritआत्मवत् आत्मा चित्तं वश्यतयाऽस्त्यस्य मतुप् मस्य वःस्त्रियां ङीप् । १ वश्यचित्ते । “उदयादिष्वविकृतिर्मनसःसत्त्वमुच्यते । आत्मवान् सत्त्ववानुक्त” इत्युत्पलमालोक्ते२निर्विकारचित्ते च “प्रकृतिष्वात्मजमात्मवत्तया” रघुः“तस्मादस्मिन् सदा युक्तो नित्यं स्यादात्मवान् द्विजः” ।“गृहे गुरावरण्ये वा निवसन्नात्मवान् द्विजः” “पूर्व्वं पूर्व्वंगुरुतरं विद्यात् व्यसनमात्मवान्” “ब्रह्महत्याकृतं पापंव्यापोहत्यात्मवत्तया” इति च मनुः । “न त्वामेवंविधो-भावः स्प्रष्टुमर्हति मानद! । आत्मवन्तमिव व्याधिः पुरुषंवृद्धसेविनम्” भा० व० प० २७९ अ० । आत्मा प्रकाश्य-तया विद्यतेऽस्य । आत्मप्रकाशके ३ शास्त्रे “श्रुतमाविष्कृत-मात्मवत् त्वया” रघुः । आत्मना तुल्या क्रिया वति । ४ आत्म-तुल्यक्रियायाम् । “आत्मवन्मन्यते जगत्” इतिनीतिः “मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ट्रवत् । आत्मवत्सर्वभूतेषु यः पश्यति स पण्डित” इति चाणक्यः ।
Capeller
GermanNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
