असत्यसन्ध (asatyasandha)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
EnglishApte Hindi
Hindiअसत्यसन्ध
वि* असत्य-सन्ध -
"अपनी प्रतिज्ञा पर दृढ़ न रखने वाला , झुठा, कमीना, धोखेबाज"
वाचस्पत्यम्
Sanskritअसत्यसन्ध असत्ये सन्धाऽस्य । १ मृषार्थाभिसन्धानवति२ अन्यथास्थितस्यात्मनोऽन्यथारूपाभिमानवति च । यथादेहादिषु असत्येषु आत्माभिमानोऽसत्यसन्धा । अतएव छा० उप० तस्य अनर्थहेतुत्वं दृष्टान्तेन समर्थितम् ।“पुरुषं सोम्योत हस्तगृहीतमानयन्त्यपाहार्षीत् स्तेयमकार्षीत्परशुमस्मै तपतेति स यदि तस्य कर्त्ता भवति तत एवानृतमात्मानं कुरुते सोऽनृताभिसन्धोऽनृतेनात्मानमन्तर्द्धाय परुशुंतप्तं प्रतिगृह्णाति स दह्यतेऽथ हन्थते ॥
अथ यदितस्याकर्त्ता भवति तत एव सत्यमात्मानं कुरुते स सत्याभिसन्धः सत्येनात्मानमन्तर्द्धाय परुशुं तप्तं प्रतिगृह्णाति सन दह्यतेऽथ मुच्यते । स यथा तत्र नादह्येतैतदात्म्य-मिदं सर्व्वं तत्सत्यं स आत्मा तत्त्वमसि श्वेतकेतो!”“यथा सोम्य! पुरुषं चौर्य्यकर्म्मणि सन्दिह्यमानंनिग्रहाय परीक्षणाय चोतापि हस्तगृहीतं बद्धहस्तमानयन्ति राजपुरुषाः । किं कृतवानयमिति पृष्टाश्चाहुरपाहा-र्षीद्धनमस्यायम् । ते चाहुः किमपहरणमात्रेण बन्धन-मर्हति । अन्यथा दत्तेऽपि धने बन्धनप्रसङ्गादित्युक्ताःपुनराहुः स्तेयमकार्षीच्चौर्य्येण धनमपाहार्षीदिति । तेष्वेवंवदत्सु इतरोऽपह्नुते नाहं तत्कर्त्ता इति । ते चाहुःसन्दिह्यमानाः स्तेयमकार्षीस्त्वमस्य धनस्येति । तस्मिं-श्चापह्नुवति आहुः परशुमस्मै तपतेति शोधयत्वात्मानमितिस यदि तस्य स्तैन्यस्य कर्त्ता भवति बहिश्चापह्नुते स एव-म्भूतस्तत एवानृतमन्यथा आत्मानं कुरुते स तथानृताभिसन्धोऽनृतेनात्मानमन्तर्द्धाय परशुं तप्तं मोहात् प्रतिगृह्-णाति स दह्यतेऽथ हन्यते राजपुरुषैः स्वकृतेनानृताभि-सन्धिदोषेण । अथ यदि तस्य कर्म्मणोऽकर्त्ता भवति ततएव सत्यमात्मानं कुरुते स तया स्तैन्याकर्तृतयात्मानभन्त-र्द्धाय परशुं तप्तं प्रतिगृह्णाति सत्याभिसन्धः सन्न दह्यतेसत्यव्यवधानादथ मुच्यते च मृषाभियोक्तृभ्यः । तप्तपरशुह-स्ततलसंयोगस्य तुल्यत्वेऽपि स्तेयकर्त्त्रकत्त्रोः, अनृताभिसन्धोदह्यते न तु सत्याभिसन्धः । स यथा सत्याभिसन्धस्तप्त-परशुग्रहणकर्म्यणि सत्यव्यवहितहस्ततलत्वान्नादाहोत नदह्यते इत्येतदेवं सद्ब्रह्म सत्याभिसन्धेतरयोः शरीरपात-काले च तुल्यायां सत्सम्पत्तौ विद्वान् सत्सम्पद्य न पुन-र्व्याघ्रदेवादिदेहग्रहणायावर्त्तते” इति भा० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.