| YouTube Channel

असूया (asUyA)

 
शब्दसागरः
English
असूया
f.
(-या)
1. Calumny, detraction.
2. The wife of the sage ATRI.
E.
असूञ् to detract from, a nominal root, and उक्
aff.
Yates
English
असूया (या) 1.
f.
Calumny
detrac-
tion
wife of Atri.
Spoken Sanskrit
English
असूया - asUyA -
f.
- jealousy
मात्सर्य - mAtsarya -
n.
- jealousy
ईर्ष्य - IrSya -
adj.
- jealousy
ईर्ष्या - IrSyA -
f.
- jealousy
अक्षान्ति - akSAnti -
f.
- jealousy
अभ्यसूया - abhyasUyA -
f.
- jealousy
मना - manA -
f.
- jealousy
संस्पर्धा - saMspardhA -
f.
- jealousy
ईर्श्या - IrzyA -
f.
- jealousy
मत्सर - matsara -
m.
- jealousy
शम्बल - zambala -
m.
- jealousy
संहर्ष - saMharSa -
m.
- jealousy
अपध्यान - apadhyAna -
n.
- jealousy
ईर्ष्यित - IrSyita -
n.
- jealousy
धीरत्व - dhIratva -
n.
- jealousy
प्रणयमान - praNayamAna -
m.
- jealousy of love
मानवती - mAnavatI -
f.
- angry from jealousy
सङ्घर्ष - saGgharSa -
m.
- jealousy in regard to
समत्सर - samatsara -
adj.
- having envy or jealousy
निर्मत्सर - nirmatsara -
adj.
- without envy or jealousy
निर्द्वन्द्व - nirdvandva -
adj.
- free from envy or jealousy
विमत्सर - vimatsara -
adj.
- free from envy or jealousy
मानकलह - mAnakalaha -
m.
- quarrel arising from jealousy
रसवत् - rasavat -
adj.
- affected by emotions of love or jealousy
मान - mAna -
m.
- anger or indignation excited by jealousy
धीरा - dhIrA -
f.
- woman who keeps down all expression of resentment or jealousy
धीराधीरा - dhIrAdhIrA -
f.
- jealous woman who alternately expresses and suppresses her jealousy
असूया asUyA
f.
jealousy
असूया asUyA
f.
intolerance
असूया asUyA
f.
displeasure
असूया asUyA
f.
indignation
असूया asUyA
f.
envy
Wilson
English
असूया
f.
(-या) Calumny, detraction.
f.
(-या) The wife of the sage
ATRI.
E.
असूञ् to detract from, a nominal root, and यक्
aff.
Apte
English
असूया [asūyā], 1 Envy, intolerance, jealousy (of the happiness of others)
क्रुधद्रुहेर्ष्यासूयार्थानां यं प्रति कोपः
P.
I.4.37
III.4.28
VIII.1.8. सासूयम् enviously.
Calumny, detraction (of the merits of others)
असूया परगुणेषु दोषाविष्करणम् Sk. (= दोषारोपो गुणेष्वपि Ak.)
Ms.*
7.48
R.*
4.23.
Anger, indignation
वधूरसूया- कुटिलं ददर्श
R.*
6.82
सासूयमुक्ता सखी
Ś.*
2.2.
Apte 1890
English
असूया 1 Envy, intolerance, jealousy (of the happiness of others)
क्रुधद्रुहेर्ष्यासूयार्थानां यं प्रति कोपः P. I. 4. 37
III. 4. 28
VIII. 1. 8
सासूयं enviously.
2 Calumny, detraction (of the merits of others)
असूया परगुणेषु दोषाविष्करणं Sk. (= दोषारोपो गुणेष्वपि Ak.)
Ms. 7. 48
R. 4. 23.
3 Anger, indignation
वधूरसूयाकुटिलं ददर्श R. 6. 82
सासूयमुक्ता सखी Ś. 2. 2.
Monier Williams Cologne
English
असूया
f.
displeasure, indignation (especially at the merits or the happiness of another), envy, jealousy,
Nir.
Āp.
Mn.
&c.
Monier Williams 1872
English
असूया, f. displeasure, indignation, especially at the
merits or the happiness of another, envy, jealousy
calumny, detraction
aversion
N. of the wife of Atri.
Benfey
English
असूया असूया, i. e. असूय + अ,
f.
1.
Detraction, Man. 7, 48.
2. Ill-will,
Rām. 4, 14, 20.
--
Comp.
अन्-असूय,
I.
adj.
free from a spirit of detraction, Man. 4,
158.
II.
f.
या, a proper name, Śāk. 9,
7.
स-, adv. angrily, Vikr. 30, 14.
Hindi
Hindi
(स्त्री) ईर्ष्या
Apte Hindi
Hindi
असूया
स्त्री*
- असूय+अङ्+टाप्
"ईर्ष्या, असहिष्णुता, डाह-क्रुधद्रुहेर्ष्या सूयार्थानां यं प्रति कोपः"
असूया
स्त्री*
- असूय+अङ्+टाप्
"निन्दा, अपमान"
असूया
स्त्री*
- असूय+अङ्+टाप्
"क्रोध, रोष"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
असूया
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇತರರ ಗುಣದಲ್ಲಿ ದೋಷವನ್ನು ಹೇಳುವುದು
निष्पत्तिः - > असु (उपतापे) + कण्ड्वादि यक् - "अः" (३-३-१०६)
प्रयोगाः - > "असूययेव तन्नागाः सप्तधैव प्रसुस्रुवुः"
उल्लेखाः - > रघु० ४-२३
विस्तारः - > "असूया परगुणेषु दोषाविष्करणम्" - सि० कौ०
असूया
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರೋಷ /ಕೋಪ
प्रयोगाः - > "आर्ये, व्रजामोऽन्यत इत्यथैनां वधूरसूयाकुटिलं ददर्श"
उल्लेखाः - > रघु० ६-८२
L R Vaidya
English
asUyA {% f. %} 1. Envy, jealousy. (असूया परगुणेषु दोषाविष्करणम् S.K.)
2. calumny, detraction
3. anger, वधूरसूयाकुटिलं ददर्श R.vi.82.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) असु (उपतापे) + यक् + अः ‘कण्ड्वादिभ्यो यक्’ (३.१.२७) ‘अ प्रत्ययात्’ (३.३.१०२) १. परगुणेषु दोषाविष्करणम् ‘असूयान्यगुणर्धीनामौद्धत्यादसहिष्णुता’ सा.द. ‘असूया तु दोषारोपो गुणेष्वपि’ (अमरः) ‘असूययेव तन्नागाः सप्त धैव प्रसुस्रुवुः’ - रघु. ४.२३ २. कोपः ‘आर्ये, इत्यथैनां वधूरसूयाकुटिलं ददर्श’ - रघुः ६.८२
Bopp
Latin
असूया f. (ab असूय् s. आ) id. AM.
Lanman
English
asūyā, f. impatience. [√asūya, 1149^6.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
असूया
noun
परेषु गुणेषु दोषाविष्करणस्य स्वभावः।
"असूया मनुष्ये स्थितः दुर्गुणः अस्ति।"
Synonyms:
मत्सरः, मात्सर्यम्, मत्सरता, ईर्ष्या, असूया, स्पर्धा, सापत्न्यम्, सापत्नभावः, दृष्टिवक्रता, अक्षान्तिः
noun
परोत्कर्षासहिष्णुता।
"मम उत्कर्षं दृष्ट्वा तस्य मनसि मत्सरो जातः।"
Synonyms:
मात्सर्यम्, मत्सरता, ईर्ष्या, असूया
noun
मत्सरस्य भावः।
"मात्सर्यात् तेन ज्येष्ठभ्रातुः गृहम् परिदग्धम्।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वितर्कः स्यादुन्नयनं परामर्शो विमर्शनम् ३२२
अध्याहारस्तर्क ऊहोऽसूयान्यगुणदूषणम्
-wordlist-
वितर्क (पुं), उन्नयन (क्ली), परामर्श (पुं), विमर्शन (क्ली), अध्याहार (पुं), तर्क (पुं), ऊह (पुं), असूया (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
असूया,
स्त्री,
(असू असूयायाम् असू + यक् +अ ।) गुणषु दोषाविष्करणं परगुणे दोषारोपणंइत्यमरः
(यथा साहित्यदर्पणे ।“असूयान्यगुणर्द्धीनामौद्धत्यादसहिष्णुता ।दोषोद्घोषभ्रूविभेदावज्ञाक्रोधेङ्गितादिकृत्”
इयञ्च “हर्षासूया विषादाः” इत्यादिना व्यभि-चारिभावमध्येऽपि परिगणिता
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
असूया स्त्री असु (असू)--उपतापे कण्ड्वा० यक् परगुणेषुदोषाविष्करणे “पैशून्यं साहसं द्रोहईर्षासूयार्थ-दूषणम् वाग्दण्डजञ्च पारुष्यं क्रोधजोदशकोगणः”मनुः “क्रुधद्रुहेर्य्यासूयार्थानां यं प्रति कोपः” पा० ।“असूया परगुणेषु दोषाविष्करणम्” सि० कौ०
Stchoupak
French
असूया-
f.
envie
mécontentement
fait de détracter.