| YouTube Channel

आचार्य्य (AcAryya)

 
शब्दसागरः
English
आचार्य्य
m.
(-र्य्यः)
1. A spiritual guide or teacher
he who invests the
student with the sacrificial thread, and instructs him in the Vedas,
the law of sacrifice, and religious mysteries.
2. A name of DRONA,
the teacher of the Pandus.
f.
(-र्य्या) A spiritual preceptress.
f.
(-र्य्याणी) The wife of an Ācharya or holy teacher.
E.
आङ् before चर्
to go, ण्यत् affix, in the fem. टाप् or ङीप् with आनुक् inserted.
Yates
English
आ-चार्य्य (र्य्यः) 1.
m.
A spiritual
guide or teacher. (र्य्या) 1.
f.
Pre-
ceptress. (र्य्यानी) Wife of a
teacher or spiritual guide.
Wilson
English
आचार्य्य
m.
(-र्य्यः)
1 A spiritual guide or teacher
he who invests the student with the
sacrificial thread, and instructs him in the Vedas, the law of sacrifice,
and religious mysteries.
2 A name of DROṆA, the teacher of the Pāṇḍus.
f.
(-र्य्या) A
spiritual
preceptress.
f.
(-र्य्यानी) The wife of an Ācārya
or holy teacher.
E.
आङ्, चर to go, ण्यत् affix, in the fem. टाप् or ङीप् with
आनुक inserted.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आचार्य्य
पु०
+ चर--ण्यत् “उपनीय तु यः शिष्यंवेदमध्यापरेत् द्विजः सकल्पं सरहस्यं तमाचार्य्यंप्रचक्षते” इति मनक्तलक्षणे वेदाध्यापयितरि, “आम्नायतत्त्वविज्ञानाच्चराचरसमानतः यमादियो-गसिद्धत्वादाचार्य्य इति कथ्यते” इत्युक्तलक्षणे मतप्र-स्थापके शङ्कराचार्य्यादौ स्त्रियां टाप् आचार्य्या ।आचार्य्यपत्न्यान्तु ङीष् आनुक् आचार्य्यानी नणत्वम् “अग्निहोत्री तपस्वी वेदमध्यापायेच्चयः सकल्पं सरहस्यं तमाचार्य्यं प्रचक्षते” दक्षः“कस्मादाचार्य्य आचारं ग्राहयत्याचिनोत्यर्थान् आचिनोतिबुद्धिमिति वा” निरु० “आचार्य्यस्तु ते गतिं वक्तेति” छा०उप० “आचार्य्यात् पादमादत्ते पादं शिष्यः स्वमेधया ।कालेन पादमादत्ते पादं सब्रह्मचारिभिः” नीलकण्ठधृतास्मृतिः क्रमेणाचार्य्यसच्छिष्यधर्म्मभ्रात्रे कतीर्थिनः”याज्ञ० यज्ञादौ कर्मोपदेशके गुरौ “आचार्य्यस्तुयथा स्वर्गे शक्रादीनां वृहस्पतिः तथा त्वं मम यज्ञेस्मिन्नाचार्य्यो भव सुव्रत! यथा शक्रस्य वागीश आचार्य्यःसर्व्वकर्म्म सु तथा मया त्वमाचार्य्यः वृतोऽस्मिन् यज्ञक-र्म्मणि” इति विधानपारि० पुरा० पूज्यमात्रे
त्रि०
सुराचार्य्यः दैत्याचार्य्यः शिक्षकमात्रे “लङ्कास्त्रीणांपुनश्चक्रे विलापाचार्य्यकं शरैः” रघुः