| YouTube Channel

आत्मवत् (Atmavat)

 
शब्दसागरः
English
आत्मवत् ind. Like one's self.
E.
आत्मन् and वति
aff.
आत्मवत्
mfn.
(-वान्-वती-वत्)
1. Prudent, considerate.
2. Self-possessed,
composed, calm.
E.
आत्मन् and मतुप्
aff.
Capeller Eng
English
आत्मवत्
adv.
as one's self.
आत्मवन्त्
a.
having a soul, animated
self-possessed,
wise, virtuous.
Yates
English
आत्म-वत्
ind. Like one's self.
आत्म-वत् (वान्-वती-वत्)
a. Prudent,
self possessed
calm.
*आत्मवत् (वान्-वती-वत्)
a. Knowing
the spirit.
Spoken Sanskrit
English
आत्मवत् - Atmavat -
adj.
- composed
आत्मवत् - Atmavat -
adj.
- intelligent
आत्मवत् - Atmavat -
adj.
- prudent
आत्मवत् - Atmavat -
adj.
- souled
आत्मवत् - Atmavat -
adj.
- having a soul
आत्मवत् - Atmavat -
adj.
- self-possessed
आत्मवत् - Atmavat -
adj.
- wise
आत्मवत् - Atmavat -
ind.
- like one's self
Wilson
English
आत्मवत् ind. Like one's self.
E.
आत्मन् and वति
aff.
आत्मवत्
mfn.
(-वान्-वती-वत्)
1 Prudent, considerate.
3 Selfpossessed, composed, calm.
E.
आत्मन् and मतुप्
aff.
Apte
English
आत्मवत् [ātmavat],
a.
[अस्त्यर्थे मतुप् मस्य वः]
Self-possessed, possessd of self-restraint
शास्त्रदृष्टेन विधिना संयोज्यात्मानमात्म- वान्
Mb.
* 3.126.8.
Mu.*
3.
Composed, prudent, wise
किमिवावसादकरमात्मवताम्
Ki.*
6.19
Bg.*
2.45
4.41.
Ms.*
1.18, 5.43, 7.52.
ind.
Like oneself
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति पण्डितः.
Apte 1890
English
आत्मवत् a. [अरत्यर्थे मतुप् मस्य वः] 1 Self-possessed, possessed of selfrestraint
Mu. 3.
2 Composed, prudent, wise
किमिवावसादकरमात्मवतां Ki. 6. 19
Bg. 2. 45, 4. 41
Ms. 1. 108, 5. 43, 7. 52.
ind. Like oneself
आत्मवत् सर्वभूतेषु यः पश्यति पंडितः.
Monier Williams Cologne
English
आत्म—वत्
mfn.
having a soul, NṛsUp.
self-possessed, composed, prudent,
Mn.
Yājñ.
MBh.
&c.
आत्म—वत्
ind.
like one's self,
Hit.
Benfey
English
आत्मवन्त् आत्मवन्त्, i. e. आत्मन् +
वन्त्,
adj.
,
f.
वती।
1. One who has sub-
dued his senses
endowed with self-
control, Rām. 3, 51, 44.
2. Sensible,
Man. 5, 43.
--
Comp.
अन्-,
adj.
one who
has no self-control, Nal. 20, 31.
Apte Hindi
Hindi
आत्मवत्
वि* - आत्मन्+मतुप्-मस्य वः
स्वस्थचित्त
आत्मवत्
वि* - आत्मन्+मतुप्-मस्य वः
"शान्त, दूरदर्शी, बुद्धिमान"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आत्मवत्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > आत्मन् - "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > आत्मा अस्मिन् स्वस्मिन् अस्ति
प्रयोगाः - > "अनुत्तमो दुराधर्षः कृतज्ञः कृतिरात्मवान्"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "स्वे महिम्नि प्रतिष्ठानात् आत्मवानभिधीयते"
आत्मवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಿತ್ತವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ /ಮನೋನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > आत्मा वश्यतयाऽस्त्यस्य
प्रयोगाः - > "अथ वीक्ष्य रघुः प्रतिष्ठितं प्रकृतिष्वात्मजमात्मावत्तया"
उल्लेखाः - > रघु० ८-१०
आत्मवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಿಕಾರ ಹೊಂದದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳ /ದೃಢಚಿತ್ತನಾದ
आत्मवत्
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ
व्युत्पत्तिः - > आत्मा प्रकाश्यतास्त्यस्य
प्रयोगाः - > "उदये मदवाच्यमुज्झता श्रुतिमाविष्कृतमात्मवत्तया"
उल्लेखाः - > रघु० ८-८४
आत्मवत्
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ತನ್ನಂತೆ /ತನಗೆಸಮಾನವಾಗಿ
निष्पत्तिः - > "वतिः" (५-१-११५)
व्युत्पत्तिः - > आत्मना तुल्यः
प्रयोगाः - > "आत्मवत् सर्वभूतानि यः पश्यति पश्यति"
L R Vaidya
English
Atman-vat {% a. %} self-possessed, composed, (उदयादिष्वविकृतिर्मनसः सत्वमुच्यते आत्मवान् सत्ववानुक्तः Ut.M.), प्रकृतिष्वात्मजमात्मवत्तया R.viii.10.
Bopp
Latin
आत्मवत् (ab आत्मन् s. वत्) sui compos. BH. 4. 41.
Lanman
English
ātmavát, adv. as one's self. [ātma, i. e.
ātman: 1107.]
Mahabharata
English
Ātmavat = Vishṇu (1000 names).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आत्मवत्
त्रि०
आत्मा चित्तं वश्यतयाऽस्त्यस्य मतुप् मस्य वःस्त्रियां ङीप् वश्यचित्ते “उदयादिष्वविकृतिर्मनसःसत्त्वमुच्यते आत्मवान् सत्त्ववानुक्त” इत्युत्पलमालोक्ते२निर्विकारचित्ते “प्रकृतिष्वात्मजमात्मवत्तया” रघुः“तस्मादस्मिन् सदा युक्तो नित्यं स्यादात्मवान् द्विजः” ।“गृहे गुरावरण्ये वा निवसन्नात्मवान् द्विजः” “पूर्व्वं पूर्व्वंगुरुतरं विद्यात् व्यसनमात्मवान्” “ब्रह्महत्याकृतं पापंव्यापोहत्यात्मवत्तया” इति मनुः “न त्वामेवंविधो-भावः स्प्रष्टुमर्हति मानद! आत्मवन्तमिव व्याधिः पुरुषंवृद्धसेविनम्” भा० व० प० २७९ अ० आत्मा प्रकाश्य-तया विद्यतेऽस्य आत्मप्रकाशके शास्त्रे “श्रुतमाविष्कृत-मात्मवत् त्वया” रघुः आत्मना तुल्या क्रिया वति आत्म-तुल्यक्रियायाम्
अव्य०
“आत्मवन्मन्यते जगत्” इतिनीतिः “मातृवत् परदारेषु परद्रव्येषु लोष्ट्रवत् आत्मवत्सर्वभूतेषु यः पश्यति पण्डित” इति चाणक्यः
Capeller
German
आत्मवत् Adv. wie sich selbst.
आत्मवन्त् beseelt, belebt
seiner selbst
mächtig, verständig.
Stchoupak
French
आत्मवत्-
adv. comme soi.
आत्मवन्त्-
a. maître de soi, prudent
concernant soi
-वत्ता-
f.
maîtrise de soi, prudence.