| YouTube Channel

असमञ्जस् (asamaJjas)

 
Capeller Eng
English
असम°ञ्जस्
m.
N.
 of a man.
Monier Williams Cologne
English
अ-समञ्ज, अस्, or असमञ्जस्, आस्,
m.
N.
 of a descendant of Ikṣvāku (a son of Sagara by Keśinī and father of Aṃśumat),
MBh.
Hariv.
&c.
Apte Hindi
Hindi
असमञ्जस्
"वि*, न* त*" - -
"अस्पष्ट, जो बोधगम्यन हो "
असमञ्जस्
"वि*, न* त*" - -
"अयुक्त, अनुचित"
असमञ्जस्
"वि*, न* त*" - -
"बेतुका, निरर्थक , मूर्खतापूर्ण"
Mahabharata
English
Asamañjas^1, § 388 (Tīrthay.): III, 107, 8888, 8891, 8892: At the request of Yudhishṭhira, Lomaśa related: Asamañjas, the son of Sagara and Śaibyā, used to seize the children of the citizens by the throat and throw them into the river. At the request of the citizens, Sagara caused his ministers (sacivān) to drive Asamañjas immediately from the city.--§ 640 (Rājadh.): XII, 57, 2054, 2055 (the eldest son of Sagara, who exiled him, because he used to drown the children of the citizens in the Sarayū).
Asamañjas^2, § 298 (Dyūtap.): II, 62, 2100 (viditaṃ me, mahāprājña! Bhojeshv evāsamañjasaṃ|putraṃ santyaktavān pūrvaṃ paurāṇāṃ hitakāmyayā
the last half-śloka is omitted in V.
ought we not to translate “I for my part know that something like the story of Asamañjas has really happened among the Bhojas”?).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
असमञ्जस्
पु०
 सम् + अन्ज--असुन्
न०
 त० । सगरनृपज्येष्ठ-पुत्रे अंशुमतः पितरि सूर्य्यवंश्ये क्षत्रियभेदे तत्कथा“अयोध्याधिपतिः श्रीमान् पूर्व्वमासीन्नराधिपः । सगरो-नाम धर्म्मात्मा प्रजाकामः स चाप्रजाः । विदर्भराजदुहिताकेशिनी नाम नामतः । ज्येष्ठा सगरपत्न्यासीर्द्धर्मिष्ठा सत्यवा-दिनी । अरिष्टनेभिदुहिता रूपेणाप्रतिमा भुवि । द्वितीयासगरस्यासीत् पत्नी परमधार्म्मिकी” इत्युपक्रम्य । “अथकालेन महता पुत्रं ज्येष्ठा व्य जायत । असमञ्जा इति ख्यातंकाकुत्स्थं सगरात्मजम्” रामा० आ० २० अ० । “असमञ्जाइति ख्यातः सगरस्य सुतोह्यभूत् । यं शैव्या जनयामास पौरा-णां स हि दारकान् । गलेषु क्रोशतो गृह्य नद्याञ्चि-क्षेप दुर्बलान् । ततः पौराः समाजग्मुर्भयशोकपरि-प्लुताः । सगरञ्चाभ्ययाचन्त सर्व्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ।त्वं नस्त्राता महाराज! परचक्रादिभिर्भयात् । असमञ्जो-भयाद्घोरात्ततो नस्त्रातुमर्हसि । पौराणां वचनं श्रुत्वाघोरं नृपतिसत्तमः । मुहूर्त्तं विमना भूत्वा सचिवानिद-मब्रवीत् । असमञ्जाः पुरादद्य सुतो मे विप्रवास्यताम् ।यदि वो मत्प्रिपं कार्य्यमेतच्छीघ्रं विधीयताम् । एवमुक्तानरेन्द्रेण सचिवास्ते मराधिप! । यथोक्तं त्वरिताश्चक्रु र्यथाज्ञापितवान्नृपः । एतत्ते सर्व्वमाख्यातं यथा पुत्रो महा-त्मना । पौरणां हितकामेन सगरेण विवासितः” भा० व० प०१०७ अ० । असच् । असमञ्जसोऽपि तस्मिन्नर्थे“असमञ्जस इत्युक्तः स केशिन्या नृपात्मजः । तस्यपुत्रोऽंशुमान्नाम पितामहहिते रतः” । “असमञ्जस आत्मानंदर्शयन्नसमञ्जसम् । जातिस्मरः पुरा सङ्गाद्योगी योगाद्वि-चालितः । आचरन् गर्हितं लोके ज्ञातीनां कर्म्म विप्रि-यम् । सरय्वां क्रीडतोबालान् प्रास्यदुद्वेजयन् जनान् ।एवंवृत्तः परित्यक्तः पित्रा स्नेहमपोह्य वै । योगैश्वर्य्येणबालांस्तान् दर्शयित्वा ततो ययौ । अयोध्यावासिनःसर्व्वे वालकान् पुनरागतान् । दृष्ट्वा विसिस्मिरेराजन्! राजा चाप्यन्वतप्यत” भाग० ९ म० ८ अ० ।