| YouTube Channel

अष्टादशाङ्गः (aSTAdazAGgaH)

 
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
अष्टादशाङ्गः,
पुं,
(अष्टादश अङ्गानि यस्मिन् ।)अष्टादशद्रव्यात्मकपाचनं चतुर्व्विधः दश-मूल्यादिः भूनिम्बादिः द्राक्षादिः ।मुस्तादिः तद्यथा ।“दशमूली शठी शृङ्गी पौष्करं सदुरालभा ।भार्गी कुटजवीजञ्च पटोलं कटुरोहिणी
अष्टादशाङ्ग इत्येष सन्निपातज्वरापहः ।कासहृद्गहपाश्वार्त्तिहिक्काश्वासवमीहरः”
“भूनिम्बदारुदशमूलमहौषधाब्द-तिक्तेन्द्रवीजधनिकेभकणाकषायः ।तन्द्राप्रलापकसनारुचिदाहमोहश्वासादियुक्तमखिलं ज्वरमाशु हन्ति”
“द्राक्षामृता शठी शृङ्गी मुस्तकं रक्तचन्दनं ।नागरं कटुका पाठा भूनिम्बं सदुरालभं
उशीरं पद्मकं धान्यं बालकं कण्टकारिका ।पुष्करं पिचुमर्द्दश्च क्वाथं जीर्णज्वरापहः
कासं श्वासञ्च विषमं श्वयथूदरनाशनं ।अष्टादशाङ्गमुदितमेतत् स्यात् सन्निपातनुत्”
मुस्तपर्पटकोशीरदेवदारुमहौषधं ।त्रिफला धन्वयासश्च नीली काम्पिल्लकं त्रिवृत्
किराततिक्तकं पाठा बलाकटुकरोहिणी ।मधुकं पिप्पलीमूलं मुस्ताद्यो गण उच्यते
अष्टादशाङ्गमुदितमेतद्वा सन्निपातनुत् ।पित्तोत्तरे सन्निपाते हितञ्चोक्तं मनीषिभिः
मन्यास्तम्भौरोघाते उरःपार्श्वशिरोग्रहे”
इति सुखबोधः