| YouTube Channel

आचाम (AcAma)

 
शब्दसागरः
English
आचाम
m.
 (-मः) Sipping water, rincing the mouth.
E.
 आङ् before चम्
to eat, affix. घञ्.
Capeller Eng
English
आचाम
m.
 the water or foam of boiled rice.
Yates
English
आ-चाम (मः) 1.
m.
 Rincing the mouth.
Wilson
English
आचाम
m.
 (-मः) Sipping water, rincing the mouth.
E.
 आङ्, चम to eat, affix घज्.
Apte
English
आचामः [ācāmḥ], [चम् भावे-घञ्]
Sipping water, rinsing the mouth.
The water or foam of boiled riec (Mar. पेज)
Y.*
 3.322
Apte 1890
English
आचामः [चम् भावे-घञ्] 1 Sipping water, rinsing the mouth.
2 The water or foam of boiled water (Mar. पेज)
Y. 3. 322.
Monier Williams Cologne
English
आ-चाम a
m.
 id.,
L.
the water in which rice has been boiled,
KātyŚr.
Yājñ.
 iii, 322
(mentioned as drunk by Jain ascetics
Prākṛt āyāma),
Jain.
आ-चाम b
&c.
 See ib.
Monier Williams 1872
English
आ-चाम, अस्, m. sipping water, rinsing the mouth
the water or foam of boiled rice.
Macdonell
English
आचाम ā-cāma,
m.
 sipping water
water or 🞄scum of boiled rice.
Benfey
English
आचाम आचाम, i. e. आ-चम् + अ,
m.
The water or scum of boiled rice.
Apte Hindi
Hindi
आचामः
पुं*
 - आ+चम्+घञ्
"आचमन करना, कुल्ला करके मुंह साफ करना"
आचामः
पुं*
 - आ+चम्+घञ्
पानी या गर्म पानी के झाग
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आचाम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಚಮನ
निष्पत्तिः - > आ + चमु (अदने) - "घञ्" (३-३-१८)
आचाम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನ್ನದ ಮೇಲಿನ ಕೆನೆ
आचाम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಕ್ಷ್ಯ /ತಿಂಡಿ
निष्पत्तिः - > आ + चमु (अदने) - कर्म० "घञ्" (३-३-१९)
व्युत्पत्तिः - > आचम्यते
L R Vaidya
English
AcAma {% m. %} 1. The same as आचमन q.v.
2. kānji.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दधिजे मस्तु भक्तोत्थे निःस्रावाचाममासराः ॥ ३९६ ॥
-wordlist-
दधिज (क्ली), मस्तु (क्ली), भक्तोत्थमण्ड (क्ली), निःस्राव (पुं), आचाम (पुं), मासर (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आचामः,
पुं,
 (आङ् + चम् + घञ्) आचमनं ।इति शब्दरत्नावली ॥
भक्तमण्डः । इत्यमरः ॥
(भक्षणं । पानं । यथा, काव्यप्रकाशे ।“चक्रीर्य्य एव निपुणाश्चन्द्रिकाचामकर्म्मणि” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आचाम
पु०
 आ + चम--भावे घञ् वा वृद्धिः । आचमनेकर्म्मणि घञ् । २ भक्ष्ये ३ भक्तनिस्रावे मण्डे(माड) “पि-ण्याकाचामतक्राम्बुसक्तूनां प्रतिवासरम् । एकरात्रोपवासःस्यात् कृच्छ्रः सौम्योऽयमुच्यते” या० । पिण्याकःनिस्मृततैलस्तिलः अदननिस्रावोदस्विदुदकसक्तूनां पंञ्चा-नामैकैकं प्रतिदिवसमुपभुज्य षष्ठेऽह्नि उपसेदिति” मिता० ।“पिण्याकः खलिः आचामः भक्तभण्डः” प्रा० वि० ।“आचाममथ पिण्याकं तक्रञ्चोदकसक्तुकान् । त्र्यहं त्र्यहंप्रयुञ्जानोवायुभक्षस्त्र्यहद्वयम् । एकविंशतिरात्रैस्तु तुलापुरुष उच्यते” यमः । ४ सौत्रामणीयागाङ्गे सुरासाधनेभक्तमण्डे च “कृत्वा तांश्च ब्रीहिश्यामाकौदनयोः पृथगाचामौनिषिच्य चूर्ण्णैः संसृज्य निदधाति तन्मासरम्” कात्या०१९, १, २० । “दक्षिणेन द्वारेण प्रवेश्याग्न्यागारं नग्नहुचूर्ण्णानि कृत्वा । लग्नहुः किण्व उच्यते । तांश्च शष्पादींश्चूर्ण्णयित्वा व्रीहिश्यामाकौदनयोः पृथगाचामौ निषिच्यचूर्णैः संसृज्य निदधाति तन्मासरमुच्यते । ब्रीहियवा-भ्याञ्च सुरा निष्पाद्यते सा च यागसाधनम् तेन सातद्धर्स्मैरभिसंबध्यते । अतस्तयोश्चतुर्मुष्टिग्रहणपूर्व्वकंपृथगोदनौ निष्पाद्येते । नग्नहुब्दार्थ माह । “सज्जत्वक्-त्रिफला चैव शुण्ठी चैव पुनर्नवा । चतुर्ज्जातकसंयुक्तापिप्पली गजपिप्पली । वंशोऽवका वृहच्छत्रा चित्रकंचेन्द्रवारुणी । अश्वगन्धां स मुत्पाद्य मूलान्येतानि निर्द्दिशेत् ।धान्यकं च यवानीं च जीरकं कृष्णजीरकम् । द्वे हरिद्रेवचा चैव विरूढा ब्रीहयो यवाः” । क्रयणानन्तरंशप्पादोन्यादाय दक्षिणेन हृत्वाग्न्यागारं प्रवेश्यलग्नहुचूर्ण्णानि कृत्वा सज्जत्वगाद्यौषधानि तूष्णीं पिष्ट्वातान् शष्पतोक्मलाजान् चूर्ण्णीकृत्य दर्शपार्ण्णमासधर्मेणंपात्रासादनादि । श्यामाकचतुर्मुष्टिकग्रहणपूर्व्वकंफलीकर-णान्तं समन्त्रकं कृत्वा वहुतरोदके पृथक् पृथक् चरूपक्त्वा शृतालम्भनानान्तं ब्रीहिश्यामाकौदनयोः पृथगा-चामौ परिषिच्य पृथग्भिन्नयोः पात्रयोश्चर्व्वोर्मध्यादतिरिक्तमुष्णोदकम् (मण्डम्) अवस्राव्य तदुदकं (मण्डम्)लग्नहुप्रभृतिभिश्चतुभिश्चूर्ण्णैः संसृज्य निदधाति स्थाप-यति तन्मासरं तस्य चूर्ण्णसंसृष्टस्याचामस्य मासरमितिसंज्ञा” “एवामाचामयोश्चूर्ण्णसंसर्गानन्तरमिति” च कर्कः ।सौत्रामणीशब्दे तदीयसुरासाधनसंस्कारप्रकारोवक्ष्यते
Capeller
German
आचाम
m.
 das Wasserschlüfen o. Mundausspüllen.
Burnouf
French
आचाम आचाम, cf. आचमन।