| YouTube Channel

असुरः (asuraH)

 
Apte Hindi
Hindi
असुरः
पुं*
 - "असु+र, न सुरः इति न* त* वा"
"दैत्य, राक्षस-रामायण में नामों का कारण बतलाया गया है"
असुरः
पुं*
 - "असु+र, न सुरः इति न* त* वा"
"देवताओं का शत्रु, दैत्य , दानव"
असुरः
पुं*
 - "असु+र, न सुरः इति न* त* वा"
"भूत, प्रेत"
असुरः
पुं*
 - "असु+र, न सुरः इति न* त* वा"
सूर्य
असुरः
पुं*
 - "असु+र, न सुरः इति न* त* वा"
हाथी
असुरः
पुं*
 - "असु+र, न सुरः इति न* त* वा"
राहु
असुरः
पुं*
 - "असु+र, न सुरः इति न* त* वा"
बादल
असुरः
पुं*
 - "असु+र, असुरताः स्थानेषु न सुष्ठुरताः, चपला इत्यर्थः"
राक्षस
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) अस्यति क्षिपन्ति देवान्-असु(क्षेपणे)+उरन् । ‘असेरुरन्’ (उ. १.४३) (न सुरः असुरः इति वा) । १. राक्षसः, दैत्यः । ‘सुराप्रतिग्रहाद्देवाः सुरा इत्यभिविश्रुताः । अप्रतिग्रहणात्तस्या दैतेयाश्चासुरास्तथा’ - रामा । ‘असुरा दैत्यदैतेय….’ अमरः । २. अस(दीप्तौ)+उरन् । ‘असेरुरन्’ (३.१.४३) । सूर्यः ‘असुरः सूर्यदैत्ययोः’ - अमरः । ३. गजः ‘दन्तावलो महाकायो वारणः कुञ्जरोसुरः - वैज. । (स्त्री) ४. असुरा ‘अजाद्यतष्टाप्’ (४.१.४) । रात्रिः । ‘असुरा रजनीवास्योः’ - अमरः । (वासी-तक्षोपकरणम्) ६. असुरी ‘अस्+उरन्(असेरुरन्. ३.१.४३)+ङीष् । ‘पुंयोगादारव्यायाम्’ (४.१.४८) । राक्षसी ‘असुरीं योनिमापन्नाः’ - गीता । ७. कृष्णसर्षपः ‘असुरी कृषिकाचसौ’ अभि.चि ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 असुरः
noun
वैद्यकशास्त्रानुसारेण रोगविशेषः।
"असुरस्य रुग्णः घर्मरहितः भवति जल्पति च।"
Synonyms:
 राक्षसः, असुरः, दानवः, दैत्यः
noun
क्रूरः अत्याचारी तथा च पापी पुरुषः।
"राक्षसैः ग्रामवासिनः हताः।"
Synonyms:
 राहुः, तमः, स्वर्भानुः, सैंहिकेयः, विधुन्तुदः, अस्रपिशाचः, ग्रहकल्लोलः, सैंहिकः, उपप्लवः, शीर्षकः, उपरागः, सिंहिकासूनुः, कृष्णवर्णः, कबन्धः, अगुः, असुरः
noun
शास्त्रेषु वर्णितः नवग्रहेषु एकः ग्रहः।
"भवतः पुत्रस्य जन्मपत्रिकायां सप्तमे स्थाने राहुः अस्ति।"
Synonyms:
 असुरः, दैत्यः, दैतेयः, दनुजः, इन्द्रारिः, दानवः, शुक्रशिष्यः, दितिसुतः, पूर्वदेवः, सुरद्विट्, देवरिपुः, देवारिः, कौणपः, क्रव्यात्, क्रव्यादः, अस्रपः, आशरः, रात्रिञ्चरः, रात्रिचरः, कव्वूरः, निकषात्मजः, यातुधानः, पुण्यजनः, नैर्ऋतः, यातुः, रक्षः, सन्ध्याबलः, क्षपाटः, रजनीचरः, कीलापाः, नृचक्षाः, नक्तञ्चरः, पलाशी, पलाशः, भूतः, नीलाम्बरः, कल्माषः, कटप्रूः, अगिरः, कीलालपः, नरधिष्मणः, खचरः
noun
धर्मग्रन्थैः वर्णिताः ते जीवाः ये धर्मविरोधिनः कार्यान् अकरोत् तथा च देवानां ऋषीणां च शत्रवः आसन्।
"पुराकाले असूराणां भयेन धर्मकार्ये काठीन्यम् अभवत्।"
Synonyms:
 मेघः, अभ्रमम्, वारिवाहः, स्तनयित्नुः, बलाबकः, धाराधरः, जलधरः, तडित्वान्, वारिदः, अम्बुभृत्, घनः, जीमूतः, मुदिरः, जलमुक्, धूमयोनिः, अभ्रम्, पयोधरः, अम्भोधरः, व्योमधूमः, घनाघनः, वायुदारुः, नभश्चरः, कन्धरः, कन्धः, नीरदः, गगनध्वजः, वारिसुक्, वार्मुक्, वनसुक्, अब्दः, पर्जन्यः, नभोगजः, मदयित्नुः, कदः, कन्दः, गवेडुः, गदामरः, खतमालः, वातरथः, श्नेतनीलः, नागः, जलकरङ्कः, पेचकः, भेकः, दर्दुरः, अम्बुदः, तोयदः, अम्बुवाबः, पाथोदः, गदाम्बरः, गाडवः, वारिमसिः, अद्रिः, ग्रावा, गोत्रः, बलः, अश्नः, पुरुभोजाः, वलिशानः, अश्मा, पर्वतः, गिरिः, व्रजः, चरुः, वराहः, शम्बरः, रौहिणः, रैवतः, फलिगः, उपरः, उपलः, चमसः, अर्हिः, दृतिः, ओदनः, वृषन्धिः, वृत्रः, असुरः, कोशः
noun
पृथ्वीस्थ-जलम् यद् सूर्यस्य आतपेन बाष्परुपं भूत्वा आकाशे तिष्ठति जलं सिञ्चति च।
"कालिदासेन मेघः दूतः अस्ति इति कल्पना कृता"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: असुरः
Root: असुर
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ देवशत्रवः
Meaning(s):
⇒ Demon
Shloka(s):
1|3|9|2 ► असुरा दानवा दैत्या दैतेया देवशत्रवः॥ (स्वर्गकाण्डः/यक्षाद्यध्यायः)
1|3|10|1 ► पूर्वदेवाः शुक्रशिष्याः रसागेहा हरिद्विषः। (स्वर्गकाण्डः/यक्षाद्यध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|3|9|2 ⇢ असुरः (असुर) (पुं) ⇒ Demon ⇒ देवशत्रवः
➠ 1|3|9|2 ⇢ दानवः (दानव) (पुं) ⇒ Epithet of Asura ⇒ देवशत्रवः
➠ 1|3|9|2 ⇢ दैत्यः (दैत्य) (पुं) ⇒ Epithet of Asura ⇒ देवशत्रवः
➠ 1|3|9|2 ⇢ दैतेयः (दैतेय) (पुं) ⇒ Epithet of Asura ⇒ देवशत्रवः
➠ 1|3|10|1 ⇢ पूर्वदेवः (पूर्वदेव) (पुं) ⇒ Epithet of Asura ⇒ देवशत्रवः
➠ 1|3|10|1 ⇢ शुक्रशिष्यः (शुक्रशिष्य) (पुं) ⇒ Epithet of Asura ⇒ देवशत्रवः
➠ 1|3|10|1 ⇢ रसागेहः (रसागेह) (पुं) ⇒ Epithet of Asura ⇒ देवशत्रवः
➠ 1|3|10|1 ⇢ हरिद्विषः (हरिद्विष्) (पुं) ⇒ Epithet of Asura ⇒ देवशत्रवः
Related word(s):
जातिः ➡ देवयोनिः
अमरकोशः
Sanskrit
Word: असुरः
Root: असुर
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ sun
⇒ ghost
⇒ demon
⇒ cloud
⇒ divine
⇒ spirit
⇒ spiritual
⇒ good spirit
⇒ evil spirit
⇒ incorporeal
⇒ name of rAhu
⇒ zodiacal sign
⇒ supreme spirit
⇒ opponent of the gods
⇒ chief of the evil spirits
⇒ leaf mustard [Brassica juncea - Bot.]
Shloka(s):
1|1|12|1 ► असुरा दैत्यदैतेयदनुजेन्द्रारिदानवाः। (स्वर्गवर्गः)
1|1|12|2 ► शुक्रशिष्या दितिसुताः पूर्वदेवाः सुरद्विषः॥ (स्वर्गवर्गः)
Synonym(s):
➠ 1|1|12|1 ⇢ असुरः (असुर) (पुं) ⇒ sun, ghost, demon, cloud, divine, spirit, spiritual, good spirit, evil spirit, incorporeal, name of rAhu, zodiacal sign, supreme spirit, opponent of the gods, chief of the evil spirits, leaf mustard [Brassica juncea - Bot.]
➠ 1|1|12|1 ⇢ दैत्यः (दैत्य) (पुं) ⇒ demon, son of diti, spirituous liquor, belonging to the demons
➠ 1|1|12|1 ⇢ दैतेयः (दैतेय) (पुं) ⇒ asura, son or descendant of diti, proceeding from or belonging to the daiteyas
➠ 1|1|12|1 ⇢ दनुजः (दनुज) (पुं)
➠ 1|1|12|1 ⇢ इन्द्रारिः (इन्द्रारि) (पुं)
➠ 1|1|12|1 ⇢ दानवः (दानव) (पुं) ⇒ demon, belonging to the danu, class of demons often identified with the demons or asuras and held to be implacable enemies of the gods or devas
➠ 1|1|12|2 ⇢ शुक्रशिष्यः (शुक्रशिष्य) (पुं)
➠ 1|1|12|2 ⇢ दितिसुतः (दितिसुत) (पुं)
➠ 1|1|12|2 ⇢ पूर्वदेवः (पूर्वदेव) (पुं)
➠ 1|1|12|2 ⇢ सुरद्विट् (सुरद्विष्) (पुं)
Related word(s):
जातिः ➡ देवयोनिः
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृत्रासुरः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
असुरः,
पुं,
स्त्री,
 (अस्यति देवान् क्षिपति इति ।असं + उरन् । यद्वा न सुरः विरोधे नञ्तत्-पुरुषः । यद्वा नास्ति सुरा यस्य सः । सूर्य्यपक्षेअसति दीप्यते इति उरन् ।) सुर विरोधी ।स तु कश्यपात् दितिगर्भजातः । तत्पर्य्यायः ।दैत्यः २ दैत्येयः ३ दनुजः ४ इन्द्रारिः ५ दानवः ६शुक्रशिष्यः ७ दितिसुतः ८ पूर्व्वदेवः ९ सुरद्विट्१० देवरिपुः ११ देवारिः १२ इत्यमरः ॥
(“सुराः प्रतिग्रहाद्देवाः सुरा इत्यभिविश्रुताः ।अप्रतिग्रहणात्तस्य दैतेयाश्चासुराः स्मृताः” ॥
इति रामायणे ।) सूर्य्यः । इति मेदिनी । राहुःइति ज्योतिःशास्त्रम् ॥