| YouTube Channel

आत्मम्भरि (Atmambhari)

 
शब्दसागरः
English
आत्मम्भरि
mfn.
 (-रिः-रिः-रि) Relfish, greedy.
E.
 आत्मन् self and भरि who-
nourishes, from भृ to nourish, with खि
aff.
Yates
English
आत्म-म्भरि (रिः-रिः-रि)
a. Selfishly
voracious or greedy.
Spoken Sanskrit
English
आत्मम्भरि Atmambhari
adj.
 taking care only for one's own person
आत्मम्भरि Atmambhari
adj.
 selfish
आत्मम्भरि Atmambhari
adj.
 self-nourishing
Wilson
English
आत्मम्भरि
mfn.
 (-रिः-रिः-रि) Selfish, greedy.
E.
 आत्मन् self, and भरि who nourishes, from भृ to nourish, with
खि
aff.
Apte 1890
English
आत्मंभरि a. [आत्मानं बिभतिं, भृखि मुम् च P. III. 2. 26] Selfish, greedy (one who feeds his own self)
आत्नंभरिरत्वं पिशितैर्नराणां Bk. 2. 33
H. 3. 128.
Monier Williams Cologne
English
आत्म—°म्-भरि
mfn.
 self-nourishing, taking care only for one's own person, selfish,
Pañcat.
Hit.
Macdonell
English
आत्मंभरि ātmaṃ-bhari,
a.
 thinking only of 🞄his livelihood, selfish: -tva,
n.
 selfishness, self-produced.
Benfey
English
आत्मंभरि आत्मंभरि, i. e. आत्मन्
-भृ + इ,
adj.
 Selfishly voracious, Pañc.
ed. orn. i. d. 215.
Apte Hindi
Hindi
आत्मम्भरि
वि* - "आत्मानं बिभर्ति इति- आत्मन्+भू+खि, मुम् च"
"स्वार्थी, लालची"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आत्मम्भरि
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವವನು /ಸ್ವಾರ್ಥಪರ
निष्पत्तिः - > डुभृञ् (धारणपोषणयोः) - "इन्" मुमागमश्च (३-२-२६)
व्युत्पत्तिः - > आत्मानं बिभर्ति
प्रयोगाः - > "आत्मम्भरिस्त्वं पिशितैर्नराणाम्"
उल्लेखाः - > भट्टि० २-३३
L R Vaidya
English
AtmaMBari {% a. %} selfish, greedy, आत्मंभरिस्त्वं पिशितैर्नराणाम् Bt.ii.33.
Bopp
Latin
आत्मम्भरि m. (ex आत्म pro आत्मन् cum signo accus. et
भरि a भृ sustinere s. इ) homo edax, heluo, abdomini
natus. AM.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तृप्तिः सौहित्यमाघ्राणमथ भुक्तसमुज्झिते ॥ ४२६ ॥
फेला पिण्डोलिफेली च स्वोदरपूरके पुनः ।
कुक्षिंभरिरात्मंभरिरुदरंभरिरप्यथ ॥ ४२७ ॥
-wordlist-
तृप्ति (स्त्री), सौहित्य (क्ली), आघ्राण (क्ली), भुक्तसमुज्झित (क्ली), फेला (स्त्री), पिण्डोलि (स्त्री), फेलि (स्त्री), कुक्षिम्भरि (पुं), आत्मम्भरि (पुं), उदरम्भरि (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आत्मम्भरिः, त्रि, (आत्मानं बिभर्त्तीति, आत्मन्+ भृ + इन् + मुम् ।) आत्मोदरमात्रभरणकर्त्ता ।तत्पर्य्यायः । कुक्षिम्भरि २ स्वोदरपूरकः ३ ।इत्यमरः ॥
(आद्यूनः, परार्थवैमुख्येन स्वार्थ-साधनपरः । यथा भट्टिकाव्ये । “आत्मम्भरिस्त्वंपिशितैर्नराणां” ॥
यथा हितोपदेशे ।“शिष्टैरप्यविशेषज्ञ उग्रश्च कृतनाशकः ।त्यज्यते किं पुनर्नान्यैः पत्न्याप्यात्मम्भरिर्नरः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आत्मम्भरि
त्रि०
 आत्मानं बिभर्त्ति भू--खि मुम् च उप० स० ।स्वोदरमात्रपूरके देवातिथ्यनादरणेन आत्मपोषकत्वात्तस्यतथात्वम् “आत्मम्भरिस्त्वं पिशितैर्नराणाम्” भट्टिः ।“यथा तआत्मम्भरयोऽकल्याणाद्यासङ्गवत्त्वात् घ्राणादयःन तथात्मम्भरिर्मुख्यः प्राणः किन्तर्हिसर्वार्थः, कथमित्युच्यतेतेन मुख्येन यदश्नाति यत्पिबति लोकस्ते नाशितेन पीतेनचेतरान् घ्राणादीन् प्रतिपालयति” छा० उ० भा० ।