आक्षेप (AkSepa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishCapeller Eng
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English आक्षेप AkSepa complaint
आक्षेप AkSepa objection
आक्षेप AkSepa accusation
आक्षेप AkSepa giving up
आक्षेप AkSepa reproach
आक्षेप AkSepa pointing to
आक्षेप AkSepa palpitation
आक्षेप AkSepa blame
आक्षेप AkSepa challenge
आक्षेप AkSepa removing
आक्षेप AkSepa slander
आक्षेप AkSepa hinting
आक्षेप AkSepa applying
आक्षेप AkSepa shaking about the hands or turning the hand
आक्षेप AkSepa hint
आक्षेप AkSepa reviling
आक्षेप AkSepa laying
आक्षेप AkSepa throwing off
आक्षेप AkSepa charming
आक्षेप AkSepa drawing together
आक्षेप AkSepa abuse
आक्षेप AkSepa throwing away
आक्षेप AkSepa tossing
आक्षेप AkSepa transporting
आक्षेप AkSepa convulsion
आक्षेप AkSepa harsh speech
आक्षेप AkSepa complaint
काकु kAku complaint
भाषा bhASA complaint
प्रतिज्ञा pratijJA complaint
ग्रन्थि granthi complaint
आवेदन Avedana complaint [ jur. ]
परिदेवन paridevana complaint
आवेदन Avedana stating a complaint
अभ्याकाङ्क्षित abhyAkAGkSita groundless complaint
शीतमेहिन् zItamehin suffering from zItameha
पित्तघ्न pittaghna antidote to bilious complaints
गर्हते { गर्ह् } garhate { garh } verb 1 10 lodge a complaint before anyone
गर्हति { गर्ह् } garhati { garh } verb 1 10 lodge a complaint before anyone
गर्हयते { गर्ह् } garhayate { garh } verb 1 10 lodge a complaint before anyone
गर्हयति { गर्ह् } garhayati { garh } verb 1 10 lodge a complaint before anyone
अभियोगपत्त्र abhiyogapattra petition or writing of complaint
पित्तगदिन् pittagadin suffering from bilious complaints
प्रतिज्ञापूर्वकम् pratijJApUrvakam so as to begin with the complaint
अपथ्य apathya unwholesome as food or drink in particular complaints
आक्षेप AkSepa hinting
आक्षेपक AkSepaka hinting at
आक्षेपिन् AkSepin hinting at
लक्षक lakSaka hinting at
समाक्षेप samAkSepa hinting at
ध्वनन dhvanana hinting at
चूलिका cUlikA hinting of a matter or event by those behind the curtain
Wilson
EnglishApte
Englishआक्षेपः [ākṣēpḥ], 1 Throwing off, tossing, pulling off, snatching away
अंशुकाक्षेपविलज्जितानाम् 1.14
withdrawing
वदनमपहरन्तीं तत्कृताक्षेपमीशः 7.95
movement, shaking
13.
Reviling, censure, blame, abuse, reproach, defiant censure
इति ब्रह्मोदिताक्षेपैः स्थानादिन्द्रः प्रचालितः 12.6.22. ˚प्रचण्डतया 5.28
विरुद्धमाक्षेपवचस्तितिक्षितम् 14.25
2.69.
Drawing together, attraction, diverting
कथारसस्याक्षेपसामर्थ्यम् 346, 348 power to interest
Distraction, allurement
विषयाक्षेपपर्यस्तबुद्धेः 3.47, 23.
Throwing away, giving up.
Applying, laying on, putting in or into (as a colour)
गोरोचनाक्षेपनितान्तगौरैः 7.17.
Hinting at, reference to, taking to oneself or assuming as the meaning of another word
स्वसिद्धये पराक्षेपः K. 2.
An inference.
A deposit.
An objection or doubt.
Convulsion, palpitation.
Sustaining, as a sound.
(In ) A figure of speech (cf. Greek paralipsis) in which something really intended to be said is apparently suppressed or denied to convey a particular meaning
आक्षेपः स्वयमुक्तस्य प्रतिषेधो विचारणात् । चन्द्रसंदर्शयात्मानमथवास्ति प्रियामुखम् ॥ Kuval. For fuller definitions and explanations see K. 1, S. D.* 714 and Akṣepaprakaraṇa in R. G.
Reach (of an arrow)
सो$यं प्राप्तस्तवाक्षेपम् * 7.12.6. -रूपकम् A simile in which the object compared is only hinted at
Kāv.
Apte 1890
Englishआक्षेपः 1 Throwing off, tossing, pulling off, snatching away
अशुकाक्षेपविलज्जितानां Ku. 1. 14
withdrawing
Ku. 7. 95
movement, shaking
K. 13.
2 Reviling, censure, blame, abuse, reproach, defiant censure
°प्रचंडत्तया U. 5. 29
विरुद्धमाक्षेपवचरिततिक्षितं Ki. 14. 25
Bh. 2. 69.
3 Drawing together, attraction, diverting
कथारसस्याक्षेपसामंर्थ्यं K. 346, 348 power to interest.
4 Distraction, allurement
विषयाक्षेपपर्यस्तबुद्धेः Bh. 3. 47, 23.
5 Throwing away, giving up.
6 Applying, laying on, putting in or into (as a colour)
गोरोचनाक्षेपनितांतगौरैः Ku. 7. 17.
7 Hinting at, reference to, taking to oneself or assuming (as the meaning of another word)
स्वसिद्धये पराक्षेपः K. P. 2.
8 An inference.
9 A deposit.
10 An objection or doubt.
11 Convulsion, palpitation.
12 Sustaining, as a sound.
13 (In Rhet.) A figure of speech (cf. Greek paralipsis) in which something really intended to be said is apparently suppressed or denied to convey a particular meaning
आक्षेपः स्वयमुक्तस्य प्रतिषेधो विचारणात् । चंद्र संदर्शयात्मानमथवास्ति प्रियामुखम् ॥ Kuval. For fuller definitions and explanations see K. P. 10, S. D. 714 and Ākṣepaprakaraṇa in R. G.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishMacdonell
Englishआक्षेप ā-kṣepa, turning up (soil)
quivering, 🞄convulsion
putting on (salve)
throwing 🞄off
abandonment
enrapturing (g. or —°)
🞄reference to (—°)
hint
challenge
abuse, affront
🞄-ṇa, (ī) ravishing, charming
-rūpaka, 🞄n. kind of simile
-valana, swaying (of the 🞄arms)
-sūtra, thread for stringing pearls
🞄-upamā, kind of simile.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiआक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
"दूर फेंकना, उछालना, खींचकर दूर करना, छीन लेना"
आक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
"भर्त्सना, झिड़कना, कलंक लगाना, अपशब्द कहना, अवज्ञापूर्ण निन्दा"
आक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
"मन की उचाट, मन का खींचाव"
आक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
"प्रयुक्त करना, लगाना, भरना"
आक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
"संकेत करना, मान लेना, समझ लेना"
आक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
अनुमान
आक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
धरोहर
आक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
आपत्ति या संदेह
आक्षेपः
- आ-क्षिप्-घञ्
(सा*शा* में) एक अलंकार जिसमें विवक्षित वस्तु को एक विशेष अर्थ जतलाने के लिए प्रकटतः दबा दिया जाय या निषिद्ध कर दिया जाय
आक्षेपः
- आ+ क्षिप्+ घञ्
"परास, पहुँच"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaआक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆದರಿಸುವಿಕೆ
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಸೆಯುವುದು /ಬಿಸಾಡುವುದು
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು
निष्पत्तिः - > आ + क्षिप (प्रेरणे) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "वदनमपहरन्तीं तत्कृताक्षेपमीशः"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-९५
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿರಸ್ಕಾರ
प्रयोगाः - > "विरुद्धमाक्षेपवचस्तितिक्षितम्"
उल्लेखाः - > किरा० १४-२५
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪವಾದ
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಿಕ್ಷೇಪ /ಕೂಡುಹಣ
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಡುವಿಕೆ
प्रयोगाः - > "गोरोचनाक्षेपनितान्तगौरे"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-१७
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅನುಮಾನ
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಥಾಪತ್ತಿಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಕಲ್ಪಿಸುವಿಕೆ
आक्षेप
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಅರ್ಥಾಲಂಕಾರ
प्रयोगाः - > "आक्षेपः स्वयमुक्तस्य प्रतिषेधो विचारणात् । चन्द्र सन्दर्शयात्मानमथवास्ति प्रियामुखम् ॥"
उल्लेखाः - > चन्द्रा०
L R Vaidya
EnglishAkzepa {% m. %} 1. Reviling, censure, blame, विरुद्धमाक्षेपवचस्तितिक्षितम् Kir.xiv.25
2. tossing, pulling off, throwing away, यत्रंशुकाक्षेपविलज्जितानाम् K.S.i.14, ˚गहनाक्षेपकृपणः Bhartr.iii.
3. a deposit
4. applying, putting in or into, गोरोचनाक्षेपनितान्तगौरे K.S.vii.17
5. taking to itself, assuming (as the meaning of another word.), ससिद्धये पराक्षेपः K.Pr.ii.
6. inference, जात्या व्यक्तिराक्षिप्यते K.Pr.ii.
7. a figure of speech variously defined by various authors
(for a summary of the various definitions, See R.G. under आक्षेप).
Abhyankara Grammar
Englishआक्षेप a zig-zag motion of the organs caused by the air
see आक्षिप्त above.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
GermanSanskrit Tibetan
Tibetankun tu skyo ba
१) आक्षेप ३) उद्वेग ३) प्रहसन ४) संवेग ५) संकोप
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritआक्रोशाभीषङ्गाक्षेपाः शाप स क्षारणा रते ।
आक्रोश (पुं), अभीषङ्ग (पुं), आक्षेप (पुं), शाप (पुं), क्षारणा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritशाप
शाप, आक्रोश, आक्षेप, क्षारणा, विरूक्षण
शाप आक्रोश आक्षेपः क्षारणा स्याद्विरूक्षणम् ।
verse 1.1.1.149
page 0018
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritआक्षेपः, (आङ् + क्षिप् + घञ् ।) अपवादः ।इत्यमरः ॥
भर्त्सनं । (यथा -- नीतिशतके । ४२ ॥
‘क्षान्त्येवाक्षेपरुक्षाक्षरमुखरमुखान्दुर्मुखान्दूषयन्तःसन्तः साश्चर्य्यचर्य्याजगति बहुमता कस्यनाभ्यर्थनीयाः’आकर्षणं ।(“नवपरिणयलज्जाभूषणां तत्र गौरीं ।वदनमपहरन्तीं तत्कृताक्षेपमीशः” ॥
इति कुमारे । ७ । ९५ । विन्यासः । स्थापनं ।“कर्णार्पितो लोध्रकषायरूक्षेगोरोचनाक्षेपनितान्तगौरे ।तस्याः कपोले परभागलाभात्” ।इति कुमारे । ७ । १७ अपहरणं । यथा, --“यत्रांशुकाक्षेपविलज्जितानां” । १ । १४ कुमारे ।उपस्थितिः । यथा साहित्यदर्पणम् ।“मुख्यार्थस्येतराक्षेपो वाक्यार्थेऽन्वयसिद्धये” ।इति ।) काव्यालङ्कारः । इति मेदिनी ॥
(अल-ङ्कारप्रकरणे विशेषो द्रष्टव्यः ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskritआक्षेप आ + क्षिप--घञ् । १ भर्त्सने, २ अपवादे, ३ आक-र्षणे, धनादिन्यासरूपे, ४ निक्षेपे ५ अर्थालङ्कारभेदे स च३९४ पृष्ठे दृश्यः । ६ निवेशने “गोरोचनाक्षेपनितान्तगौरैः”कुमा० ७ उपस्थापने “स्वसिद्धये पराक्षेपः परार्थे स्वसम-र्पणम् । उपादानं लक्षणं चेति” काव्यप्र० । ८ अनुमानेयथा जातिशक्तिवादिनां मते व्यक्तेराक्षेपात् बोघः ।सचानुमानमेव । तथा हि गामानयेति वाक्येगोत्वकर्म्मका-नयनं गोकर्म्मकानयनं विनाऽनुपपन्नमित्यनुपपत्तिज्ञानेन गो-त्वाश्रयस्य व्यक्तेरनुमानेन भानम् । यथोक्तं शब्दशक्ति०“गामानयेत्यादौ गोत्वादिकर्म्मकत्वेनैवानयनादेरन्वयधोःगोत्वादिशक्तत्वेन पदज्ञानस्य गोत्वाद्यानयनबुद्धिं प्रत्येव-हेतुत्वात् गामनयेत्यादौ स्वाश्रयवृत्तित्वसम्बन्धेनैव प्रकृ-त्यर्थस्य गोत्वादेः साकाङ्क्षत्वात् गवादिकर्म्मताकत्वेन बोध-स्तूत्तरकालमाक्षेपात् । कर्म्मत्वं गोवृत्ति गोत्वनिष्ठकर्मता-त्वात्, आनयनं गोवृत्तिकर्मताकम् गोत्ववृत्तिकर्मताकत्वा-दित्याद्यनुमानसाम्राज्यात्” । ९ सतिस्कारवचनेच “विरुद्ध-माक्षेपवचस्तितिक्षतः” किरा० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.