असपिण्ड (asapiNDa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte
Englishअसपिण्ड [asapiṇḍa], Not connected by offerings of rice-balls
or not connected by blood-relationship.
Apte 1890
EnglishApte Hindi
Hindiअसपिण्ड
"वि*, न* त*" - -
"जो पिंडदान से संबद्ध न हो , जो रुधिर-संबन्ध से संयुक्त न हो , जो अपने वंश या कुल का न हो"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaअसपिण्ड
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ವಂಶದಲ್ಲಿ ೭ ತಲೆಯ ನಂತರ ಹುಟ್ಟಿದವನು /ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದವನು
प्रयोगाः - > "सपिण्डता तु पुरुषे सप्तमे विनिवर्तते"
उल्लेखाः - > मनु० ५-६०
L R Vaidya
EnglishSchmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
Germanवाचस्पत्यम्
Sanskritअसपिण्ड पुंस्त्री० न समानः पिण्डः देहारम्भकावयवभेदो यस्य ।सप्तमपुरुषाद्यनन्तर्गतयोः स्त्रीपुरुषयोः । “असपिण्डाच या मातुरसगोत्रा च या पितुः” मनुः असपिण्डः स-पिण्डो वा गृहीतश्चोपनायितः” स्मृतिः । सपिण्डशब्द-निर्वचनेन च सापिण्ड्यं मिताक्षराकृता “अनन्यपूर्व्विकांकान्तामसपिण्डां यवयसीमिति” या० स्मृतिव्याख्यानेदर्शितम् । असपिण्डां समान एकः पिण्डोदेहो यस्याः सासपिण्डा न सपिण्डा असपिण्डा ताम् । सपिण्डताचैकशरीरावयवान्वयेन पित्रा सह एकपिण्डता । एवम्पितामहाहिभिरपि पितृद्वारेण तच्छरीरावयवान्वयात् ।एवं मातृशरीरावयवान्वयेन मात्रा । तथा मातामहादिभि-रपि मातृद्वारेण । तथा मातृष्वसृमातुलादिभिरपि एकशरीरावयबान्वयात् । तथा पितृव्यपितृष्वस्रादिभिरपि ।तथा पत्या सह पत्न्या एकशरीरारम्भकतया । एवंभ्रातृभार्य्याणामपि परस्परमेकशरीरारम्भैः सह एकशरीरारम्भकत्वेन । एवं यत्र यत्र सपिण्डशब्दः तत्र तत्रसाक्षात् परम्परया वा एकशरीरावयवान्वयो वेदितव्यः ।अवश्यञ्चैकशरीरवयवान्वयेन सापिण्ड्यं वर्ण्णनीयम् ।“आत्मा हि जज्ञ आत्मन इत्यादि” श्रुतेः तथा “प्रजा-मनु प्रजायस” इति तथा “स एवायन्निरूढः पृथक् पृथक्प्रत्यक्षेणोपलभ्यत” इत्यापस्तम्बवचनाच्च । तथा गर्भोप-निषदि । “एतत्षाट्कौशिकं शरीरन्त्रीणि मातृतस्त्रीणिपितृतः अस्थिस्नायुमज्जानः पितॄतः । त्वङ्मांसरुधिराणिमातृत” इति । तत्र तत्रावयवान्वयप्रतिपादनात् ।निर्व्वाप्यपिण्डान्वयेन तु सापिण्ड्ये मातृसन्ताने भ्रातृ-व्यादिषु च साप्रिण्ड्यं न स्यात् । समुदायशक्त्यङ्गीकारेणरूढपरिग्रहे अवयवशक्तिस्तत्र तत्रावगम्यमाना परित्यक्तास्यात् । “असत्स्ववयवार्थेषु योऽन्यत्रार्थे प्रयुज्यते । तत्रानन्यगतित्वेन समुदायः प्रसिध्यति” । एवम्पारम्पर्यैकशरीरा-वयवान्वयेन मापिण्ड्ये यथा नातिप्रसङ्गस्तथा वक्ष्यामः” ।“असपिण्डामित्यत्रैकशरीरावयवान्वयद्वारेण साक्षात् पार-म्पर्य्येण वा सापिण्ड्यमुक्तन्तच्च सर्व्वस्य सर्वत्र यथाकथ-ञ्चिदनादौ संसारे सम्भवतीत्यतिप्रसङ्ग इत्यत आह” ।“पञ्चमात्सप्तमादूर्द्धं मातृतः पितृतस्तथा” या० स्मृ० । “मातृ-तोमातृसन्ताने पञ्चमादूर्द्धम् । पितृतः पितुः सन्ताने सप्तमा-दूर्द्ध्वं सापिण्ड्यं निवर्त्तते इति शेषः । ततश्चायं सपिण्ड-शब्दोऽवयवशक्त्या सर्व्वत्र प्रवर्त्तमानोऽपि निर्म्मथ्य पङ्कजादि-शब्दवन्नियतविषय एव । तथा च पित्रादयः षट् सपिण्डाःपुत्रादयश्च षढात्मा च सप्तमः । सन्तानभेदेऽपि यतः सन्तान-भेदः, तमादाय गणयेद्यावत्सप्तम इति सर्वत्र योज-नीयम् । तथा च मातरमारभ्य तत्पितृपितामहादि-गणनायां पञ्चमपुरुषसन्तानवर्त्तिनी मातृतः पञ्चमीत्युपचर्यतेएवं पितरमारभ्य तत्पित्रादिगणनायां सप्तमपुरुषस-न्तानवर्त्तिनी पितृतः सप्तमीति” मिता० । एवमेवाशोचेऽपिसापिण्ड्यम् पितृपक्षीयं ज्ञेयं अदत्तस्त्रीणां तु त्रिपौरुषंसापिण्ड्यम् दत्तानां तु सगोत्रत्वाभावान्नाशौचमिति”भेदः दायग्रहणोपयोगिसापिण्ड्यं तु दातृत्वभोक्तृ-त्वान्यतरसम्बन्धेनैकपिण्डवत्त्वमिति दायभागानुसारिणः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.