| YouTube Channel

आज (Aja)

 
शब्दसागरः
English
आज
n.
(-जं) Oiled butter.
E.
आङ् before अज to go, अच्
aff.
Capeller Eng
English
आज
a.
coming from or belonging to goats
n.
E.
of a
cert.
lunar mansion.
Yates
English
आज (जं) 1.
n.
Oiled butter.
Wilson
English
आज
n.
(-जं) Oiled butter.
E.
आङ्, अज to go, अच्
aff.
Apte
English
आज [āja],
a.
(-जी
f.
) [अजस्येदं-अण्] Coming from, belonging to, or produced by, goats
आजेन मासान्प्रीयन्ते पञ्चैव पितरो नृप
Mb.
* 13.88.6. -जः A vulture.
जम् Ghee or clarified butter.
Throwing.
Apte 1890
English
आज a. (जी f.) [अजस्येदं-अण्] Coming from, belonging to, or produced by, goats.
जः A vulture.
जं 1 Ghee or clarified butter.
2 Throwing.
Monier Williams Cologne
English
आज
mfn.
(fr. 1. अज॑), coming from or belonging to goats, produced by goats,
ĀśvGṛ.
R.
Suśr.
आज
m.
a vulture,
L.
a descendant of Aja
आज (अम्),
n.
the lunar mansion PūrvāBhādrapadā (presided over by Aja Ekapād),
VarBṛS.
clarified butter,
L.
Monier Williams 1872
English
आज आज, अस्, ई, अम् (fr. 1. अज), coming
from goats, belonging to goats, produced by goats
(अस्), m. a vulture
(अम्), n. boiled or clarified butter
ghee.
Macdonell
English
आज āja,
a.
relating to goats
n.
N. of a 🞄lunar mansion.
Benfey
English
आज आज, i. e. 2. अज + अ,
adj.
1.
Coming from goats.
2. Made of goat's
flesh, Rām. 2, 91, 66.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಸೆಯುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > अज (गतिक्षेपणयोः) - "घञ्" (३-३-१८)
आज
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತುಪ್ಪ
निष्पत्तिः - > + अञ्जू (व्यक्त्यादौ) - "कः" (वा० ३-३-५८०
व्युत्पत्तिः - > अज्यतेऽनेन
आज
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಡಿನ ತುಪ್ಪ
आज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಡಿನ ಸಂಬಂಧವಾದ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-३-१२०)
व्युत्पत्तिः - > अजस्येदम्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आजं,
क्ली,
(अज + अण् अजसम्बन्धी छागस्य घृत-मांसादिः) घृतं इति जटाधरः
(यथा वैद्यके ।“गव्यमाजं तथा चौष्ट्रमाविकं माहिषञ्च यत् ।अतो धातुविवृद्ध्यर्थमाजं मांसं प्रशस्यते”
)(तथाच रामायणे ९१ ६७ ।“आजैश्चापि वाराहैर्निष्ठानवरसञ्चयैः” ।घृतार्थे -- गव्यादिघृतभेदेन यदुक्तं तत्सर्व्वं घृत-शब्दे ज्ञातव्यं किन्त्वाजशब्दव्युत्पत्त्या दुग्धादिकंयदुपलभ्यते तदन्यत्र प्रदर्श्यते
“आजं दधि भवेच्चोष्णं क्षयवातविनाशनं ।दुर्नामश्वासकासेषु हितमग्निप्रदीपनं
विपाके मधुरं वृष्यं रक्तपित्तप्रसादनं ।शस्तं कार्श्यापहं प्रोक्तं वातपित्तनिवर्हणं”
इति हारीतसुश्रुतौ
“नातिशीतं गुरुस्रिग्धं मांसमाजमदोषलं ।शरीरधातुसामान्यादनभिष्यन्दि वृंहणं”
इति चरको वाभटश्च
“गव्यतुल्यगुणन्त्वाजं विशेषाच्छोषिणां हितं ।दीपनं लघु संग्राहि श्वासकासास्रपित्तनुत् ।अजानामल्पकायत्वात् कटुतिक्तनिषेवनात्
नात्यम्बुपानाद्व्यायामात् सर्व्वव्याधिहरं पयः” ।“दध्याजं कफपित्तघ्नं लघुवातक्षयापहं ।दुर्नामश्वासकासेषु हितमग्नेः प्रदीपनं
विपाके मधुरं वृष्यं रक्तपित्तप्रसादनं”
“आजं घृतं दीपनीयं चक्षुष्यं बलवर्द्धनं ।कासे श्वासे क्षये चापि पथ्यं पाके तल्लघु”
इति सुश्रुतः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आज
न०
आज्यतेऽनेन + अन्ज--घञर्थे घृते जटा० ।अजस्येदम् अण् छागमांसादौ
त्रि०
“अलङ्कृतं कु-मारं कुशलीकृतशिरंसमहतेन वाससा संवीतमैणेयेन वाऽजि-नेन ब्राह्मणम्, रौरवेण क्षत्रियम् आजेन वैश्यम्” आश्व० ।गृ० “गव्यमाजं तथा चौष्ट्रमाविकं माहिषञ्च यत् अश्वा-याश्चैव नार्य्याश्च करेणूनाञ्च यत् पयः” सुश्रुतः अज-भावे घञ् वीभावः विक्षेपे आजानेयः
Capeller
German
आज Adj. Ziegen-, caprinus
n.
N. eines
Mondhauses.
Burnouf
French
आज आज p. de अज्।
आज आज
n.
beurre clarifié
cf. आज्य।
Stchoupak
French
आज-
a. concernant les chèvres, caprin.
°गर- -ई- a. relatif au boa, propre à un boa.
°मीढ-
m.
n.
d'un roi.