अष्टापद (aSTApada)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 अष्टापद mn.  (-दः-दं)
	 1. A kind of chequered cloth or board for drafts, 
dice,  &c.
	 2. Gold.
	 m.
  (-दः)
	 1. A spider.
	 2. A fabulous animal with
eight legs,  the Sarabha.
	 3. The mountain Kailasa or abode of
KUVERA.
	 4. A worm. 
	 5. A pin or bolt.
	 f.
  (-दी) A wild sort of jas-
min. 
 E.
  अष्ट eight,  and पद a quarter,  place,  foot,  &c. अ being made
long.

Yates

English

 अष्टापद (दः-दं) 1.
m.
  n.
  A chequer-
ed cloth or board for dice,  drafts, 
&c.
 a spider
 a fabulous ani-
mal
Kailāsa
 a worm
 a bolt.
दी
f.
  Wild jasmin. 

Spoken Sanskrit

English

अष्टापद 	-	  aSTApada 	-	 m.
  	-	 dice
पाश 	-	  pAza 	-	 m.
  	-	 dice
बिन्दुतन्त्र 	-	  bindutantra 	-	 m.
  	-	 dice
प्रासक 	-	  prAsaka 	-	 m.
  	-	 dice
प्रयुङ्क्ते  { प्र- युज् } 	-	  prayuGkte  { pra- yuj } 	-	 verb 7 	-	  cast  [ dice ]
दीव्यति  { दिव् } 	-	  dIvyati  { div } 	-	 verb 4 	-	  throw  [ esp. dice i.e. play ]
दीव्यते  { दिव् } 	-	  dIvyate  { div } 	-	 verb 4 	-	  throw  [ esp. dice i.e. play ]
ग्लह 	-	  glaha 	-	 m.
  	-	 dice-box
दुरोदर 	-	  durodara 	-	 m.
  	-	 dice-box
पाशक्रीडा 	-	  pAzakrIDA 	-	 f.
  	-	 dice-play
अक्षसूक्त 	-	  akSasUkta 	-	 n.
  	-	 dice-hymn
अक्षधूर्त 	-	  akSadhUrta 	-	 m.
  	-	 dice-rogue
अक्षावपन 	-	  akSAvapana 	-	 n.
  	-	 dice-board
इरिण 	-	  iriNa 	-	 n.
  	-	 dice-board
अक्षवत् 	-	  akSavat 	-	 adj.
  	-	  having dice
द्यूतजित 	-	  dyUtajita 	-	 adj.
  	-	  won at dice
अक्षदेविन् 	-	  akSadevin 	-	 m.
  	-	 dice-player
अक्षद्यू 	-	  akSadyU 	-	 m.
  	-	 dice-player
दुरोदर 	-	  durodara 	-	 m.
  	-	 dice-player
अक्षकाम 	-	  akSakAma 	-	 adj.
  	-	  fond of dice

 
   अष्टापद  aSTApada m.
 n.
   kind of chequered cloth or board for drafts      
            

 
   अष्टापद  aSTApada m.
   fabulous animal sarabha    
   पर्वताश्रय  parvatAzraya m.
   fabulous animal sarabha     
   मेघस्कन्दिन्  meghaskandin m.
   fabulous animal sarabha    
   वनचर  vanacara m.
   fabulous eight legged animal sarabha     
   अष्टपद्  aSTapad m.
   fabulous animal generally called sarabha     

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 अष्टापद
mn.  (-दः-दं)
1 A kind of chequered cloth or board for drafts,  dice,  &c.
2 Gold.
m.
  (-दः)
1 A spider.
2 A fabulous animal with eight legs,  the Śarabha.
3 The mountain Kailāsa or abode of KUVERA.
4 A worm. 
5 A pin or bolt.
f.
  (-दी) A wild sort of jasmin. 
E.
  अष्ट eight,  and पद a quarter,  place,  foot,  &c. अ being made
long.

Monier Williams Cologne

English

 अष्टा—पद m.
  ‘having eight legs’,  a spider,  L.
 

 a worm,  L.
 

 the fabulous animal Sarabha,  L.
 

 a wild sort of jasmin,  L.
 

 a pin or bolt,  L.
 

 the mountain Kailāsa,  L.
 

 a chess-board on which each line has 8 squares or 64 in all,  MW.
  

 अष्टा—पद mn.  (g. अर्धर्चादि,  q.v.) a kind of chequered cloth or board for drafts,  dice,  &c.
  ,  Hariv.
 
 R.
  &c.
  

 (=  -प्रुष्,  q.v.) gold,  MBh.
   xii,  10983
 Kum.
   vii,  10

Macdonell

English

 अष्टापद aṣṭā-pada,  m.
  n.
  dice-board with 🞄¤64¤ squares: -vyāpāra,  m.
  game of dice
 🞄-pādya,  a.
  eightfold.

Benfey

English

 अष्टापद अष्टा-पद।
 I. n.
  A board
for draughts,  dice,  etc.,  Hariv. 6752.
 II.
m.
  and n.
  Gold,  Kumāras,  7,  10.

Shabdartha Kaustubha

Kannada

अष्टापद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವರ್ಣ /ಚಿನ್ನ
व्युत्पत्तिः - > अष्टसु लोहेषु पदं प्रतिष्ठाऽस्य
प्रयोगाः - > "अचेष्टताष्टापदभूमिरेणुः पादाहतो यत्सदृशं गरिम्णः"
उल्लेखाः - > माघ० ३-२८
अष्टापद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः /नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಗಡೆಯ ಹಾಸು
व्युत्पत्तिः - > अष्टौ अष्टौ पदानि पक्क्तावस्य
अष्टापद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರಭಮೃಗ
अष्टापद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮರ್ಕಟ /ಕಪಿ
अष्टापद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜೇಡರ ಹುಳು
विस्तारः - > "अष्टापदोऽस्त्री कनके शाराणां फलकेऽपि च । अष्टापदी चन्द्रमत्यां शरभे मर्कटे पुमान् ॥" - मेदि० ।

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अष्टापद
पु
अष्टापद,  शरभ
शरभोऽष्टापदश्चैव स्वर्णमष्टापदं मतम् ।
अष्टापदं सारिफलं कृषिजातिरुदाहृता ॥ ९८ ॥
verse 1.1.1.98
page 0007

अष्टापद
क्ली
अष्टापद,  स्वर्ण,  सारिफल,  कृषिजाति
शरभोऽष्टापदश्चैव स्वर्णमष्टापदं मतम् ।
अष्टापदं सारिफलं कृषिजातिरुदाहृता ॥ ९८ ॥
verse 1.1.1.98
page 0007

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 अष्टापद m. *das fabelhafte Tier शरभ,  S II,  145,  4
 194,  2. — *der Berg Kailāsa,  S II,  194,  2. — °n. Goldstück,  Śuk. t. o. 7 [p. 21,  1].

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rkang brgyad
१) अष्टापद २) शरभ

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
अष्टापदः शारिफलं शारः शारिश्च खेलनी ।
-wordlist-
 
अष्टापद (पुंक्ली),  शारिफल (पुंक्ली),  शार (पुंस्त्री),  शारि (स्त्री),  खेलनी (स्त्री)

--source--
 
रजताद्रिस्तु कैलासोऽष्टापदः स्फटिकाचलः ॥ १०२८ ॥
-wordlist-
 
रजताद्रि (पुं),  कैलास (पुं),  अष्टापद (पुं),  स्फटिकाचल (पुं)

--source--
 
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकं
खर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।
स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनं
कल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥
कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।
तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥
जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
-wordlist-
 
रूप्य (क्ली),  कलधौत (क्ली),  तार (क्ली),  रजत (क्ली),  श्वेत (क्ली),  दुर्वर्णक (क्ली),  खर्जूर (क्ली),  हिमांश्वाह्वय (क्ली),  हंसाह्वय (क्ली),  कुमुदाह्वय (क्ली),  सुवर्ण (पुंक्ली),  स्वर्ण (पुंक्ली),  हेमन् (क्ली),  हेम (पुंक्ली),  हिरण्य (पुंक्ली),  हाटक (पुंक्ली),  वसु (क्ली),  अष्टापद (पुंक्ली),  काञ्चन (क्ली),  कल्याण (क्ली),  कनक (क्ली),  महारजन (क्ली),  रै (पुंस्त्री),  गाङ्गेय (क्ली),  रुक्मन् (क्ली),  कलधौत (क्ली),  लोहोत्तम (क्ली),  वह्निबीज (क्ली),  गारुड (क्ली),  गैरिक (क्ली),  जातरूप (क्ली),  तपनीय (क्ली),  चामीकर (क्ली),  चन्द्र (पुंक्ली),  भर्मन् (क्ली),  अर्जुन (क्ली),  निष्क (क्ली),  कार्तस्वर (क्ली),  कर्बुर (क्ली),  जाम्बूनद (क्ली),  शातकुम्भ (क्ली),  रजत (क्ली),  भूरि (क्ली),  भूत्तम (क्ली)

अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः

Sanskrit

--source--
 
पारिन्द्र इव पारिन्द्रः शरभेऽष्टापदोऽपि च ।
-wordlist-
 
पारिन्द्र (पुं),  अष्टापद (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

हेमन्
हेमन्,  स्वर्ण,  जातरूप,  सुवर्ण,  भर्मन्,  रुक्म,  हाटक,  शातकुम्भ,  गाङ्गेय,  गैरिक,  भूरि,  चन्द्र,  रै,  कल्याण,  निष्क,  अष्टापद,  जाम्बूनद,  हिरण्य,  कनक,  महारजत,  काञ्चन,  कार्तस्वर,  चामीकर,  कर्बुर,  तपनीय
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं, 
भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम् ।
गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं, 
राः कल्याणं निष्कमष्टापदं च ॥ १७३ ॥
जाम्बूनदं हिरण्यं कनकमहारजतकाञ्चनानि स्युः ।
कार्तस्वरचामीकरकर्बुरतपनीयनामानि ॥ १७४ ॥
verse 2.1.1.173
page 0022

नाममाला

Sanskrit

शरभ,  अष्टापद,  अष्टपाद्
व्याघ्रश्चमूरः शार्दूलः शरभोऽष्टापदोऽष्टपात् ॥ ९० ॥
verse 0.1.1.90
page 0046

हेमन्,  अष्टापद,  स्वर्ण,  कनक,  अर्जुन,  काञ्चन,  सुवर्ण,  हिरण्य,  भर्म,  जातरूप,  हाटक,  तपनीय,  कलाधौत,  कार्तस्वर,  शिलोद्भव
हेम चाष्टापदं स्वर्णं कनकार्जुनकाञ्चनम् ।
सुवर्णं हिरण्यं भर्मं जातरूपं च हाटकम् ॥ ९३ ॥
तपनीयं कलाधौतं कार्तस्वरशिलोद्भवम् ।
verse 0.1.1.93
page 0047

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 अष्टापदं,  पुं,
   क्ली,
   (अष्टसु धातुषु पदं प्रतिष्ठा यस्य ।पङ्क्तौ पङ्क्तौ अष्टौ पदानि यस्येति वा । अष्टनःसंज्ञायामिति दीर्घः ।) स्वर्णं । धुस्तूरः । शारीणांफलकः । इत्यमरमेदिनीकरौ ॥
 पाशार छक्इति भाषा । यथा “धुस्तूरः कनकाह्वयः” । इत्य-मरदर्शनात् । अष्टापदशब्दस्य कनकवाचकत्वाच्च ॥
(“आवर्जिताष्टापदकुम्भतोयैः ।”इति कुमारसम्भवे ॥
“स रामकरमुक्तेन निहतो द्यूतमण्डले ।अष्टापदेन बलवान् राजा वज्रधरोपमः ॥
”इति हरिवंशे ॥
)

 अष्टापदः,  पुं,
   (अष्टौ पदानि यस्य ।) शरभःमर्कटः । इति मेदिनी ॥
 लूता । चन्द्रमल्ली ।क्रिमिः । कैलासपर्ब्बतः । इति हेमचन्द्रः ॥
 की-लकः । इति धरणिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 अष्टापद पुंन०  ब० व० अष्टौ अष्टौ पदानि पङ्क्तावस्य वृत्तौसंख्या शब्दस्य वीप्सार्थत्वाङ्गीकारः आत्त्वम् अर्द्धर्च्चादिः ।१ शारीफलके । अष्टसु धातुषु पदं प्रतिष्ठा यस्य । २ स्वर्णे । आव-र्ज्जिताष्टापदकुम्भतोयैः” कुमा० । “अचेष्टाताष्टापदभूमिरेणुः”माघः । उपचारात् स्वर्णमयेऽपि “अष्टापदेन बलवान् राजावज्र धरोपमः” इति हरिवंशः ३ शरभे ४ लूतायाञ्च पु०
  ।तयोरष्टपदत्वात् । अष्टं यथा स्यात्तथा पद्यते । ५ कृमौ ।अष्टसु दिक्षु आपद्यते ६ कीलके । अष्टाभिः सिद्धिभिरापद्यते ।आ + पद--अप् ३ त० । अणिमाद्यष्टसिद्धियुक्तक्ते ७ कैलासे पु०
  ।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.