| YouTube Channel

आतिथेय (Atitheya)

 
शब्दसागरः
English
आतिथेय
mfn.
(-यः-यी-यं)
1. Proper for a guest.
2. Hospitable, attentive
to a guest.
E.
अतिथि a guest, and ढञ्
aff.
Capeller Eng
English
आतिथेय
f.
hospitable
f.
&
n.
hospitality.
Yates
English
आतिथेय (यः-या-यं)
a. Proper for a
guest
hospitable.
Spoken Sanskrit
English
आतिथेय Atitheya
adj.
hospitable
अतिथ्यर्थ atithyartha
adj.
hospitable
आतिथ्य Atithya
adj.
hospitable
प्रग्रह pragraha
adj.
hospitable
प्रियातिथि priyAtithi
adj.
hospitable
प्राघूर्णिका prAghUrNikA
f.
hospitable reception
सत्क्रिया satkriyA
f.
hospitable reception
सत्कृति satkRti
f.
hospitable reception
परिग्रह parigraha
m.
hospitable reception
सत्कार satkAra
m.
hospitable treatment
आतिथ्य Atithya
n.
hospitable reception
आवेशिक Avezika
n.
hospitable reception
पूजन pUjana
n.
hospitable reception
सत्कारार्ह satkArArha
adj.
worthy of hospitable treatment
ग्राह्य grAhya
adj.
to be received in a friendly or hospitable manner
आतिथेय Atitheya
adj.
hospitable
आतिथेय Atitheya
adj.
proper for or attentive to a guest
आतिथेय Atitheya
m.
descendant of atithi
Wilson
English
आतिथेय
mfn.
(-यः-यी-यं)
1 Proper for a guest.
2 Hispitable, attentive to a guest.
E.
अतिथि a guest, and ढञ्
aff.
Apte
English
आतिथेय [ātithēya],
a.
(-यी
f.
) [अतिथिषु साधुः ढञ्
अतिथये इदं ढक्]
Attentive to guests, hospitable (as a man)
प्रत्युज्जगामातिथिमातिथेयः
R.*
5.2, 12.25 तमातिथेयी बहुमानपूर्वया
Ku.*
5.31.
Proper for, or suited to, a guest, intended for a guest
अतिथेयः सत्कारः
Ś.*
1. -यम् Hospitality
अतिथेयमनिवारितातिथिः
Ś.*
14.38
Ms.*
3.18
सज्जातिथेया वयम्
Mv.*
2.5. -यी Hospitality
Bv.*
1.85.
Apte 1890
English
आतिथेय a. (यी f.) [अतिथिषु साधुः ढञ्
अतिथये इदं ढक्] 1 Attentive to guests, hospitable (as a man)
प्रत्युज्जगामातिथिमातिथेयः R. 5. 2, 12. 25 तमातिथेयी बहुमानपूर्वया Ku. 5. 31.
2 Proper for, or suited to, a guest, intended for a guest
आतिथेयः सत्कारः Ś. 1.
यं Hospitality
आतिथेयमनिवारितातिथिः Śi. 14. 38
Ms. 3. 18
सज्जातिथेया वयं Mv. 2. 50.
यी Hospitality
Bv. 1. 85.
Monier Williams Cologne
English
आतिथेय mf(ई,
Kum.
v, 31)n. ,
Pāṇ.
iv, 4, 104 (fr. अतिथि), proper for or attentive to a guest, hospitable,
Śak.
Ragh.
&c.
आतिथेय
m.
a descendant of Atithi, (g. शुभ्रादि, q.v.)
आतिथेय
n.
id.,
Mn.
iii, 18.
Monier Williams 1872
English
आतिथेय आतिथेय, अस्, ई, अम् (fr. अतिथि, q. v.),
proper for a guest, hospitable, attentive to a guest
(ई or अम्), f. n. hospitality.
Macdonell
English
आतिथेय ātitheya,
a.
(ī) relating to guests, 🞄hospitable
n.
hospitality.
Benfey
English
आतिथेय आतिथेय, i. e. अतिथि + एय,
I.
adj.
,
f.
यी।
1. Proper for a guest,
Śāk. 7, 11.
2. Hospitable, Ragh. 12,
25.
II.
n.
Hospitality, Man. 3, 18.
Apte Hindi
Hindi
आतिथेय
वि* - अतिथिषु साधुः-ढञ् अतिथये इदं ढक् वा
"अतिथियों की सेवा करने वाला, अतिथियो के उपयुक्त"
आतिथेय
वि* - अतिथिषु साधुः-ढञ् अतिथये इदं ढक् वा
अतिथि के उचित या उपयुक्त
आतिथेयम्
नपुं*
- अतिथिषु साधुः-ढञ् अतिथये इदं ढक् वा
अतिथि-सत्कार
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आतिथेय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆತಿಥ್ಯ /ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ
प्रयोगाः - > "आतिथेयमनिवारितातिथिः कर्तुमाश्रमगुरुः नाश्रमत्"
उल्लेखाः - > माघ० १४-३८
आतिथेय
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾದವನು
निष्पत्तिः - > "ढञ्" (४-४-१०४)
व्युत्पत्तिः - > अतिथिषु साधुः
प्रयोगाः - > "प्रत्युज्जगामातिथिमातिथेयः"
उल्लेखाः - > रघु० ५-२
L R Vaidya
English
AtiTeya {% (I) a. (f. यी) %} 1. Proper for a guest
2. hospitable, प्रत्युज्जगामतिथिमातिथेयः R.v.2, तमातिथेयी बहुमानपूर्वया K.S.v.31, R.xii.25.
AtiTeya {% (II) n. %} Hospitality, आतिथेयमनिवारितातिथिः Sis.xiv.38.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
आतिथेय , Nom. abstr. °त्व n., Jātakam. 8, 26.
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आतिथेय
आतिथेय, आतिथ्य, आतिथेयी
आतिथेयं तथातिथ्यमातिथेयी कथ्यते
verse 2.1.1.359
page 0042
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आतिथेयः, त्रि, (अतिथि + ढञ् अतिथौ साधुः ।)अतिथिसेवाकारकः इत्यमरः
(यथारघुवंशे, २“प्रत्युज्जगामातिथिमातिथेयः
यथा कुमारसम्भवे, ३१ ।“तमातिथेयी बहुमानपूर्व्वया सपर्थ्यया” ।यथा मनुः, १८ ।“दैवपित्र्यातिथेयानि तत्प्रधानानि यस्य तु”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आतिथेय
न०
आतिथये इदं ढक् अतिथिनिमित्तके भोज-नादौ “आतिथेयमनिवारितातिथिः” माघः “दैव-पित्र्यातिथेयानि तत्प्रधानानि यस्य तु” मनुः तत्र साधुढञ् अतिथिसपर्य्यायां कुशले
त्रि०
“प्रययावातिथेयेषुवसन्नृषिकुलेषु सः” रघुः “शय्योत्थायं मृगान् विध्य-न्नातिथेयो विचक्रमे” भट्टिः “प्रत्युज्जगामातिथिमातिथेयः”रघुः स्त्रियां ङीप् “तमातिथेयी बहुमानपूर्व्वया” कुमा०
Capeller
German
आतिथेय,
f.
gastlich.
Burnouf
French
आतिथेय आतिथेय a. (अतिथि) relatif à l'hôte ou
à l'hospitalité
hospitalier. -- S.
m.
hôte.
Stchoupak
French
आतिथेय-
-ई- a. propre à un hôte, hospitalier
nt.
hospitalité
f.
id.