आतुर (Atura)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 आतुर mfn.
   (-रः-रा-रं) Diseased.
 E.
  आङ् before तुर to hasten,  क aff.
  

Capeller Eng

English

 आ॑तुर a.
  diseased,  sick,  suffering from (—°).

Yates

English

 आ-तुर (रः-रा-रं)
a. Diseased.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

आतुर 	-	 Atura 	-	 adj.
  	-	  suffering
आतुर 	-	 Atura 	-	 adj.
  	-	  sick
आतुर 	-	 Atura 	-	 adj.
  	-	  diseased or pained by
आतुर 	-	 Atura 	-	 adj.
  	-	  afflicted
आतुर 	-	 Atura 	-	 adj.
  	-	  desirous of
आतुर 	-	 Atura 	-	 adj.
  	-	  troubled

Wilson

English

 आतुर
mfn.
   (-रः-रा-रं) Diseased.
E.
  आङ् before तुर to hasten,  क aff.
  

Apte

English

आतुर [ātura],  a.
  [ईषदर्थे आ,  अत्-उरच्]

Hurt,  injured.

Suffering from,  influenced or affected by,  tormented,  afflicted
 रावणावरजा तत्र राघवं मदनातुरा R.*
  12.32
 Ku.*
  4. 25
 so काम˚,  भय˚,  व्याधि˚ &c.
 

Sick (in body or mind),  disabled,  diseased
 आकाशेशास्तु विज्ञेया बालवृद्धकृशातुराः Ms.*
  4.184, 6.77.

Eager,  over-anxious
 M.*
  2.

Weak,  feeble,  incapable of doing anything.

रः A patient,  one suffering from a disease V.*
  3
 आतुराणां चिकित्सकाः Pt.*
  1.155.

Illness,  disease
 आतुरे व्यसने प्राप्ते Pt.*
  5.41. Comp.
   -शाला an hospital. -संन्यासः a kind of संन्यास (taken by a person when sick and grown hopeless of life).

Apte 1890

English

 आतुर a. [ईषदर्थे आ,  अत्-उरच्] 1 Hurt,  injured. 
2 Suffering from,  influenced or affected by,  tormented,  afflicted
 रावणावरजा तत्र राघवं मदनातुरा R. 12. 32
 Ku. 4. 25
 so काम°,  भय°,  व्याधि° &c. 
3 Sick (in body or mind),  disabled,  diseased
 आकाशेशास्तु विज्ञेया बालवृद्धकृशातुराः Ms. 4. 184,  6. 77
 Pt. 1. 155. 
4 Eager,  over-anxious
 M. 2. 
5 Weak,  feeble,  incapable of doing anything. 
रः 1 A patient,  one suffering from a disease
 V. 3
 Pt. 5. 41. 
2 Illness,  disease. 
Comp. 
शाला an hospital. 
संन्यासः a kind of संन्यास (taken by a person when sick and grown hopeless of life). 

Monier Williams Cologne

English

 आ॑-तुर mf(आ)n.  suffering,  sick (in body or mind),  RV.
   viii
 AV.
   xi,  101,  2,  &c.
  

 diseased or pained by (in comp. ),  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 desirous of (Inf.  ) (cf.   अन्-आतुर॑.)

Monier Williams 1872

English

 आतुर आ-तुर,  अस्,  आ,  अम् (fr. rt. तुर्व् with आ), 
hurt,  injured
 suffering
 sick in body or mind,  dis-
abled,  diseased
 feeble,  weak,  incapable of doing
anything (with inf.).

Macdonell

English

 आतुर ā́-tura,  a.
  diseased,  ill,  weak
 ailing
 🞄—°,  afflicted with,  tortured by
 w. inf.  morbidly 🞄desirous of. 

Benfey

English

 आतुर आतुर,  adj.
 ,  f.
  रा।
 1. Dis-
eased,  Rām.  3,  55,  36.
 2. Wounded, 
Rām.  3,  50,  19, 
 3. Agitated by a mor-
bid desire
 प्रधर्षयितुम् आतुरः, 
Desirous to violate her,  Nal. 11,  36.
 --
 Comp.
 
अन्-,  adj.
  1. free from illness, 
Man.  2,  187. 2. indefatigable,  Ragh. 1,  21.

Hindi

चिंतित

Apte Hindi

Hindi

आतुर
वि* - ईषदर्थे आ+अत्+उरच्
"चोटिल,  घायल"

आतुर
वि* - ईषदर्थे आ+अत्+उरच्
"ग्रस्त,  प्रभावित,  पीड़ित"

आतुर
वि* - ईषदर्थे आ+अत्+उरच्
रुग्ण

आतुर
वि* - ईषदर्थे आ+अत्+उरच्
"उत्सुक,  उतावला"

आतुर
वि* - ईषदर्थे आ+अत्+उरच्
"दुर्बल,  कमजोर"

आतुरः
पुं*
  - -
रोगी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

आतुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರೋಗಪೀಡಿತನಾದ
निष्पत्तिः - > आ + तुर (त्वरणे) - "कः" (३-१-१३५)
व्युत्पत्तिः - > आतुतोर्ति
प्रयोगाः - > "जराशोकसमाविष्टं रोगायतनमातुरम्"
उल्लेखाः - > मनु ६-७७
आतुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೋಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಗಾಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
आतुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೀಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "रावणावरजा तत्र राघवं मदनातुरा"
उल्लेखाः - > रघु० १२-३२
आतुर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಔತ್ಸುಕ್ಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ

L R Vaidya

English

 Atura {% a. (f. रा) %} 1. Hurt,  injured
influenced by,  रावणावरजा तत्र राघवं मदनातुरा R.xii.32
sick in body or mind,  e.g. प्रपिषन्निदं जयति कुष्ठमातुरः,  आकाशेशास्तु विज्ञेया बालवृद्धकृशातुराः
feeble,  weak.

Bopp

Latin

 आतुर aegrotus,  impotens. N. 7. 11. 11. 36.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
आमयाव्यपटुर्ग्लानो ग्लास्नुर्विकृत आतुरः ।
व्याधितोऽभ्यमितोऽभ्यान्तो दर्द्रुरोगी तु दर्द्रुणः ॥ ४५९ ॥
-wordlist-
 
आमयाविन् (पुं),  अपटु (पुं),  ग्लान (पुं),  ग्लास्नु (पुं),  विकृत (पुं),  आतुर (पुं),  व्याधित (पुं),  अभ्यमित (पुं),  अभ्यान्त (पुं),  दर्द्रुरोगिन् (पुं),  दर्द्रुण (पुं)

Tamil

ஆதுர : பீடிக்கப்பட்ட,  துன்புறுத்தப்பட்ட,  பாதிக்கப்பட்ட,  நோயுற்ற,  பலவீனமான.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 आतुरः,  त्रि,  (आङ् + तुर + क) रोगी । तत्पर्य्यायः ।आमयावी २ विकृतः ३ व्याधितः ४ अपटुः ५अभ्यमितः ६ अभ्यन्तः ७ । इत्यमरः ॥
 (यथा हितो-पदेशे । वैद्यानामातुरः श्रेयान् । यथा मनुः,  ४ । १२९ ।“न स्नानमाचरेद्भुक्त्वा नातुरो न महानिशि” ॥
आतुरावस्थास्वपि कार्य्याकार्य्यं प्रति कालाकाल-संज्ञा । तद्यथा -- अस्यामवस्थायामस्य भेषजस्यकालोऽकालः पुनरस्येति । एतदपि भवत्यवस्था-विशेषेण तस्मादातुरावस्थास्वपि हि कालाकाल-संज्ञा । तस्य परीक्षा मुहुर्म्मुहुरातुरस्य सर्व्वा-वस्थाविशेषावेक्षणं यथावद्भेषजप्रयोगार्थं । नह्यतिपतितकालमप्राप्तकालं वा भेषजमुपयुज्य-मानं यौगिकं भवति । कालोहि भैषज्ययोग-पर्य्याप्तिमभिनिर्व्वर्त्तयति ॥
 इति चरकः ॥
आतुरमुपक्रममाणेन भिषजायुरेवादौ परीक्ष्येत ।इति सुश्रुतः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 आतुर त्रि०
  ईषदर्ये आ + अत--उरच् । कार्य्याक्षमे उज्ज्व०“घृतमुत्तमं विधिविपक्वमाहितं प्रपिबन्निदं जयति कुष्ठ-मातुरः” उज्ज्व० वैद्य० २ पीडिते च । “रावणावरजा तत्रराघवं मदनातुरा” रघुः । “न स्नानमाचरेद्भुक्त्वा नातुरोन महानिशि” “बालवृद्धातुरैविना” “आकाशेशास्तुविज्ञेया बालवृद्धकृशातुरा” इति च मनुः । आतुरे नियमोनास्ति” स्मृतिः ।

Capeller

German

 आ॑तुर krank
 bekümmert durch (—°).

Grassman

German

 ā́tura,  a.,  leidend,  krank,  ursprünglich wol „bewältigt“ [von tar (tur) mit ā́].
-am {642, 10} (bhiṣajyátam).
-asya {640, 26}
 {681, 17} (bheṣajám).

Burnouf

French

 आतुर आतुर a. malade.
		 Faible.
		 Tourmenté.

Stchoupak

French

 आतुर-
 a. malade (aussi fig.),  affligé par 
 avide de 
 incapable de
(inf. ).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.