आज्य (Ajya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 आ॑ज्य n.
  melted or clarified butter
 also oil and milk (used
for religious purposes).

Yates

English

 आज्य (ज्यं) 1.
n.
  Ghee or oiled butter.

Spoken Sanskrit

English

 
   आज्य  Ajya  m.
   descendant of aja   
   आज्य  Ajya  n.
   melted or clarified butter    

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte

English

आज्यम् [ājyam],  [आज्यते,  आ-अञ्ज्-क्यप्]

Clarified butter,  ghee
 मन्त्रो$हमहमेवाज्यम् Bg.*
  9.16. आज्यधूमोद्गमेन Ś.*
  1.15
 (it is oft
 en distinguished from घृत
 सर्पिर्विलीनमाज्यं स्याद् घनीभूतम् घृतं भवेत्).

(In a wider sense) Oil,  milk &c.
  used instead of clarified butter
 घृतं वा यदि वा तैलं पयो वा दधि यावकम् । आज्यस्थाने नियुक्तानामाज्यशब्दो विधीयते ॥

N.
  of a sort of chant or religious service (सामस्तोमभेदः)
 आजिमीयुस्तस्मादाज्यानामाज्यत्वम् Nir.

Turpentine. Comp.
   -ग्रहः,  -पात्रम्,  -स्थाली a vessel or dish to hold clarified butter. -दोहम् a hymn to be recited by a Sāmavedin.  -प a.
  drinking ghee. (-पाः pl.
 ) a class of Manes who are the sons of Pulastya and the ancestors of the Vaiśya order
 पुलस्त्यस्या- ज्यपाः पुत्राः Mb.
 
 Ms.*
  3.197-8. -भागः A portion of clarified butter
 (du. ) belonging to Agni and Soma
 यदाज्यभागावन्तरेणाहुतीः प्रतिपादयेत् Māṇd.1.2.2. -भुज् m.
 

an epithet of Agni (the consumer of clarified butter).

a god,  deity. -वारिः 'sea of clarified butter',  one of the seven seas.

Apte 1890

English

 आज्यं [आज्यते,  आ-अंज्-क्यप्] 1 Clarified butter,  ghee
 आज्यधूमोद्गमेन Ś. 1. 15
 (it is often distinguished from घृत
 सपिंविंलीनमाज्यं स्याद् घनीभूतं घृतं भवेत्). 
2 (In a wider sense) Oil,  milk &c. used instead of clarified butter
 घृतं वा यदि वा तैलं पयो वा दधि यावकं । आज्यस्याने नियुक्तानामाज्यशब्दो विधीयते ॥. 
3 N. of a sort of chant or religious service (सामस्तोमभेदः)
 आजिमीयुस्तस्मादाज्यानामाज्यत्वं Nir. 
4 Turpentine. 
Comp. 
दोहं a hymn to be recited by a Sāmavedin. 
प a. drinking ghee. (
पाः pl.) a class of Manes who are the sons of Pulastya and the ancestors of the Vaiśya order
 पुलस्त्यस्याज्यपाः पुत्राः Mb.
 Ms. 3. 197-8. 
पात्रं,  
स्थाली a vessel or dish to hold clarified butter. 
भज् m. {1} an epithet of Agni (the consumer of clarified butter). {2} a god,  deity. 
वारिः ‘sea of clarified butter’,  one of the seven seas. 

Monier Williams Cologne

English

 1. आज्य m.
  a descendant of Aja,  (g. गर्गादि,  q.v.)

 2. आ॑ज्य n.
  (√ अञ्ज् Vārtt.
  on Pāṇ.
  iii,  1,  109),  melted or clarified butter (used for oblations,  or for pouring into the holy fire at the sacrifice,  or for anointing anything sacrificed or offered),  RV.
   x
 AV.
  
 VS.
  &c.
  

 (in a wider sense) oil and milk used instead of clarified butter at a sacrifice

 N.
  of a sort of chant (शस्त्र) connected with the morning sacrifice,  AitBr.
  
 ŚBr.
  
 KauṣBr. 

 N.
  of the Sūkta contained in the aforesaid शस्त्र,  KauṣBr. 

 N.
  of a Stotra connected with that शस्त्र,  TāṇḍyaBr.
  

Monier Williams 1872

English

 आज्य आज्य,  अम्,  n. (fr. rt. अञ्ज् with आ), 
melted or clarified butter used for oblations,  or for
pouring into the holy fire at the sacrifice,  or for
anointing anything sacrificed or offered
 (in a wider
sense) oil and milk used instead of clarified butter
at a sacrifice
 N. of a sort of chant or religious
service
 turpentine.
—आज्य-प,  अस्,  आ,  अम्,  Ved.
drinking the clarified butter
 (आस्),  m. pl. a class of
Manes who are the sons of Pulastya and the ancestors
of the Vaiśya order.
—आज्य-पात्र,  अम्,  n. a vessel
or dish to hold clarified butter.
—आज्य-भाग,  अस्, 
m. a portion of clarified butter
 (औ),  m. du. the
two portions of clarified butter belonging to Agni
and Soma
 (अस्,  आ,  अम्),  partaking of the clarified
butter
 offering clarified butter at certain ceremonies.
—आज्य-भुज्,  क्,  m. ‘consumer of clarified butter, ’
epithet of Agni.
—आज्य-वारि,  इस्,  m. ‘sea of clarified
butter, ’ one of the seven seas.
—आज्य-स्थाली,  f., 
see आज्य-पात्र।

Macdonell

English

 आज्य ā́j-ya,  n.
  clarified liquid butter (for 🞄sacrificing or anointing)
 kind of sastra
 🞄-dhanvan,  a.
  having clarified butter for a 🞄bow
 -pá,  a.
  drinking clarified butter
 m.
  pl.
  🞄Manes of the Vaiśyas
 -śeṣa,  m.
  rest of the 🞄clarified butter
 -havis,  a.
  having an offering of 🞄clarified butter
 -homa,  m.
  sacrifice of clarified 🞄butter
 -āhuti,  f.
  offering of clarified butter.

Benfey

English

 आज्य आज्य,  i. e. आ-अञ्ज् + य,  n.
  But-
ter in a liquid state,  which is poured
on a sacrificial fire.
 -- Comp.
 
वर-,  n.
 
choicest liquid butter.

Apte Hindi

Hindi

आज्यम्
नपुं*
   - आज्यते- आ+अञ्ज्+क्यप्
पिघलाया हुआ घी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

आज्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಘೃತ /ತುಪ್ಪ
निष्पत्तिः - > आ + अञ्चू (व्यक्तिश्लक्ष्णकान्तिगतिषु) - "क्यप्" (वा० ६-१-७१)
प्रयोगाः - > "अन्वदीपि गरुडः प्रतापवानाज्यसिक्त इव वह्निराध्वरः"
उल्लेखाः - > याद० १७-५५

L R Vaidya

English

 Ajya {% n. %} Clarified butter
 (in Vedic literature it is thus distinguished from घृत- सर्पिर्विलीनमाज्यं स्याद् घनीभूतं घृतं विदुः) प्रणीतवृषदाज्याभिघारघोरः Mv.iii.

Bopp

Latin

 आज्य n. butyrum liquidum et purificatum. BH. 9. 16. DR.
6. 20.

Lanman

English

 ā́jya,  n. clarified butter (for anointing, 
etc.)
 cf. ghṛta. [√añj + ā,  see 100^20:
for mg,  cf. Eng. noun smear,  ‘ointment, ’
and verb smear.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

a mes
आज्य

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
घृतं हविष्यमाज्यं च हविराघारसर्पिषी ।
-wordlist-
 
घृत (क्ली),  हविष्य (क्ली),  आज्य (क्ली),  हविस् (क्ली),  आघार (पुं),  सर्पिस् (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

घृत
घृत,  आज्य,  आघार
द्रप्सं दध्यघनं स्यात्सर्पिर्घृतमाज्यमाघारः ॥ २७५ ॥
verse 2.1.1.275
page 0033

नाममाला

Sanskrit

सर्पिस्,  हैयङ्गवीन,  आज्य
सर्पिर्हैयङ्गवीनाज्यं दुग्धं क्षीराऽमृतं पयः ॥ १२२ ॥
verse 0.1.1.122
page 0062

Vedic Reference

English

 Ājya. See Ghṛta.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 आज्यं,  क्ली,
   (आङ् पूर्व्वात् अञ्जेः संज्ञायामितिक्यप् ।) घृतं । इत्यमरः ॥
 श्रीवासः । इत्यजय-पालः ॥
 (यागक्रियासाधनं तैलदुग्धादिकमपिआज्यशब्देनोच्यते । यदुक्तं गृह्यसङ्गहे ।“घृतं वा यदि वा तैलं पयो वा दधि यावकं ।आज्यस्थाने नियुक्तानामाज्यशब्दो विधीयते” ॥
यथा रघुवंशे । ७ । २० । “तत्रार्चितो भोजपतेःपुरोधाः हुत्वाग्निमाज्यादिभिरग्निकल्पः” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 आज्य न०
  आज्यते आ + अन्ज--क्यप् नलोपः । १ घृते । “सर्पि-र्विलीनमाज्यं स्याद्घनीभूतं वृतं भवेदित्युक्ते २ विलीने सर्पिषि“स्रुवेण दक्षभागादाज्यं गृहीत्वा” भवदेवः “पूतं पवित्रेणे-वाज्यमापः शुन्धन्तु मैनसः” द्रुपदमन्त्रः ३ श्रीवासे चन्द्रनेपु०  अजयपालः । “आजिमीयुस्तस्मादाज्यानामाज्यत्वमितिनिरुक्तेसामस्तोमभेदे । स च” स्तोमः सामवि० ब्रा० भा० उक्तः“वहिष्पवमानसूक्तस्व आद्यम् अग्न आयाहिवीतये”इत्यादि सूक्तम्,  आनो मित्रावरुण इति द्वितीयम् “आयाहिमुच्य आहत इति” तृतीयम् । “इन्द्राग्नी आगतमित्यादिचतुर्थम्” उत्तरा० १ प्र० ३,  ५,  ६,  ७,  सूक्तानि तान्येतानिंप्रातः सवने गायत्रसाम्ना गीयसानानि आज्यस्तोत्रा-ण्युच्यन्ते तेषु चाज्यस्तोत्रेषु पञ्चदश स्तोमो भवति तस्यस्तोमस्य विष्टुतिरेवमाम्नायते । “पञ्चभ्योहिंकरोतिस तिसृभिः स एकया स एकया पञ्चभ्योहिंकरोतिसएकया स तिसृभिः स एकया पञ्चभ्योहिङ्करोति सएकया स एकया स तिसृभिः” सामविधानब्राह्मणम्“एवं त्रिरावर्त्त्यं तत्र प्रथमावृत्तौ प्रथमायास्त्रिरा-वृत्तिः द्वितीयावृत्तौ मध्याया स्त्रिरभ्यासः । तृतीयावृत्तौउत्तमायास्त्रिरभ्यासः । सोऽयं पञ्चदशस्तोम इति”

Capeller

German

 आ॑ज्य n.
  Opferschmalz.

Grassman

German

 ā́jya,  ā́jia,  n.,  Opferschmalz [v. añj,  schmieren,  salben],  die geschmolzene Butter,  die ins Feuer gegossen wurde.
-yam {916, 6}
 {956, 3}.
-iam {948, 7}.
-iena {914, 4} (-ienā)
 {879, 2}.
-iais {905, 5}.

Burnouf

French

 आज्य आज्य n.
  (अञ्ज्) beurre clarifié ou fondu que l'on
répandait sur le feu sacré pour en exciter l'ardeur
 l'offrande, 
हविस्।
		 L'onction.  Cf.  अज्य et आज।

Stchoupak

French

 आज्य-
 nt. beurre fondu (pour la libation).
°गन्धि- a. (feu rituel) qui sent le beurre fondu.
°प- m.
  pl.
  Mânes des Vaiśya.
°भाग- m.
  du. les deux portions de beurre pour Agni et Soma.
°भुज्- m.
  Agni.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.