| YouTube Channel

अस्मद् (asmad)

 
शब्दसागरः
English
अस्मद् First person pronoun, (अहं) I. (आवां) We two. (वयं) We.
E.
 अस to
be, and मदिक् Unādi affix: the inflexions of this pronoun are very
irr
 egular.
Capeller Eng
English
अस्मद् (°—) = 1 अस्म॑.
Yates
English
अस्मद् (अहं)
pro. I.
Spoken Sanskrit
English
अस्मद् asmad aham l
अस्मद् asmad
m.
 individual soul
अस्मद् asmad
m.
 ego
अस्मद् asmad pron. I
Wilson
English
अस्मद् First person pronoun, (अहं) I. (आवां) We two.
(वयं) We.
E.
 अस to be, and मदिक् Uṇādi affix: the inflexions of this pronoun
are very
irr
 egular.
Apte
English
अस्मद् [asmad], pron. [अस्-मदिक्
Uṇ.*
 1.136] A pronominal base from which several cases of the 1st personal pronoun are derived
it is also
abl.
pl.
 of the word.m. The individual soul, the embodied soul
यूयं वयं वयं यूयमित्यासीन्मतिरावयोः । किं जातमधुना येन यूयं यूयं वयं वयम् ॥
Bh.*
 3.65 (quite estranged from each other).
Comp.
 -द्रुह्
a.
Ved.
 forming a plot against us or me, inimical
यो अस्मध्रुग् दुर्मन्मा कश्च वेनति
Rv.*
 8.6.7. -विध, अस्मादृश
a.
 similar or like us.
Apte 1890
English
अस्मद् pron. [अस्-मदिक् Uṇ. 1. 136] A pronominal base from which several cases of the 1st personal pronoun are derived
it is also abl. pl. of the word.
m. The individual soul, the embodied soul
यूयं वयं वयं यूयमित्यासीन्मतिरावयोः । किं जातमधुना येन यूयं यूयं वयं वयं ॥ Bh. 3. 65 (quite estranged from each other).
Comp.
द्रुह् a. Ved. forming a plot against us or me, inimical.
विध,
अस्मादृश a. similar or like us.
Monier Williams Cologne
English
अस्मद् base of the first person
pl.
 , as used in comp.
also by native grammarians considered to be the base of the cases अस्मा॑न्
&c.
 (See above).
Monier Williams 1872
English
अस्मद् अस्मद्, the plural base of the 1st
personal pronoun (said to be fr. 2. अस्, ‘to throw’,
Uṇ-sūt. I. 138
or fr. 1. अस्, ‘to be’), nom. sing.
अहम्, ‘I, ’ du. आवाम्, ‘we two, ’ pl. वयम्, ‘we
’
acc. pl. अस्मान्, inst. अस्माभिस्, dat. अस्मभ्यम्,
abl. अस्मत् or अस्मत्तस्, gen. अस्माकम्, loc. अस्-
मासु। Native grammarians derive the sing. as well
as plur. from the base, अस्मद्। The form अस्मे,
common to all oblique cases of the plur., is confined
to the Vedas
and sometimes a form अस्माक is
used for the gen. अस्माकम्। The form नस् for
acc., dat., and gen. is enclitic. The form अस्म
is met with in the Vedas as well as the अस्मद् of
the classical language, especially at the beginning of
compounds [cf. Gr. ἄμμες fr. ἄσμες Goth. unsa
for usna
Mod. Germ. unser].
—अस्म-त्रा, ind.,
Ved. to us, with us, among us.
—अस्मत्राञ्च्, आङ्,
आची, आक्, Ved. turned towards us.
—अस्मद्-रात, अस्,
आ, अम्, Ved. given by us.
—अस्म-द्रुह्, -ध्रुक्,
क्, क्, Ved. forming a plot against us or me, inimical.
—अस्मद्-विध, अस्, आ, अम्, or अस्मादृश, अस्,
ई, अम्, or अस्मादृश्, क्, क्, क्, similar, or like us or
me
one of us.
—अस्मे-हिति, इस्, f., Ved. errand or
message for us.
Benfey
English
अस्मद् अस्मद्, First person. pronoun,
I
nom. sing. अहम्, plur. वयम्
the
bases of the other cases are, म, आव,
न, अस्म। -- Cf. ἐγώ, ἐμοῦ, μοῦ, νῶϊ, ἄμμες
Lat. ego, me, nos
Goth. ik,
mis, veis, unsis
A.S. ic, më, vit, unc.
Hindi
Hindi
मैं मुझे,
Apte Hindi
Hindi
अस्मद्
सर्व*/त्रिलिङ्ग - अस्+मदिक्
सर्वनामविषयक प्रातिपदिक जिससे कि उत्तमपुरुषसंबंधी पुरुषवाचक सर्वनाम के अनेक रूप बनते हैं
Shabdartha Kaustubha
Kannada
अस्मद्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನವುಳ್ಳ ಜೀವ
प्रयोगाः - > "यूयं वयं वयं यूयमित्यासीन्मतिरावयोः । किं जातमधुना येन यूयं यूयं वयं वयम् ॥"
अस्मद्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
प्रयोगाः - > "अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः"
उल्लेखाः - > गीता० १०-२०
अस्मद्
पदविभागः - > त्रिलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾನು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಒಂದು ಸರ್ವನಾಮ ಶಬ್ದ
प्रयोगाः - > "सोऽहमाजन्मशुद्धानां आफलोसयकर्मणाम्" । "तथापि वक्तुं व्यवसायन्ति मां निरस्तनारीसमयदुराधयः" । "अहमेव गुरुः सुदारुणानामिति हालाहल मास्म तात दृप्तः । ननु सन्ति भावदृशानि भूयो भुवनेऽस्मिन् वचनानि दुर्जनानाम् ॥"
उल्लेखाः - > रघु० १-५, किरा० १-२८,
L R Vaidya
English
asmad {% pron. %} It is the base of the first personal pronoun, and the abl. pl. of the same.
Lanman
English
asmád, as stem in cpds [494], our
as pl.
majestaticus, my.
Abhyankara Grammar
English
अस्मद् first person
the term is used in the sense of the first person in the grammars of Hemacandra and Śākaṭāyana. cf. त्रीणि त्रीण्यन्ययुष्मदस्मदि (Hem. III.3.17)
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kho bo
१) अस्मद् २) अहं ३) आत्म ४) ं+ाम ५)
nga
१) अस्मद् २) अहम् ३) दुस् ४) मद् ५) ममात्मिक ६) माम् ७) मामक
nga nged
अस्मद् / अहम् / स्व
nga nyid
अस्मद् / अहम् / स्व
nga rang
अस्मद् / अहम् / स्व
nga yi
१) अस्मद् २) मद् ३) मम
nged cag
अस्मद्
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अस्मद्, त्रि, आत्मवाची सर्व्वनामशब्दः । अस्य रूपंयथा । अहं, आमि । आवां, आमरा दुइ । वयं, आमरा अनेक । इत्यादि व्याकरणं ॥
एकविंशति-विभक्तिषु तस्य रूपाणि यथा । अहं १ आवां २वयं ३ । १ । मां ४ आवां ५ अस्मान् ६ । २ ।मया ७ आवाभ्यां ८ अस्माभिः ९ । ३ । मह्यं १०आवाम्भां ११ अस्मभ्यं १२ । ४ । मत् १३ आवा-भ्यां १४ अस्मत् १५ । ५ । मम १६ आवयोः १७अस्माकं १८ । ६ । मयि १९ आवयोः २० अस्मासु२१ । ७ । एतानि त्रिषु लिङ्गेषु समानानिद्वितीया-चतुर्थी-षष्ठीनां एकवचन-द्विवचन-वहुव-चनविभक्तिषु तस्य रूपान्तराणि यथा । द्वितीयै-कवचने मा । चतुर्थी-षष्ठ्योरेकवचने मे । आसां-द्विवचने नौ । आसां वहुवचने नः । श्लोकपाद-वाक्यादौ एतानि रूपाणि न स्युः । च वा हा हएव शब्दयोगे अदर्शनार्थदश्यर्थधातुयोगे च नस्युः । इति व्याकरणं ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
अस्मद्
त्रि०
 अस--मदिक् । अहंप्रत्ययाबलम्बनत्वेन वेद्ये १ प्रत्य-गात्मनि, २ देहाभिमानिनि जीवे च । “अहं देवो न चान्योऽ-स्मि ब्रह्मैवाहं न शोकभाक्” “अहमात्मा गूडाकेश”! गीता“आवां जहि न यत्रोर्वी सलिलेन परिप्लुता” देवी माहा०“सर्वेवयमतः परम्” “मान्तु वेद न कश्चन” गीता “यः सर्वदास्मानपुषत् स्वपोषम्” भट्टिः “मयाऽध्यक्षेण प्रकृतिः सूयतेसचराचरम्” गीता । अस्य लिङ्गत्रयेऽपि एकविधं रूपम् ।आत्मवाचित्वे एवास्य सर्व्वनामता शब्दपरत्वे न गणकार्य्यम्“अस्मदोद्वयोश्च” पा० । द्विबहुचनपरत्वे अस्मद्--अण् ।आस्माकः । खञ् आस्माकीन छ अस्मदीयः । एकवचनपरत्वे अण् मामकम् खञ् मामकीनम् छमदीयम्” । तसिल्अस्मत्तः एकवचने मत्तः “मत्तः परतरं नास्ति” गीता ।