| YouTube Channel

आचार्यक (AcAryaka)

 
Capeller Eng
English
आचार्यक
n.
 office or art of teaching.
Apte
English
आचार्यक [ācāryaka],
a.
 Originating from a spiritual preceptor
P.
 IV.* 2.14 Vārt.14.
कम् Instruction, tuition, teaching (lessons
&c.
 )
लङ्कास्त्रीणां पुनश्चक्रे विलापाचार्यकं शरैः
R.*
 12.78
आचार्यकम् विजयि मान्मथमाविरासीत्
Māl.
 1.26
The proficiency of a spiritual teacher.
A post of a preceptor आचार्यकं कौरवाणां वाञ्छंस्तस्थौ कृपालये Bm. 1.625. ताण्डवाचार्यकं कुर्वन्निव क्रीडाशिखण्डिनाम् Bm. 1.116.
Honouring the preceptor. चकाराचार्यकं तत्र कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः
Mb.
 * 7.147.6.
Commenting, expounding (व्याख्यातृत्व)
श्रुत्यञ्चलाचार्यकम् Viś. Gunā.289.
Apte 1890
English
आचार्यक a. Originating from a spiritual preceptor
P. IV. 2. 104 Vārt.
कं 1 Instruction, tuition, teaching (lessons &c.)
लंकास्त्रीणां पुनश्चक्रे विलापाचार्यकं शरैः R. 12. 78
आचार्यकं विजयि मान्मथमाविरासीत् Māl. 1. 26
Bv. 4. 37.
2 The proficiency of a spiritual teacher.
Monier Williams Cologne
English
आचार्यक a
n.
 (Pāṇ. iv, 2, 104 Comm. ) the office or profession of a teacher,
Pañcat.
Ragh.
&c.
आचार्यक b
&c.
 See ib.
Monier Williams 1872
English
आचार्यक, अस्, आ, अम्, originating from a spiritual
teacher
(अम्), n. the proficiency of a holy teacher.
Benfey
English
आचार्यक आचार्य + क,
n.
 in ना-
ट्य-, Teaching the scenic art, i. e.
dancing and acting, Pañc. iii. d. 268.
Apte Hindi
Hindi
आचार्यकम्
नपुं*
 - आ+चर्+वुञ्
"शिक्षण, अध्यापन, पढ़ाना"
आचार्यकम्
नपुं*
 - आ+चर्+वुञ्
आध्यात्मिक गुरु की कुशलता
आचार्यकम्
नपुं*
 - आचार्य+ क
आचार्य का पद
आचार्यकम्
नपुं*
 - आचार्य+ क
आचार्य का सम्मान करना
आचार्यकम्
नपुं*
 - आचार्य+ क
भाष्यकर्ता या व्याख्याकार का कर्तव्य
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आचार्यक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುರುತ್ವ /ಗುರುವಿನ ಕಾರ್ಯ /ಶಿಕ್ಷಣ
आचार्यक
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಕ್ಷಣದ ನೈಪುಣ್ಯ
निष्पत्तिः - > "वुञ्" (५-१-१३२)
व्युत्पत्तिः - > आचार्यस्य कर्म भावो वा
प्रयोगाः - > "तद्भूरिसत्त्विकविकारमपास्तधैर्यमाचार्यकं विजयि मान्मथमाविरासीत्"
उल्लेखाः - > मालती० १-२९
L R Vaidya
English
AcAryaka {% n. %} 1. The proficiency of a holy teacher
2. teaching, instruction, आचार्यकं विजयि मान्मथमाविरासीत् M.M.i., लंकास्त्रीणां पुनश्चक्रे विलापाचार्यकं शरैः R.xii.78.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
ācāryaka, f. °ikā (as subst. = Pali ācariyaka, teacher
Skt. ācārya plus -ka),
(1) adj. of a teacher: °ryakaṃ padam avāpa, attained the station of a teacher Jm 〔2.5—6〕 (sakalāsu kalāsv)
〔142.16〕 (teṣv, sc. dharmaśāstreṣu)
(2) subst. teacher, esp. in Bhvr. cpds., as SP 〔81.1〕 (prose) svayaṃbhujñānam anācāryakaṃ jñānam, … that needs no teacher
LV 〔377.14〕 svayam-ācāryakaṃ jñānaṃ, that is self-instructing, acts itself as teacher
Av 〔i.193.8〕 sācāryakāṇi tāni kulāni
but also as separate word Bhīk 〔10b.3〕 ācāryike (voc.) and 4 °yikām (acc.), both fem.
ācāryakatvam Bbh 〔226.16〕 (prose) teacherhood, state of being a teacher (bodhisattvamārge).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
आचार्यक n. auch MBh. 5, 148, 15. Adj. Lehrer-, Jātakam. 1. 23.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आचार्य्यक
न०
 आचार्य्यस्य कर्म भावो वा योपधगुरूपोत्तम-त्वात् वुञ् । आचार्य्यकर्मणि । “लङ्कास्त्रीणां पुनश्चक्रेविलापाचार्य्यकं शरैः” रघुः “र्नष जातु महेष्वासः पार्थम-क्लिष्टकारिणम् । हन्यादाचार्य्यकं दीप्तं संस्मृत्यशरनिर्मितम्” भा० उ० प० १६६ अध्या० । “आचार्य्यकंविजयि मान्मथमाविरासीत्” त्व आचार्यत्वं तत्रैव
न०
 तल् आचार्य्यता तत्रैव स्त्री । सोऽचिरेणैव कालेनपरमाचार्य्यतां गतः”
Stchoupak
French
आ-चार्यक-
nt. office de maître, enseignement.