| YouTube Channel

आख्यायिका (AkhyAyikA)

 
Capeller Eng
English
आख्यायिका
f.
 = आख्यानक.
Yates
English
आ-ख्यायिका (का) 1.
f.
 A tale.
Spoken Sanskrit
English
आख्यायिका - AkhyAyikA -
f.
 - story
कथानक - kathAnaka -
n.
 - story
संवादः / कथा समीचीना अस्ति - saMvAdaH/kathAsamIcInAasti -
sent.
 - Thedialogue/storyisgood.
तस्य कथां विस्तरेण श्रावयामि - tasyakathAMvistareNazrAvayAmi -
sent.
 - Iamtellinghisstoryindetail.
कथा - kathA -
f.
 - story
भूमि - bhUmi -
f.
 - story
भूमिका - bhUmikA -
f.
 - story
वृत्तान्त - vRttAnta -
m.
 - story
वृतान्त - vRtAnta -
m.
 - story
आख्यान - AkhyAna -
n.
 - story
भौम - bhauma -
n.
 - story
कथामात्र - kathAmAtra -
n.
 - mere story
शृङ्गारभाषित - zRGgArabhASita -
n.
 - love-story
श्येनजिदाख्यान - zyenajidAkhyAna -
n.
 - hawk-story
उपकथा - upakathA -
f.
 - short story
लघुकथा - laghukathA -
f.
 - short story
तल्प - talpa -
m.
 - upper story
कथनिक - kathanika -
m.
 - story-teller
कथा - kathA -
f.
 - feigned story
परिहासकथा - parihAsakathA -
f.
 - amusing story
आख्यायिका AkhyAyikA
f.
 story
आख्यायिका AkhyAyikA
f.
 short narrative
Apte
English
आख्यायिका [ākhyāyikā], 1 A species of prose composition, a connected story or narrative
आख्यायिका कथावत् स्यात् कवेर्वंशादिकीर्तनम् । अस्यामन्यकवीनां च वृत्तं गद्यं क्वचित् क्वचित् । कथांशानां व्यवच्छेद आश्वास इति बध्यते । आर्यावक्त्रापवक्त्राणां छन्दसां येन केनचित् ॥ अन्यापदेशेनाश्वासमुखे भाव्यर्थसूचनम् । S. D.* 568. Writers on Rhetoric usually divide prose composition into कथा and आख्यायिका and make a distinction between them. Thus they regard Bāṇa's हर्षचरित as an आख्यायिका and कादंबरी as a कथा
according to Daṇḍin, however, (Kāv.1.28) there is no distinction between the two
तत्कथाख्यायिकेत्येका जातिः संज्ञाद्वयाङ्किता
Narration (of what is known).
Apte 1890
English
आख्यायिका 1 A species of prose composition, a connected story or narrative
आख्यायिका कथावत् स्यात् कवेर्वंशादिकीर्तनं । अस्यामन्यकवीनां च वृत्तं गद्यं क्वचित् क्वचित् । कथांशानां व्यवच्छेद आश्वास इति बध्यते । आर्यावक्त्रापवक्त्राणां छंदसा येन केनचित् । अन्यापदेशेनाश्वासमुखे भाव्यर्थसूचनं । S. D. 568. Writers on Rhetoric usually divide prose composition into कथा and आख्यायिका and make a distinction between them thus they regard Bāṇa's हर्षचरित as an आख्यायिकां and कादंबरी as a कथा
according to Daṇḍin, however, ( Kāv. 1. 28) there is no distinction between the two: तत्कथाख्यायिकेत्येका जातिः संज्ञाद्वयांकिता ।.
2 Narration (of what is known).
Monier Williams Cologne
English
आ-ख्यायिका
f.
 a short narrative,
Pāṇ.
 iv, 2, 60 Comm.
Sāṃkhyak.
&c.
(°यिक, metrically shortened in comp. ),
MBh.
 ii, 453.
Benfey
English
आख्यायिका आख्यायिका, i. e. आ-ख्या
+ अक,
f.
 A tale, MBh. 2, 453, with
short final on account of the metre.
Apte Hindi
Hindi
आख्यायिका
स्त्री*
 - "आख्यायक-टाप्, इत्वम्"
"गद्य रचना का नमूना, सुसंगत कहानी"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आख्यायिका
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯಥಾರ್ಥವಾದ ಕಥೆ /ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆದ ಕಥೆ /ಹರ್ಷಚರಿತ ಮುಂತಾದ ಗದ್ಯಕಾವ್ಯ
निष्पत्तिः - > आ + ख्या (प्रकथने) - "ण्वुल्" (३-१-१३३)
प्रयोगाः - > "अपादः पदसन्तानो गद्यमाख्यायिका कथा । इति तस्य प्रभेदौ द्वौ ।"
उल्लेखाः - > काव्या० १-२३
L R Vaidya
English
AKyAyikA {% f. %} A species of prose composition. (Several writers on rhetoric divide prose composition Into कथा and आख्यायिका and try to distingaish them from each other
the हर्षचरित of Bāṇa is instanced as an आख्यायिका and the Kādambarī of the same author as a sample of कथा. The S.D. thus defines आख्यायिका- कवेर्वंशादिकीर्तनम् । अस्यामन्यकवीनां च वृत्तं गद्यं क्वचित् क्वचित् । कथांशानां व्यवच्छेद आश्वास इति बध्यते । आर्यावक्त्रापवक्त्राणां छंदसा येन केनचित् । अन्यापदेशेनाश्वासमुखे भाव्यर्थसूचनम्. Danḍin says there is no distinction at all between कथा and आख्यायिका. “तत्कथाख्यायिकेत्येका जातिः संज्ञाद्वयांकिता” K.D.i.28.) See the quotation under आख्यानक.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
आख्यायिका Probably the Damayantīkathā, by Trivikrama.
Oppert II, 9700.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कथा, कथानकम्, परिकथा, उपकथा, उपाख्यानम्, आख्यानम्, आख्यायिका, कथाप्रबन्धः
noun
कल्पितं वा दृष्टं दृश्यम् आधारभूतं गृहीत्वा कृता रचना।
"मुन्शी प्रेमचन्दस्य कथायां ग्रामीणजीवनस्य सम्यक् वर्णनम् अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
ngan pa'i gtsug lag
आख्यायिका
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आख्यायिका
आख्यायिका, कथा, आख्यान
आख्यायिका कथाख्यानं प्रह्वलीका प्रहेलिका ॥ १५२ ॥
verse 1.1.1.152
page 0018
Vedic Reference
English
Ā-khyāyikā. — This word occurs apparently but once in the
Vedic literature, in the late Taittirīya Āraṇyaka, ^1 where its
significance is doubtful.
1) i. 6. 3. Cf. Sieg. Die Sagenstoffe des Ṛgveda, 20, n.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आख्यायिका,
स्त्री,
 (आङ् + ख्या + ण्वुल् । टाप् ।)उपलब्धार्थकथा । इत्यमरः ॥
इतिहास उपन्यासइति ख्याता ॥
(आख्यायिकालक्षणं । यथा, --“प्रबन्धकल्पनां स्तोकसत्यां प्राज्ञाः कथां विदुः ।परस्पराश्रया या स्यात् सा मताख्यायिका क्वचित्”इति च साहित्यदर्पणे ।“आख्यायिका कथावत्स्यात् कवेर्वंशादिकीर्त्तनं”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आख्यायिका स्त्री आ + ख्या--ण्वुल् “आख्यायिका कथावत्स्यात् कवेर्वंशादिकोर्त्तनम् । अस्यामन्यकवीनाञ्च वृत्तम्गद्यं क्वचित् क्वचित् । कथांशानां व्यवच्छेद आश्वास इतिबध्यते । आर्य्याबक्त्रापवक्त्राणां छन्दसा येन केन-चित् । अन्योपदेशेनाश्वासः मुखे भाघ्यर्थसूचनम्” सा० द०उक्ते कथाभेदे कथा च “कथायां सरसं वस्तु गद्यैरेवविनिर्म्मितम् । क्वचित्तत्र भवेदार्य्या क्वचिद्वक्त्रापवक्त्रके । आदौपद्यैर्नमस्कारः खलादेर्वृत्तकोर्त्तन” मित्युक्तलक्षणयुक्ता तत्रआख्यायिका यथा हर्षचरितादि” कथा कादम्बर्य्यादिः ।२ उपलब्धार्थबोधककथायाञ्च” अमरः ।
Capeller
German
आख्यायिका
f.
 = आस्वयान.