| YouTube Channel

अस्वाध्यायः (asvAdhyAyaH)

 
Apte
English
अस्वाध्यायः [asvādhyāyḥ], [न स्वाध्यायो वेदाध्ययनमस्य]
One who has not yet commenced his studies, not being invested with the sacred thread.
Interruption of studies (as on अष्टमी, eclipses &.c.)
Apte 1890
English
अस्वाध्यायः [न स्वाध्यायो वेदाध्ययनमस्य] 1 One who has not yet commenced his studies, not being invested with the sacred thread.
2 Interruption of studies (as on अष्टमी, eclipses &c.)
Apte Hindi
Hindi
अस्वाध्यायः
पुं*
- स्वाध्यायो वेदाध्ययनमस्य
"जिसने अभी अध्ययन आरंभ नहीं किया, जिसका अभी यज्ञोपवीत संस्कार नहीं हुआ हो"
अस्वाध्यायः
पुं*
- स्वाध्यायो वेदाध्ययनमस्य
अध्ययन में रूकावट
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) विद्यते स्वाध्यायः वेदाध्ययनं यस्मिन् १.अनध्ययनकालः। (वि) नास्ति स्वाध्यायः वेदाध्ययनं यस्य २.अकृतवेदाध्ययनः, निराकृतिः। ‘अस्वाध्यायो निराकृतिः’ अमरः।
(पुं) विद्यते स्वाध्यायः वेदाध्ययनं यस्मिन् अनध्ययनकालः (वि) नास्ति स्वाध्यायः वेदाध्ययनः यस्य अकृतवेदाध्ययनः ‘अस्वाध्यायो निराकृतिः’ अमरः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अस्वाध्यायः,
पुं,
(न विद्यते स्वाध्यायो वेदाध्ययनंयस्य ।) विधिपूर्व्वकवेदाध्ययनहीनः तत्पर्य्यायः ।निराकृतिः इत्यमरः
अनध्यायः अध्य-यने निषिद्धदिनं तद्यथा चन्द्रसूर्य्यग्रहण-दिनानि तानि तु ग्रस्तास्ते दिनानि ।अन्यत्र दिनं सन्ध्यागर्ज्जने दिनं माघादि-मासंचतुष्टये गर्ज्जनमात्रे तद्दिनं निर्घातशब्दे१ दिनं भूकम्पे दिनं उल्कापाते दिनं ।महोल्कापाते आकालिंकः एकवेदसमापना-नन्तरं दिनं आरण्यकनामकवेदभागसमाप-नानन्तरं दिनं पञ्चपर्व्वाणि दिनानि ।चैत्रशुक्लप्रतिपत् दिनं श्रावणशुक्लप्रतिपत् १दिनं मार्गशुक्लप्रतिपत् दिनं एताः प्रति-पदो नित्याः अन्याः काम्याः वज्रपाते आका-लिकः विद्युत्समकालीनमेघशब्दे आकालिकः ।चतुर्द्दशमन्वन्तराः १४ तिथयः युगाद्याः ४तिथयः माघमासस्योभयपक्षीयद्वितीया दिने ।आश्विनस्योभयपक्षीयद्वितीया दिने चैत्र-कृष्णपक्षद्वितीया दिनं कार्त्तिकस्योभयपक्षीय-द्वितीया दिने आषाढस्योभयपक्षीयद्वि-तीया दिने मार्गमासस्योभयपक्षीयद्वितीया२ दिने फाल्गुनमासस्योभयपक्षीयद्वितीया २दिने उत्सवदिनानि अनेकानि अक्षयतृतीया१ दिनं इति स्मृतिः
(“कृष्णेऽष्टमी तन्निधनेऽहनी द्वेकृष्णेतरेऽप्येवमहर्द्विसन्ध्यं ।अकालविद्युत् स्तनयित्नुघोषेस्वतन्त्रराष्ट्रक्षितिपव्यथासु
श्मशानयानाद्यतनाहवेषमहोत्सवौत्पातिकदर्शनेषु ।नाध्येयमन्येषु येषु विप्रानाधीयते नाशुचिना नित्यं”
इति सुश्रुतः
)