| YouTube Channel

आत्मभू (AtmabhU)

 
शब्दसागरः
English
आत्मभू
mfn.
(-भू-भूः-भु) Self-born, self-existent.
m.
(-भूः)
1. A name of
BMAHMA.
2. Of KAMADEVA.
3. Of VISHNU, and 4. Of SIVA.
E.
आत्मन् self, and भू being.
Capeller Eng
English
आत्मभू
a.
self-existent (E. of
sev.
gods).
Yates
English
आत्म-भू (भूः) 3.
m.
A name of Brahma.
a. Self existent.
Wilson
English
आत्मभू
mfn.
(-भूः-भूः-भु) Self-born, self-existent.
m.
(-भूः)
1 A name of BRAHMĀ.
2 Of KĀMADEVA.
3 Of VIṢṆU.
4 And of ŚIVA.
E.
आत्मन् self, and भू being.
Monier Williams Cologne
English
आत्म—भू
m.
‘self-born’,
N.
of Brahmā,
Śak.
Kum.
ii, 53
of Viṣṇu,
Ragh.
x, 21
of Śiva,
Śak.
a Brahman,
Bhām.
‘mind-born’,
N.
of Kāma,
BhP.
Benfey
English
आत्मभू आत्मभू, i. e. आत्मन्-भू,
adj.
Self-existing, epithet of Brahman,
Śāk. d. 186
of Viṣṇu, Śiva and Kāma.
Apte Hindi
Hindi
आत्मभूः
पुं*
आत्मन्-भूः -
ब्रह्मा
आत्मभूः
पुं*
आत्मन्-भूः -
विष्णु
आत्मभूः
पुं*
आत्मन्-भूः -
शिव
आत्मभूः
पुं*
आत्मन्-भूः -
"कामदेव, प्रेम का देवता"
आत्मभूः
पुं*
आत्मन्-भूः -
पुत्र
आत्मभूः
स्त्री*
आत्मन्-भूः -
पुत्री
आत्मभूः
स्त्री*
आत्मन्-भूः -
"बुद्धिवैभव, समझ"
आत्मभूः
पुं*
आत्मन्-भूः -
कामदेव
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आत्मभू
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುತ್ರ /ಮಗ
निष्पत्तिः - > भू (सत्तायाम्) - "क्विप्" (३-२-१७९)
व्युत्पत्तिः - > आत्मनो देहात् भवति
आत्मभू
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಮ /ಮನ್ಮಥ
निष्पत्तिः - > भू (सत्तायाम्) - "क्विप्" (३-२-१७९)
व्युत्पत्तिः - > आत्मनो मनसो भवति
आत्मभू
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ /ಈಶ್ವರ
व्युत्पत्तिः - > आत्मनैव भवति
आत्मभू
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭ /ಬ್ರಹ್ಮ
व्युत्पत्तिः - > आत्मनो विष्णोः सकाशात् आत्मना स्वयमेव वा भवति
प्रयोगाः - > "वचस्यवसिते तस्मिन् ससर्ज गिरमात्मभूः"
उल्लेखाः - > कुमा० २-५३
आत्मभू
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕನ್ಯೆ /ಮಗಳು
आत्मभू
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿ /ಜ್ಞಾನ
आत्मभू
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಕಾಶಾದಿ ಪ್ರಪಂಚ
L R Vaidya
English
Atman-BU {% (I) m. %} an epithet (1) of Brahman (m.), ससर्ज गिरमात्मभूः K.S.ii.53, (2) of Vishṇu, (3) of Śiva, (4) the god of love, (5) a son.
Atman-BU {% (II) f. %} 1. a daughter
2. the understanding.
Bopp
Latin
आत्मभू m. (per semet ipsum existens, ex आत्मन्
et भू) nomen Brahmae, Vischnûs, Sivi et Anangi.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
आत्मभू m. auch: ein Brahmane, Bhām. V. 4, 24.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
द्रुहिणो विरिञ्चिर्द्रुघणो विरिञ्चः परमेष्ठ्यजोऽष्टश्रवणः स्वयंभूः
कमनः कविः सात्त्विकवेदगर्भौ स्थविरः शतानन्दपितामहौ कः २११
धाता विधाता विधिवेधसौ ध्रुवः पुराणगो हंसगविश्वरेतसौ
प्रजापतिर्ब्रह्मचतुर्मुखौ भवान्तकृज्जगत्कर्तृसरोरुहासनौ २१२
शंभुः शतधृतिः स्रष्टा सुरज्येष्ठो विरिञ्चनः
हिरण्यगर्भो लोकेशो नाभिपद्मात्मभूरपि २१३
-wordlist-
द्रुहिण (पुं), विरिञ्चि (पुं), द्रुघण (पुं), विरिञ्च (पुं), परमेष्ठिन् (पुं), अज (पुं), अष्टश्रवण (पुं), स्वयम्भू (पुं), कमन (पुं), कवि (पुं), सात्त्विक (पुं), वेदगर्भ (पुं), स्थविर (पुं), शतानन्द (पुं), पितामह (पुं), (पुं), धातृ (पुं), विधातृ (पुं), विधि (पुं), वेधस् (पुं), ध्रुव (पुं), पुराणग (पुं), हंसग (पुं), विश्वरेतस् (पुं), प्रजापति (पुं), ब्रह्मन् (पुं), चतुर्मुख (पुं), भवान्तकृत् (पुं), जगत्कर्तृ (पुं), सरोरुहासन (पुं), शम्भु (पुं), शतधृति (पुं), स्रष्टृ (पुं), सुरज्येष्ठ (पुं), विरिञ्चन (पुं), हिरण्यगर्भ (पुं), लोकेश (पुं), नाभिभू (पुं), पद्मभू (पुं), आत्मभू (पुं)
--source--
मदनो जराभीररुनङ्गमन्मथौ कमनः कलाकेलिरनन्यजोऽङ्गजः
मधुदीपमारौ मधुसारथिः स्मरो विषमायुधो दर्पककामहृच्छयाः २२७
प्रद्युम्नः श्रीनन्दनश्च कंदर्पः पुष्पकेतनः
पुष्पाण्यस्येषुचापास्त्राण्यरी शंवरशूर्पको २२८
केतनं मीनमकरौ बाणाः पञ्च रतिः प्रिया
मनःशृङ्गारसंकल्पात्मानो योनिः सुहृन्मधुः २२९
-wordlist-
मदन (पुं), जराभीरु (पुं), अनङ्ग (पुं), मन्मथ (पुं), कमन (पुं), कलाकेलि (पुं), अनन्यज (पुं), अङ्गज (पुं), मधुदीप (पुं), मार (पुं), मधुसारथि (पुं), स्मर (पुं), विषमायुध (पुं), दर्पक (पुं), काम (पुं), हृच्छय (पुं), प्रद्युम्न (पुं), श्रीनन्दन (पुं), कन्दर्प (पुं), पुष्पकेतन (पुं), पुष्पेषु (पुं), कुसुमबाण (पुं), पुष्पचाप (पुं), कुसुमधन्वन् (पुं), पुष्पास्त्र (पुं), कुसुमायुध (पुं), मीनकेतन (पुं), मकरकेतन (पुं), मीनध्वज (पुं), मकरध्वज (पुं), झषकेतन (पुं), झषध्वज (पुं), पञ्चबाण (पुं), विषमेषु (पुं), मनोयोनि (पुं), चेतोभव (पुं), शृङ्गारयोनि (पुं), शृङ्गारजन्मन् (पुं), सङ्कल्पयोनि (पुं), स्मृतिभू (पुं), आत्मयोनि (पुं), आत्मभू (पुं), मधुसुहृद् (पुं), चैत्रसख (पुं), कामारि (पुं), शंवर (पुं), शूर्पक (पुं), कामकेतन (क्ली), मीन (पुं), मकर (पुं), कामप्रिया (स्त्री), रति (स्त्री), मधु (पुं), कामसुहृद् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विष्णु
विष्णु, कृष्ण, केशव, मञ्जुकेशी, श्रीवत्साङ्क, श्रीपति, पीतवासस्, विष्वक्सेन, विश्वरूप, मुरारि, शौरि, शार्ङ्गिन्, पद्मनाभ, मुकुन्द, गोविन्द, धरणिधर, सुपर्णकेतु, वैकुण्ठ, जलशयन, चतुर्भुज, दैत्यारि, मधुमथन, रथाङ्गपाणि, दाशार्ह, क्रतुपुरुष, वृषाकपि, जनार्दन, अधोक्षज, वासुदेव, दामोदर, श्रीधर, अच्युत, उपेन्द्र, इन्द्रावरज, बभ्र, हरि, हृषीकेश, आत्मभू, पुण्डरीकाक्ष, श्रीवत्स, विष्टरश्रवस्, नारायण, जगन्नाथ, वनमाली, गदाधर, सनातन, जिन, शम्भु, विधि, वेधस्, गदाग्रज, कैटभारि, अज, जिष्णु, कंसजित्, पुरुषोत्तम
विष्णुः कृष्णः केशवो मञ्जुकेशी,
श्रीवत्साङ्कः श्रीपतिः पीतवासाः
विष्वक्सेनो विश्वरूपो मुरारिः,
शौरिः शार्ङ्गी पद्मनाभो मुकुन्दः २१
गोविन्दो धरणिधरः सुपर्णकेतु-
र्वैकुण्ठो जलशयनश्चतुर्भुजश्च
दैत्यारिर्मधुमथनो रथाङ्गपाणि-
र्दाशार्हः क्रतुपुरुषो वृषाकपिः स्यात् २२
जनार्दनाधोक्षजवासुदेवं दामोदरं श्रीधरमच्युतं
उपेन्द्रमिन्द्रावरजं बभ्रं हरिं हृषीकेशमुदाहरन्ति २३
आत्मभूः पुण्डरीकाक्षः श्रीवत्सो विष्टरश्रवाः
नारायणो जगन्नाथो वनमाली गदाधरः २४
सनातनो जिनः शम्भुर्विधिर्वेधा गदाग्रजः
कैटभारिरजो जिष्णुः कंसजित्पुरुषोत्तमः २५
verse 1.1.1.21
page 0004
प्रद्युम्न
प्रद्युम्न, मकरध्वज, मनसिज, सङ्कल्पजन्मन्, अङ्गज, पञ्चेषु, कुसुमायुध, मदन, मार, स्मर, मन्मथ, काम, शम्बरसूदन, मधुसख, शृङ्गारयोनि, दर्पक, शूर्पकाराति, अनङ्ग, विषमायुध, आत्मभू, मनसिशय, पुष्पधन्वन्, मनोभव, मापत्य, इरज
प्रद्युम्नो मकरध्वजो मनसिजः सङ्कल्पजन्माङ्गजः,
पञ्चेषुः कुसुमायुधश्च मदनो मारः स्मरो मन्मथः
कन्दर्पो झषकेतनो रतिपतिः श्रीनन्दनो हृच्छयः,
कामः शम्बरसूदनो मधुसखः शृङ्गारयोनिः स्मृतः ३२
दर्पकः शूर्पकारातिरनङ्गो विषमायुधः
आत्मभूर्मनसिशयः पुष्पधन्वा मनोभवः ३३
मापत्यमिरजश्चैव कामपत्नी रतिः स्मृता
verse 1.1.1.32
page 0005
नाममाला
Sanskrit
विधि, वेधस्, विधातृ, द्रुहिण, अज, चतुर्मुख, पद्मयोनि, तामरसयोनि, कमलयोनि, नलिनयोनि, अरविन्दयोनि, सरोजयोनि, सरसीरुहयोनि, खरदण्डयोनि, पुण्डरीकयोनि, महोत्पलयोनि, शतपत्रयोनि, पुष्करयोनि, पद्मज, तामरसज, कमलज, नलिनज, अरविन्दज, सरोजज, सरसीरुहज, खरदण्डज, पुण्डरीकज, महोत्पलज, शतपत्रज, पुष्करज, पद्मभव, तामरसभव, कमलभव, नलिनभव, अरविन्दभव, सरोजभव, सरसीरुहभव, खरदण्डभव, पुण्डरीकभव, महोत्पलभव, शतपत्रभव, पुष्करभव, पितामह, विरञ्चिन्, हिरण्यगर्भ, स्रष्टृ, प्रजापति, सहस्रपाद्, ब्रह्मन्, आत्मभू, अनन्तात्मन्
विधिर्वेधा विधाता द्रुहिणोऽजश्चतुर्मुखः
पद्मपर्य्याययोनिश्च पितामहविरञ्चिनौ ७२
हिरण्यगर्भः स्रष्टा प्रजापतिस्सहस्रपात्
ब्रह्मात्मभूरनन्तात्मा कः तत्पुत्रोऽथ नारदः ७३
verse 0.1.1.72
page 0037
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आत्मभू
पु०
आत्मनोमनसो देहात् वा भवति भू--क्विप् त० ।मनोभवे कामे देहभवे पुत्रे कन्यायां बुद्धौ स्त्री ।आत्मनैव भवति भू--क्विप् ईश्वरे
पु०
हि “बहु स्यांप्रजायेयेति” ईक्षणपूर्व्वकं सृज्यवस्त्वाकारेण विवर्त्तनात्तथा “सर्वज्ञस्त्वमविज्ञातः सर्वयोनिस्त्वमात्मभूः” रघुः“आत्मभूरवरजाखिलप्रजः” इति माघः शिवे विष्णौ चपरमेश्वराभेदात्तयोस्तथात्वम् आत्मनः ब्रह्मणः भवतिभू--क्विप् आदिजीवे हिरण्यगर्भे “यो वै ब्राह्मणंविदधाति पूर्व्वम्” इति श्रुत्या “यः सर्वज्ञः सर्वविद्यस्यज्ञानमयं तपः तस्मादेतत् ब्रह्म नाम रूपपन्नञ्चजायते इति” श्रुत्या चतुर्मुखस्यात्मजन्यत्वीक्तेस्तस्यतथात्वम् ब्रह्मेति क्लीवं छान्दसम् “यमामनन्त्यात्मभुवोऽपिकारणम्” “वचस्यवसिते तस्मिन् ससर्ज गिरमात्मभूः”कुमा० अच् आत्मनो भवति भू + अच् त० आत्म-भवादयोऽप्युक्तार्थेषु
Capeller
German
आत्मभू selbstwerdend (Bein. Brachma's,
Viṣṇu's u. Śiva's.